اعسار از جزای نقدی تقسیط جزای نقدی|شرایط و نکات مهم اعسار از جزای نقدی|

اعسار از جزای نقدی چیست؟

اعسار از جزای نقدی
اعسار از جزای نقدی

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی اعسار از جزای نقدی چیست؟ و شرایط اعسار از جزای نقدی پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

تعریف اعسار :

اعسار در لغت ، به معنای فقر ، تنگدستی و نیازمندی می باشد .

در اصطلاح حقوقی ، اعسار ، به معنای عدم دسترسی به اموال و یا نداشتن مال و دارایی می باشد .

شخصی که محکوم به پرداخت مبلغی تحت عنوان هزینه ی دادرسی و یا جزای نقدی می باشد ، مطابق ماده ی پانصد و چهار قانون آیین دادرسی مدنی ، در صورت عدم دسترسی به اموال و یا عدم توانایی پرداخت به علت نداشتن دارایی ، معسر از پرداخت شناخته خواهد شد .

دعوای اعسار :

مدعی اعسار ، باید بتواند ادعای خود را در محکمه به اثبات برساند و از این جهت باید در محکمه ، دعوای اعسار مطرح کند . این دعوا ، یک دعوای غیر مالی بوده که قابلیت تجدید نظر از آن وجود دارد .

تعریف جزای نقدی :

جزای نقدی و یا جریمه ی نقدی ، یکی از انواع مجازات های تعزیری می باشد که به موجب ماده ی ۱۹ قانون مجازات اسلامی ، معین شده است .

این ماده ، برای هر درجه از جرایم تعزیری ، میزان جزای نقدی را مشخص نموده است . به طور مثال ، جزای نقدی درجه ی یک ، بیش از صد میلیون تومان می باشد .

جزای نقدی ، مجازاتی است که به موجب آن ، مبلغ وجه نقد رایج کشور ، به  تعیین دادگاه ، به حساب خزانه ی دولت واریز می شود .

با توجه به سیاست حبس زدایی که اخیرا در مراجع قضایی حاکم شده است ، حکم به پرداخت جزای نقدی ، در جرایم کم اهمیت تر ، مناسب تر و جهت جلو گیری از ایجاد اثار سوء حبس های کوتاه مدت ، پیشنهاد می شود ‌.

انواع جزای نقدی :

جزای نقدی ،به دو نوع تقسیم می شوند :

  1. جزای نقدی ثابت :

جزای نقدی ثابت ، به موجب ماده ی ۱۹ قانون مجازات اسلامی تعیین شده است و میزان آن با توجه به حکم قانون و جرم ارتکابی تعیین می شود .

  1. جزای نقدی نسبی :

جزای نقدی است که میزان آن ، با توجه به هر مورد ، ممکن است متفاوت باشد .

به طور مثال ، قانون گذار مقرر کرده است که مجازات استفاده کنندگان غیر مجاز از منابع ابی کشور ، میزان دو تا چهار برابر بهای مصرفی آن ها می باشد . با توجه به این امر که میزان بهای مصرفی هر شخص ، با دیگری متفاوت است ، بنابراین جزای نقدی نیز برای هر شخص متفاوت خواهد بود و بنابراین به ان جزای نقدی نسبی گفته می شود .

تخفیف جزای نقدی :

مطابق تبصره ی سه ماده ی پانصد و بیست و نه ، در صورتی که محکوم به پرداخت جزای نقدی  ، ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ ، جهت پرداخت ، حاضر شود ، بیست درصد جزای نقدی او توسط قاضی اجرای احکام قابل کسر می باشد .

ورشکستگی محکوم علیه :

درصورتی که شخص محکوم به پرداخت جزای نقدی  ، دچار ورشکستگی شود ، دین او به دولت بابت جزای نقدی ،  همچنان توسط دولت قابل وصول است و دولت جزو غرما حصه می برد اما این امر مانع از اعمال مقررات راجع به عدم پرداخت جزای نقدی نمی باشد و بنابراین ممکن است که  عدم پرداخت جزای نقدی  ، منجر به حبس شخص ورشکسته شود . اگر چه که شخص ورشکسته توانایی پرداخت جزای نقدی را در زمان ورشکستگی خود نداشته و پرداخت دیون ورشکسته به وسیله ی مدیر تصفیه می باشد .

همان طور که گفتیم ، ممکن است که شخص ، از پرداخت هزینه ی دادرسی و یا جزای نقدی ، معسر شود .

در این مقاله به اعسار از پرداخت جزای نقدی می پردازیم .

عدم پرداخت جزای نقدی :

مطابق ماده ی پانصد و بیست و نه قانون ایین دادرسی کیفری ، اگر شخصی ، محکوم به پرداخت جزای نقدی شده باشد و از پرداخت آن امتناع ورزد ، جزای نقدی تعیین شده ، به  وسیله ی فروش اموال و دارایی محکوم علیه ، وصول می شود . البته برای فروش اموال محکوم علیه ، باید مقررات مستثنیات دین ، رعایت شود .

اعسار از جزای نقدی
اعسار از جزای نقدی

اگر محکوم علیه ، مال و اموالی نداشته باشد ، جزای نقدی ، از حقوق و در امد او قابل وصول می باشد .

درخواست تقسیط جزای نقدی :

در صورتی که محکوم علیه ، توانایی پرداخت جزای نقدی تعیین شده را نداشته باشد ، می تواند از دادگاه ، تقاضای تقسیط و قسط بندی کردن جزای نقدی را داشته باشد .

