ارث زن و شوهر از یکدیگر|شرایط و نکات بسیار مهم ارث زن و شوهر

ارث زن و شوهر چگونه است؟

ارث زن و شوهر
ارث زن و شوهر

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی ارث زن و شوهر چیست؟ و شرایط ارث زن و شوهر پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله ارث زن و شوهر از یکدیگر

مقدمه ارث زن و شوهر

موضوعات راجع به ارث زن و شوهر که شامل سهم الارث شوهر از زن و زن از شوهر می باشد، از مهمترین موضوعات ارث  تلقی می شود. در خیلی از مباحث حقوقی، موضوع ارث بسیار چالش برانگیز بوده و اختلافات بسیاری بین فرزندان و همسر متوفی ایجاد می کند.

برخی اوقات حتی مستلزم آن است که یک مرجع قانونی مثل وکیل آن  را به شکل مسالمت آمیز حل و فصل کند. آگاهی نسبت به این موضوع سبب پیشگیری از تباهی و حقوق اشخاص می شود و بر خلاف آن  عدم اطلاع راجع به این موضوعات سبب می‌شود که یک شخص نسبت به حقوق خود کاری انجام ندهد و اشخاص دیگر از این موضوع سوء استفاده نمایند.

 شیوه محاسبه سهم الارث زن از شوهر

ارث زن از شوهر به مواردی وابسته می باشد. مثل آن که زن ، شوهر و فرزند داشته باشند یا خیر. آیا مرد فقط یک زن دارا می باشد یا چند ازدواج داشته و چند زن در اختیار دارد؟ آیا ازدواج زن و شوهر دائمی می باشد یا زن و شوهر از هم طلاق گرفته اند یا خیر؟ جواب این سوالات بسیار حائز اهمیت می باشد. چون هریک از این این پاسخ ها سهم الارث ویژه خود را دارد.

سهم الارث زن از شوهر در صورت داشتن فرزند

قانون ارث  برای زن  از شوهر در جایی که دارای فرزند باشد یک هشتم است.  در گذشته زنان فقط از اموال منقول ارث می بردند و از اموال غیر منقول سهم الارثی نداشتند. اما بر اساس قانون جدید دید زنان امروزه هم از اموال منقول هم غیرمنقول ارث خواهند برد.  با توجه به ماده ۹۴۶ قانون مدنی در شرایطی که مردی فوت کند و دارای فرزند باشد، همسر او یک هشتم از اموال منقول را به ارث می برد مثل  اتومبیل و وسایل دیگر و یک هشتم از قیمت اموال غیر منقول. مانند زمین و خانه را نیز به ارث خواهد برد. چنان چه مردی چند زن را دارا باشد، سهم الارثی که به زن تعلق می‌گیرد باید میان  آن ها به شکل مساوی تقسیم شود .

در جایی که بین زنان شخص متوفی اختلاف حادث شود یا فرزندان او با هم اختلاف بخورند، باید وکیل مسلط و مشرف بر موضوع حقوقی ارث به آن ها مشاوره بدهد . مضاف بر این یک وکیل ارث خوب قادر است مشکلات و موانع را از سر راه آن ها بردارد به طور فوری به طوری که به منظور انحصار وراثت و تقسیم ترکه راه‌حلی را ارائه نموده و متوفی را از بدهکاری ها و دیون او رهایی بخشد.

 ارث زن از شوهر در ازدواج موقت

ارث زن و شوهر
ارث زن و شوهر

ارث زن از شوهر در نکاح دائم در قانون مدنی به طور دقیق تعیین شده است. با توجه به ماده ۹۴۶ قانون مدنی زن و شوهری که بین آن ها عقد دائم منعقد شده است   و نسبت به هم،  از ارث  محروم نباشند از یکدیگر ارث می‌برند. اما ارث بری زن در عقد موقت در قانون مورد عنایت واقع نشده است و سوالی که به ذهن متصور می شود آن است که ارث زن در نکاح موقت به چه صورت می باشد و آیا در نکاح موقت هم ارث به زن می رسد یا نه؟

بر اساس مقررات فقهی در نکاح موقت زن از شوهر ارث نمی برد. چون رابطه ارث بری جزو احکام معامله می باشد. به این مفهوم که بر خلاف آن می‌توان تراضی نمود/ شرط ارث بری در نکاح موقت را بیشتر فقها درست نمی دانند اما می‌توان برای زن با نکاح موقت مالی را وصیت نمود.

