ازدواج دائم و ازدواج موقت|شباهت و تفاوت ازدواج دائم و ازدواج موقت|

ازدواج دائم و ازدواج موقت

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی ازدواج دائم و ازدواج موقت پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه

دو نوع ازدواج در قانون مدنی با تبعیت از نظر فقهای شیعی به رسمیت شناخته شده است. پس انواع عقد  نکاح در قانون مدنی به دو دسته نکاح دائم و نکاح موقت تقسیم می‌شود. این دو شکل ازدواج با وجود داشتن شباهت هایی و این که هر دو سبب ایجاد رابطه زوجیت از بین زن و مرد می شوند ، اما تفاوت هایی با هم دارند.

شباهت های ازدواج دائم و ازدواج موقت

1- هم در ازدواج دائم و هم در ازدواج موقت به منظور درستی و صحت و احراز عقد نکاح، رضایت و پذیرش زن و شوهر ضرورت دارد. در هر دو ازدواج زن به شوهر ایجاب می‌کند که من خودم را به شکل دائم یا برای مدت مشخص به نکاح تو در می آورم و مرد هم این عقد نکاح را می پذیرد .

ازدواج دائم و ازدواج موقت
ازدواج دائم و ازدواج موقت

2- در ازدواج صیغه عقد باید جاری گردد. اما ضرورتی در قرائت صیغه خاص عربی برقرار نیست و فقط این که الفاظ بر زبان جاری شود تا قصد قطعی دو طرف برای احراز ازدواج محرز شود کافیست. افراد لال یا اشخاصی که قدرت صحبت کردن ندارند می‌توانند با نگارش کتبی یا ایما و  اشاره به شکلی که نمایانگر قصد آن ها به وقوع عقد باشد عقد نکاح را جاری کنند.

3- هم در ازدواج دائم و هم موقت زن  نباید مانعی برای ازدواج داشته باشد یعنی او نباید در عده شخص دیگری باشد یا از محرم های شوهر یا کسانی که ازدواج با آن ها ممنوع است باشد.

4-  در عقد موقت و عقد دائم فرقی نمی کند به منظور ازدواج دختر باکره اذن پدر دختر ضرورت دارد در این باره مقاله رضایت پدر در ازدواج را مطالعه کنید. .

5- فرزند حاصل از ازدواج موقت درست مانند ازدواج دائمی مشروع و حلال زاده خواهد بود و به پدر و مادر تعلق دارد.

6 فرزند از پدر و مادر ارث خواهد برد و حضانت و نفقه رو هم بر عهده پدر و مادر می باشد و اگر پدر حضور نداشته باشد این تکلیف مادر است که حضانت و نفقه او را عهده دار شود.

تکالیف مرد در ازدواج دائم و ازدواج موقت

ثبت نکاح به شکل دائمی با توجه به قانون خانواده و حمایت از آن از جمله تکالیف مرد است . اگر مرد از نکاح دائمی جلوگیری کند از لحاظ قانونی ضمانت اجرا خواهد داشت و مجازات می گردد. اما این الزام در ازدواج موقت وجود ندارد و ثبت ازدواج موقت فقط در سه مورد ضرورت دارد.

نکته دیگر آن که در ازدواج و نکاح دائمی برای مرد این امکان وجود ندارد که بیشتر از چهار زن دائمی برگزیند اما در ازدواج موقت محدودیتی در این باره جاری نیست.

در ازدواج دائم چنان چه مردی سه دفعه همسرش را طلاق دهد و رجوع کند، حتماً باید محللی حضور یابد تا مرد مجدداً قادر باشد با زن پیشین خود رابطه نکاح را برقرار کند. اما این ضرورت در ازدواج موقت جاری نیست و مرد بدون محدودیت قادر است با خاتم یافتن مدت یا بذل مدت در نکاح موقت دوباره زن را به عقد موقت خود درآورد.