در این صورت ، دادگاه نخسین ، که رای تحت نظر او اجرا می شود ، پس از بررسی و احراز عدم توانایی محکوم علیه از پرداخت جزای نقدی ، اقدام به تقسیط جزای نقدی خواهد کرد . البته برای این امر ، باید از محکوم علیه جهت اطمینان از پرداخت اقساط ، تضمین مناسبی اخذ نماید .

درخواست و یا دادخواست تقسیط :

به موجب مقررات و رویه ی حاکم ، جهت تقسیط جزای نقدی ، نیازی به تقدیم و تنظیم دادخواست نمی باشد و در خواست محکوم علیه از محکمه ، کفایت می کند اما در صورتی که محکوم علیه ، قصد طرح دعوای اعسار داشته باشد ، باید دادخواست اعسار را تنظیم و تسلیم کند . البته در این خصوص ، بین حقوقدانان اختلاف نظر وجود دارد .

مهلت تقاضای ت

اعسار از جزای نقدی
اعسار از جزای نقدی

قسیط جزای نقدی :

در قانون آیین دادرسی کیفری ، مهلت و زمان دقیقی جهت درخواست تقسیط‌ جزای نقدی مقرر نشده است و همین امر نیز باعث ایجاد مشکلات و شبهاتی در این خصوص شده است

اعتراض به حکم :

به موجب ماده ی پانصد و سی قانون ایین دادرسی کیفری ، این امر که محکوم علیه ، تقاضای تقسیط جزای نقدی را دارد ، به معنای اسقاط حق تجدید نظر خواهی از رای نیست و محکوم علیه ، همچنان می تواند از رای صادر شده در صورت وجود سایر شرایط ، اقدام به تجدید نظر خواهی کند .

اثر حکم تقسیط :

پس از صدور حکم تقسیط جزای نقدی ، اگر شخص محکوم علیه ، به علت حبس بدل از جزای نقدی ، در حبس باشد ، فورا با دستور دادگاه صادر کننده ی رای ، آزاد می شود و امکان تجدید نظر خواهی از رای صادر شده ، مانع از ازادی محکوم علیه ، نخواهد بود .

تخلف از پرداخت اقساط ؛:

اگر جزای نقدی شخص ، تقسیط شد ، او موظف است که اقساط را در موعد مقرر ، بپردازد .

به موجب ماده ی پانصد و سی و دو قانون ایین دادرسی کیفری ، اگر محکوم علیه ، از پرداخت اقساط خود در موعد مقرر ، خود داری کند ، با اعلام و گزارش قاضی اجرای احکام ، دادگاه صادر کننده ی حکم قطعی ، حکم تقسیط جزای نقدی را لغو کرده و جهت اجرای حکم ، به نحو مقتضی عمل می شود .

تمکن مالی محکوم علیه :

ممکن است که پس از تقسیط جزای نقدی ، محکوم علیه ، به تمکن مالی جهت پرداخت جزای نقدی برسد ، در این صورت قانون گذار به موجب ماده ی پانصد و سی و سه قانون آیین دادرسی کیفری ، مقرر کرده است که محکوم علیه باید تمکن خود را ظرف سه ماه ، به قاضی اجرای احکام ، گزارش داده تا جزای نقدی از وی وصول شود .

اگر محکوم علیه از انجام تکلیف فوق ، خود داری کند ، حکم تقسیط جزای نقدی وی ، به حکم قاضی صادر کننده ی رای قطعی لغو خواهد شد .

تقسیط جزای نقدی تجار :

اعسار از جزای نقدی
اعسار از جزای نقدی

در ماده ی پانصد و سی و نه قانون آیین دادرسی کیفری ، شخص تاجری که محکوم به پرداخت جزای نقدی می باشد ، نمی تواند در خواست تقسیط جزای نقدی داشته باشد .

اگر تاجر ، متقاضی این امر می باشد ، باید دادخواست ورشکستگی خود را مطابق مقررات قانون تجارت تنظیم و تسلیم کند .

کسبه ی جزء از این امر مستثنی بوده و می توانند در خواست تقسیط جزای نقدی را داشته باشند .

مجازات جایگزین حبس :

در صورتی که محکوم علیه ، توانایی پرداخت جزای نقدی را نداشته باشد و وصول آن به طرق ذکر شده در فوق ، ممکن نباشد ، مطابق ماده ی پانصد و بیست و نه قانون آیین دادرسی کیفری ، به طریق زیر رفتار می شود .

  • اگر جزای نقدی ، تا پانزده میلیون ریال باشد ، در ازای هر سی هزار ریال ، محکوم علیه ، ملزم به انجام یک ساعت خدمت عمومی رایگان می شود .
  • اگر میزان جزای نقدی ، بیش از پانزده میلیون ریال باشد ، محکوم علیه ، در ازای هر صد هزار تومان ، به یک روز حبس ، محکوم می شود .

کسر ایام بازداشت قبلی :

تبصره ی یک ماده ی پانصد و بیست و نه قانون ایین دادرسی کیفری ، مقرر می دارد که اگر محکوم علیه ، پیش از صدور حکم قطعی ، به دلیل اتهامات مطرح شده ، در بازداشت بوده باشد ، پس از صدور حکم به جزای نقدی ، در ازای هر روز بازداشت قبلی ، صد هزار تومان از جزای نقدی او کاسته می شود .