ارث بری زن در صورت طلاق

پیدایش ارتباط سببی بین زن و شوهر باعث می شود که به هر یک از آن ها بعد از فوت شخص دیگر ارث برسد. و طبق قانون  ۸۶۴  قانون مدنی از دسته افرادی که بر اساس سبب ارث می برند هریک از زن و شوهر می باشند. که در هنگام فوت دیگری زنده باشد. با توجه به ماده ۹۴۶ قانون مدنی نیز شرایط ارث بری زن از شوهر در صورت طلاق تعیین شده است. بر طبق این ماده چنان چه شوهر زن خود را با طلاق رجعی طلاق دهد، هر کدام از زن و شوهر که پیش از پایان مدت عده فوت کنند، شخص دیگر از او ارث می برد. اما چنان چه فوت یکی از آن ها پس از پایان عده باشد و یا طلاق بائن باشد، از هم ارث نمی برند.

به طور کلی باید در نظر داشت که طلاق بر دو نوع از رجعی و باین است. چنان چه طلاق از نوع باین باشد، مرد و زن بعد از طلاق به شکل کامل از هم فارغ می شوند و امکان رجوع در طلاق میسر نیست . اما اگر طلاق رجعی باشد بر اساس آن مرد  قادر است در مدت عده طلاق رجعی به زن برگردد و مجدداً با او زندگی را از سر بگیرد. بی آن که نیازی به انعقاد عقد نکاح مجدد باشد.

در مورد ارث بری زن مطلقه ی رجعی  یعنی زنی که بر اساس طلاق رجعی از شوهرش جدا شده است درست مانند زنی می باشد که در قانون مدنی برای او حقوقی در نظر گرفته شده است. به بیان دیگر در شرایطی که زن و شوهر با طلاق رجعی از هم فارغ شوند و شوهر او در طول مدت عده یعنی طلا ق رجعی فوت کند او قادر است از ارث برخوردار گردد. اما چنان چه طلاق بائن باشد یا فوت مرد بعد از عده ی طلاق زن حادث شود، دیگر زن قادر نیست از مرد سهم الارثی دریافت کند.

در شرایطی که مرد در بستر بیماری باشد و با زنی ازدواج کند و به سبب همان بیماری پیش از نکاح با زن فوت نماید و از او ارث نمی برد. اما اگر شوهر در حالت بیماری زن را طلاق دهد و طی مدت یک سال از زمان طلاق به سبب همان بیماری فوت کند، زن از او ارث خواهد برد. حتی اگر طلاق بائن باشد، منوط بر این که زن مجددا ازدواج نکرده باشد.

سهم الارث شوهر از زن

در مورد ارث بری شوهر از زن یا به بیانی ارث مرد از زن قانون بدین ترتیب است که اگر زن متوفی شود و فرزندی نداشته باشد، مرد نیمی از اموال زن را به ارث می برد و چنان چه زن وارث دیگری مانند پدر و مادرش در قید حیات نباشند، بقیه اموال زن نیز به شوهر می رسد و چنان چه زن فوت کند و دارای فرزند باشد مرد یک چهارم  اموال زن  را  به ارث می برد.

 تفاوت میان ارث بری زن و شوهر

در صورتی که شوهر تنها وارث زن باشد، کل میراث زن به او می‌رسد. اما زنی که تنها وارث شوهرش است همان یک چهارم را به ارث می برد و بقیه میراث ها جزو اموال دولت خواهد بود.

