اعاده حیثیت|مجازات اعاده حیثیت|نحوه اعاده حیثیت|

اعاده حیثیت چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی اعاده حیثیت چیست؟ و نکات مهم اعاده حیثیت پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله اعاده حیثیت

مقدمه  اعاده حیثیت :

با توجه به اصل قانون اساسی به شکل کلی باید جان و مال و آبرو و حیثیت اشخاص از تعرض مصون باشد و نباید به این موارد لطمه ای وارد شود و آن را ضایع نمود. بنابراین چنان چه شخصی حقوق دیگران را زیر پا بگذارد و ضایع و تباه کند یا مواردی به دیگران انتساب نماید که در قانون جرم‌انگاری شده است و بدین ترتیب سبب شود آبروی طرف مقابل برود، آن شخص قادر است شکایت اعاده حیثیت اقامه نماید.

اعاده حیثیت موضوعی آشنا به گوش اکثر افراد می باشد .شکایت اعاده حیثیت روشی می باشد که بر اساس آن شخص قادر است آثار بد اجتماعی که با توجه به تهمت و افترای شخص دیگر به ایراد شده است را کم کند.

به بیان بهتر می توان گفت در دوره اخیر  مرسوم است که مردم همین که جرمی واقع می شود بی آن که از آن کسب اطمینان کنند از شخصی که مرتکب عملی شده است اقدام به اقامه شکایت کیفری می‌کند و  تقصیر کار می شناسند.

اعاده حیثیت
اعاده حیثیت

این اقامه شکایت بدون فکر و ‏اطمینان آفتی می باشد که نظام قضایی کشور را مخدوش نموده است و بهترین این عمل در این موضوع آن است که اطلاع رسانی های ضروری انجام شود. اما پاسخ به این سوال که مفهوم اعاده حیثیت چیست و چنان چه کسی اقدام به طرح شکایت اعاده حیثیت نماید، چه کیفری برای شخص مقابل پیش بینی می شود، در این مقاله توضیح داده شده است.

مفهوم اعاده حیثیت:

وقتی شخصی با مطرح نمودن یک ادعای دروغ سبب هتک حرمت و از بین رفتن آبروی فرد دیگر می گردد شخصی که آبرویش از دست رفته است این امکان را می یابد که به جهت زنده نمودن آبروی تباه شده اش اقدام به طرح و اقامه شکایت اعاده حیثیت نماید. اعاده حیثیت که نام دیگر آن ادعای شرف نیز می باشد به منظور مطرح شدن ضرورت دارد که شاکی خصوصی داشته باشد.

یعنی تا هنگامی که شخص شاکی این شکایت را اقامه نکند از طرف کسی قابلیت بررسی و تعقیب را نخواهد داشت.

اعاده حیثیت در حوزه حقوقی:

در زمینه حقوقی اعاده حیثیت بدین ترتیب تعریف می‌گردد که هر شخصی به شکلی اموری را که حقیقت ندارد به شخص دیگری منتسب کند به طوری که حقوق و آبروی او از بین برود، بر اساس قانون برای او حقوقی به وجود می‌آید که حقوق از دست رفته اش را بر اثر آن ادعا اعاده کند و قادر شود اثر کیفری که در گذشته اش به ثبت رسیده است را از بین ببرد.

با توجه به ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی اعاده حیثیت بدین ترتیب مقرر شده است که هر شخصی که با هدف ضرر زدن به دیگری و تشویش اذهان عمومی و مقامات رسمی از طریق نامه و شکواییه و مراسلات و گزارش و یا توزیع هرگونه اوراق چاپی یا خطی با امضا یا بدون امضا اکاذیبی را بیان کند یا با همان اهداف، اعمالی را برخلاف واقعیت به طور مستقیم یا به شکل نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی صراحتاً یا تلویحا منتسب کند،

فرقی ندارد که به شکل مذکور یا به نحوی از انحا  ضرر مادی و معنوی به شخص دیگر وارد شود یا نه، مضاف بر اعاده حیثیت در صورت امکان باید به حبس از دو ماه تا ۲ سال و یا شلاق تا ۷۴ ضربه کیفر شود. پس باید چنین اشاره داشت که اعاده ی حیثیت یا ادعای شرف بدین مفهوم است که فرد سعی می کند شرایط خود را به پیش از وارد شدن ضربه به موقعیت اجتماعی خودش برگرداند.

برخی اوقات امکان دارد وضعیتی به وجود بیاید که بر اساس آن فردی که مورد ایراد واقع شده است و برای مدتی بازداشت شده است بعد از طی مدتی و بعد از آن که تحقیقات نهایی شد دادگاه او را بی گناه دانسته او را بری نماید.

اعاده حیثیت
اعاده حیثیت

در این صورت در سابقه و سوء پیشینه او چیزی وارد و ثبت نمی گردد. اما امکان دارد فرد اعتبارش را در محیط کار یا خانواده و در نزد دوست و آشنا از دست بدهد در این حالت است که شکایت اعاده حیثیت یک روش برای برگرداندن اعتبار تلقی شده و خسارات مادی و معنوی که به او وارد شده است جبران شود.

انواع اعاده ی حیثیت:

موضوع اعاده ی حیثیت در شرایط مختلفی طرح می شود:

اعاده حیثیت در اجتماع:

تنها اشخاصی  قادر هستند اقدام به طرح شکایت اعاده حیثیت نمایند که جرمی مرتکب نشده باشند و این بی گناهی آن ها برای دادگاه محقق شود. پس اشخاصی که در حقیقت جرمی مرتکب شده باشند و در حال حاضر متعاقب آن جرم از دسته ه ای از خدمات اجتماعی محروم شده اند قادر نیستند بعد از خاتمه ی محرومیت از حقوق اجتماعی شکایت اعاده حیثیت را اقامه کنند.