تفاوت ازدواج دائم و ازدواج موقت

همان طور که از نام عقد دائم و عقد موقت برمی‌آید، بر عکس عقد دائم، عقد موقت برای مدت زمان مشخص و محدودی انجام می‌شود که زن و شوهر باید در حین عقد موقت و یا صیغه این مدت زمان را تعیین کنند و همین موضوع سبب می‌شود که  عقد دائم از عقد موقت متمایز گردد.

ازدواج دائم و ازدواج موقت
ازدواج دائم و ازدواج موقت

تفاوت در تعیین مدت

با توجه به ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی عقد ازدواج وقتی موقتی تلقی می شود که برای مدت محدود و مشخصی جاری شده باشد. به همین سبب یکی از موضوعات اختلاف ازدواج دائم و ازدواج موقت آن است که تعیین مدت در عقد موقت شرط لازم و ضروری می باشد و به همین سبب چنان چه هنگام انعقاد عقد موقت یا صیغه مدت تعیین نشود عقد موقت جاری نخواهد بود. اما در نکاح دائمی فرض را بر آن گرفته‌ایم که عقد به شکل دائمی و همیشگی می باشد. جز این که دو طرف قصد داشته باشند از هم جدا شوند.

تفاوت در مهریه

از دیگر وجوه افتراق عقد موقت و دائم آن است که در نکاح موقت ضرورتاً باید مهریه زن بیان شود. الزام به تعیین مهریه در نکاح موقت در ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی مقرر شده است که بر اساس این ماده در عقد موقت عدم تعیین مهریه در عقد ازدواج، سبب ابطال خواهد شد. بنابراین اگر مهریه زن در نکاح موقت تعیین نشده باشد، نکاح موقتی یا به عبارتی صیغه باطل می‌شود. اما در نکاح دائمی ضرورتی به تعیین مهریه به وسیله زن و شوهر در هنگام عقد نکاح نمی باشد.

تفاوت در نفقه زن

با توجه به قانون مدنی در شرایطی که ازدواج زن و شوهر نکاح دائمی باشد، مرد مکلف است که نفقه زن خود را پرداخت کند. با این توصیف پرداخت نفقه به زن در عقد دائم و موقت با هم فرق می‌کند. زیرا با توجه به ماده ۱۱۱۳ قانون مدنی در ازدواج موقت مرد الزامی به پرداخت نفقه  به زن خود نخواهد داشت. جز این که پرداخت به نفقه به زن در حین عقد موقت شرط قرار گرفته باشد. یا این که عقد بر اساس پرداخت نفقه به زن در نکاح موقت جاری شده باشد.

تفاوت در طلاق زن و شوهر

از جمله مهمترین اختلافاتی که بر ازدواج دائم و موقت نظارت دارد، شیوه جدایی زن و شوهر است. در عقد موقت یا به عبارتی صیغه، زن و شوهر حق دارند که بر اساس طلاق از هم فارغ شوند و این طلاق در عقد موقت به واسطه بذل مدت از سوی شوهر به زن به مفهوم بخشش زمان باقیمانده عقد موقت به وسیله شوهر یا خاتمه ی مدت عقد موقت صورت می گیرد. یعنی عقد موقت بعد از پایان یافتن زمان آن خاتمه می یابد. در صورتی که جدایی و طلاق در عقد دائم نیازمند تشریفاتی از جمله رجوع به دادگاه و تنظیم دادخواست طلاق می باشد.

ازدواج دائم و ازدواج موقت
ازدواج دائم و ازدواج موقت

تفاوت در عده زن

مدت عده زن در نکاح دائم و موقت با هم فرق می‌کند. با توجه به قانون مدنی در صیغه، عده زن بعد از جدایی از شوهر دو طهر و دو پاکی بعد از عادت ماهیانه است. در حالی که عده زن در نکاح دائمی سه طهر می باشد. نکته قابل توجه آن که چنان چه شوهر زنی فوت کند و زن در عقد موقت باشد، در هر صورت باید این عده وفات را نگه دارد تنها جایی که نگه داشتن عده زن در عقد موقت و دائم یکسان است، عده وفات می باشدکه چهارماه و ده روز است.