شوهر از کل اموال زن ارث می برد. در صورتی که زن از زمین ارث نمی برد ، عین بنا و  درخت را نیز نمی تواند صاحب شود و فقط سهم خود را از بهای آن ها به ارث می برد.

ارث زن و شوهر
ارث زن و شوهر

قبلاً مقررات ارث به سبب شرایط اجتماعی و اقتصادی آن زمان تا اندازه ای جواب گوی مایحتاج اقتصادی زنان بعد از مرگ شوهرانشان بود.  مثلاً در خانواده ‌های پرجمعیت قدیم سهم الارث زن با خویشان نسبی در یک تراز قرار داشت و برخی اوقات بیش از  سهم فرزندان بود. زمین و عرصه بنا دارای ارزش اقتصادی نبود و درخت و چاه جزو اصلی اموال به شمار می رفت که زن از آن ها ارث می برد. اما امروز به سبب پیشرفت های اقتصادی و اجتماعی الزاماتی ایجاد شده است که این نابرابری ها قابل قبول نمی باشد.

فرق سهم زن و شوهر از ارث برداشتی از آیه ۱۱ سوره نسا می باشد. پس امکان تغییر آن در نظام حقوق اسلامی میسر نیست. اما با سیاست های فردی این امکان وجود دارد که سهم الارث زن را بیشتر کرد یا برابر نمود. شوهر قادر است تا یک سوم میراث خود یا کمتر از آن را به نفع همسر خود وصیت نماید یا تا هنگامی که زنده است آن را به نام زن خود کند. اما به سبب پیشگیری از هر شکل سوء استفاده حق انتفاع از املاک تا وقتی که زنده است در اختیار خودش باشد.

از جمله تفاوت های دیگر را بین سهم الارث زن و مرد بر اساس ماده ۹۴۶ قانون مدنی مقرر شده است که مرد از کل اموال زن ارث می برد. اما زن فقط از اموال منقول و درخت و بنا ارث خواهد برد و با توجه به ماده ۹۴۷ قانون مدنی به منظور تکمیل محدودیت ارث زن، مقرر شده است که از بهای بناها و درختان ارث خواهد برد و از عین آن ها ارث نمی برد.

شیوه محاسبه یک هشتم ارث زن

در مورد شیوه محاسبه یک هشتم ارث زن قانون مسائل زیادی را مورد ملاحظه قرار می‌دهد. به شکلی که از جمله موضوعاتی ست که اختلافات زیادی را به دنبال دارد. این که سهم الارث چیست و این که هر یک از ورثه چه میزان ارث می برند. مثلا با توجه به این  که متوفی یک زن باشد یا چند فرزند داشته باشد میزان مختلفی ارث برای او تعیین می شود.

ارث زن و شوهر
ارث زن و شوهر

بر طبق قانون سهم الارث یک هشتم زمانی به زن تعلق می گیرد که مرد فرزند داشته باشد و اگر که فرزندی نداشته باشد زن یک چهارم ارث خواهد برد که میزان بیشتری است. برای احتساب یک هشتم ارث زن باید گفت که سهم الارث زن در حالتی برابر یک  هشتم می شود که فرزند دارد. به شکل کلی قانون در مورد ارث زن و شوهر تعیین کرده  هر یک با فوت دیگری ارث خواهند برد و هر یک از زن و شوهر  در صورت فوت دیگری باید  زنده باشد و در متن مربوطه به صراحت بیان کرده که این ارث وقتی به زن تعلق می گیرد که عقد دائم با مرد داشته باشد.

بر طبق قانون اگر مرد بیشتر از یک زن داشته باشد در هنگام فوت سهمی که به زن می رسد میان آن ها به شکل مساوی تقسیم خواهد شد. مثلا در مورد مردی که متوفی شده و دو زن و فرزند دارد یک هشتم ارثی که به زن می رسد برای هر زن نصف یک هشتم سهم الارث خواهد بود. اما اگر مرد دارای فرزند نباشد یک چهارم ارث، سهم زن است که برای هر یک از زن ها نصف یک چهارم تعلق می گیرد.