وقتی شخصی بی گناه باشد و شکایت اعاده حیثیت را مطرح کند برای آن که آبرو و حیثیت او برگردد رسانه‌ها و روزنامه‌ها آگهی بر اساس بی گناهی او منتشر خواهد نمود.

اعاده حیثیت در محل کار:

در محل کار این شکل از اعاده حیثیت برای اشخاص قابل استفاده است که کارمند یا مستخدم یک اداره باشد و متهم به ارتکاب تخلف اداری و انتظامی شده اند. آن ها در صورت بی گناهی قادرند اعاده حیثیت اداری یا انتظامی نمایند و عواقب محکومیت اداری که اصولاً کاهش درجه و سمت و حقوق است را منحل کنند.

اعاده حیثیت قانون :

اعاده حیثیت
اعاده حیثیت

دسته ای از جرایم هستند که مضاف بر مجازات قید شده در قانون دارای مجازات تبعی نیز می باشند و مجرم به سبب ارتکاب آن جرم از حقوق اجتماعی نیز محروم می گردند. این اشخاص بعد از خاتمه دوره محرومیت از حقوق اجتماعی خود به خود اعاده حیثیت می‌شوند و لزومی ندارد برای اعاده حیثیت اقامه ی شکایت نمایند.

اعاده حیثیت قضایی :

وقتی که شخصی در مسیر تحقیقات و دادرسی به یک جرم تحت تعقیب قرار گرفته و مورد بازداشت واقع می شود در شرایطی که تبرئه گردد این امکان را می یابد که از دادگاه مربوطه درخواست ارائه اعاده حیثیت نماید.

اعاده حیثیت عام:

برخی اوقات امکان دارد آبرو و حیثیت فردی به سبب اشتباه قاضی و یا تهمت و افتراء اشخاص دیگر تباه شود، در این صورت فرد دارای این حق می شود که درخواست اعاده ی حیثیت کند و تقاضای جبران ضرر و زیان مادی و معنوی ایراد شده به خود را ارائه کند تا بدین ترتیب آبروی از دست رفته به شکل پیشین برگردد.

اما باید در نظر داشت که امروزه عموم مردم نسبت به حقوق شهروندی خود مطلع هستند و همین موضوع سبب شده تا شکایت‌های اعاده ی حیثیت گسترده تر شود.

دلایل اعاده حیثیت

هتک حیثیت به سبب تهمت و افترا و نشر اکاذیب:

اصولاً همان طور که قبلا هم اشاره کردیم حقوق و آبرو و اعتبار اشخاص باید از حیثیت و هتک حرمت در امان باشد و هیچ کس نباید آبروی شخص دیگری را به هر ترتیبی از بین ببرد. در قانون به منظور هتک حیثیت مجازاتی در نظر گرفته شده است.

مجازات توهین تا ۷۴ ضربه شلاق و یا ۵۰ هزار تا یک میلیون ریال جریمه نقدی و مجازات افترا حبس از شش ماه تا سه سال یا تا ۷۴ ضربه شلاق و مجازات نشر اکاذیب هم از ۲ ماه تا ۲ سال یا تا ۷۴ ضربه شلاق می باشد.

هتک حیثیت حاصل از عمل خود مشخص مجرم:

وقتی که شخصی جرمی را انجام می‌دهد باید کیفر هایی که برای آن در نظر گرفته شده است را متحمل گردد. اما برخی اوقات امکان دارد در دسته ای از جرایم مضاف بر کیفرهای اصلی مجازات تبعی نیز بر آن جاری شود. مثل محروم شدن از حقوق اجتماعی برای مدت مشخص.

در این صورت شخصی که از حقوق اجتماعی محروم مانده است بعد از خاتمه ی محرومیت دوباره اعاده حیثیت می‌شود و این اتفاق به خودی خود صورت می گیرد و صلاحیت های قبلی را کسب می‌کند.

هتک حیثیت ناشی از اشتباه قاضی:

اعاده حیثیت
اعاده حیثیت

بر اساس اصل ۱۷۱ قانون اساسی هرگاه که بر اثر اشتباه و تقصیر قاضی در مورد یا در هماهنگی حکم به دیگری خسارت و زیان معنوی و مدیر ایراد شود اگر قاضی مقصر باشد ضامن است و گرنه دولت مسئول جبران ضرر و زیان می شود. در این صورت هر اقدامی به منظور کاهش خسارت و دردهای خسارت دیده ضرورت داشته باشد صورت می گیرد.

طرح شکایت اعاده حیثیت

اولاً اشخاصی که نسبت به آن ها توهین و افترا شده است یا به واسطه ی نشر اکاذیب مورد هتک حیثیت واقع شده‌اند به دنبال روشی هستند تا آبروی از دست رفته خود را برگردانند و شخصی که بی علت  به آن ها توهین و افترا کرده است مورد مجازات قرار دهند. به منظور این اقدام شخص شاکی باید به دادسرا رجوع نموده و برای شکایت اعاده حیثیت شکایت نامه ای را تنظیم نموده و به دادسرا ارائه نماید.

اما امکان دارد همه اشخاص قدرت کافی به منظور  تنظیم شکایت نداشته باشند و یا به بیان دیگر آگاهی به تنظیم شکایت نداشته باشند. بعد از آن که شخص شکایت نامه را تنظیم نمود باید شکوائیه تنظیم شده را به دادسرا یا دفاتر خدمات قضایی ارائه کند و بعد طرف مقابل که مورد توهین قرار گرفته یا به او افترا زده شده را به دادگاه می کشاند. اگر ثابت شود او از توهین خود قصد بدی داشته است پرونده  در نهایت  به دادگاه ارسال می شود .