تفاوت در ارث

با توجه به قانون مدنی رابطه توارث در عقد دائم و موقتی فرق می کند و با توجه به مواد ۹۴۷ ۱۰۷۷ قانون مدنی مقرر شده است که در در نکاح موقت زن و شوهر از هم ارث نخواهند برد. در صورتی که از جمله مهمترین آثاری که در ازدواج دائم به وجود می آید آن است که زن و شوهر بعد از فوت هم ارث خواهند برد.

تفاوت در تعیین محل سکونت

در نکاح دائمی تعیین محل سکونت با شخص مرد می باشد و زن باید در منزلی سکونت کند که مرد مشخص می نماید. جز این که در ضمن عقد ازدواج دائمی این حق به زن واگذار شده باشد. اما در نکاح موقت یا صیغه زن، اجباری به ماندن در خانه شوهر نخواهد داشت.

تفاوت در ثبت ازدواج

عدم ثبت ازدواج دائم جرم می باشد. اما عدم ثبت ازدواج موقت جرم نیست. مگر در سه مورد که ثبت ازدواج موقت ضرورت می یابد و دارای ضمانت اجرای کیفری مشابه ازدواج دائم است. یکی باردارشدن زن توافق دو طرف و یکی شرط ضمن عقد.

فلسفه عدم ثبت ازدواج موقت

یکی از موضوعات مهمی که در خصوص نکاح منقطع یا به عبارتی ازدواج‌ موقت پیش می‌آید این است که آیا این گونه ازدواج مانند  ازدواج دائم باید در دفتر اسناد رسمی به ثبت برسد و یا بدون ثبت، مشروعیت قانونی و شرعی خواهد داشت؟

ازدواج دائم و ازدواج موقت
ازدواج دائم و ازدواج موقت

قبل از این که جواب این سوال را بدهیم، باید ابتدا به هدف ازدواج موقت نگاهی بیاندازیم. زیرا همان طور که بیان گردید یکی از اهداف ازدواج موقت جلوگیری از فحشا و راهکاری برای ارضای میل جنسی جوانان می باشد و با توجه به این که کشور ما یکی از کشورهای دارای جمعیت جوان زیاد است، لذا این ازدواج در راس مسائل جوانان وجود دارد و باید بتوانیم این گونه ازدواج را جاری کنیم. به تبع جرایمی که از مشکلات جنسی و شهوت رانی پیش می‌آید کاهش می یابد.

بنابراین باید وسایل این گونه ازدواج را راحت تر فراهم کرد. می‌توان به طور حمایت طور گفت که شاید نیاز به ثبت این گونه ازدواج نباشد زیرا با توجه به این که این دسته از ازدواج ها متاسفانه در جامعه ما جنبه عرفی پیدا نکرده و افراد جامعه ما آن را امری بی ارزش و نابه هنجار تلقی می کنند، پس باید مقدمات سخت آن را کنار گذاشت. زیرا اگر این گونه ازدواج نیاز به ثبت داشته باشد دیگر کسی حاضر به انجام این شکل ازدواج نخواهد شد. چون ثبت این گونه ازدواج آینده تاریکی را به دنبال خواهد داشت و امکان دارد شخص شاید به راحتی قدرت آن را نداشته باشد که آن را فسخ کند. پس باید هر چه می شود راحت تر برگزار گردد. البته از نظر قانونی در این خصوص راحتی وجود ندارد.

اما در ماده ۶۴۵ قانون مجازات اسلامی و نیز در ماده یک قانون راجع به ازدواج مصوب سال ۱۳۱۰ مقرر داشته است که به منظور حفظ کیان خانواده  بر اساس مقررات الزامی است و صحبتی از ازدواج موقت و ثبت آن به میان نیاورده که می‌توان از مفهوم مخالف این مواد به عدم لزوم ثبت ازدواج موقت پی برد و اگر نیاز به ثبت داشت یقیناً در ماده ۶۴۵ قانون مجازات اسلامی و یا مواد دیگر جداگانه بیان می گردید.