تعلیق تعقیب|شرایط و نکات تعلیق تعقیب|مدت تعلیق تعقیب

تعلیق تعقیب چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی تعلیق تعقیب چیست؟و نکات مهم تعلیق تعقیب پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله تعلیق تعقیب

مفهوم تعلیق

تعلیق در لغت، به معنی معطل گذاشتن و بلاتکلیفی یک موضوع می باشد. طوری که برای موضوع تصمیمی اتخاذ نشده باشد.

قرار تعلیق تعقیب با در نظر گرفتن شرایط قانونی الزاماً باید از سوی مقاماتی که دارای صلاحیت هستند صادر شود. اصل بر این است که شخص دادستان همین که از وقوع جرمی اطلاع می یابد موظف است، دعوای عمومی را تعقیب کند یا موضوع را به بازپرس ارجاع دهد یا دستور تعقیب امر کیفری را صادر نماید. وظیفه و ضرورت دادستان به تعقیب امر کیفری با اصطلاح قاعده قانونی بودن تعقیب مطرح می شود.

بر این اساس به جریان درآوردن تعقیب و طرح دعوای عمومی نسبت به مجرم از هر درجه ای که باشد، بر اساس میل و اراده دادستان انجام نمی شود. بلکه دادستان به نمایندگی از جامعه در صورتی که جرم واقع شود و دلایلی نسبت به شخص مجرم وجود داشته باشد، ضرورت دارد که به تعقیب امر کیفری بپردازد. با توجه به این که دادستان صاحب حق تعقیب نمی باشد بلکه تنها تکلیف انجام آن را دارد. بنابراین  اختیارات او محدود می باشد و این امکان را ندارد که مانند شاکی خصوصی با صلح و سازش از تعقیب کیفری متهم چشم‌پوشی کند.

شرایط تعلیق تعقیب کیفری

تعلیق تعقیب
تعلیق تعقیب

صدور قرار تعلیق تعقیب دارای شرایطی است که اگر این شرایط محقق شود، قرار مذکور صادر خواهد شد:

با توجه به مواد قانونی، باید توجه داشت که

1- تعلیق تعقیب فقط در مورد جرایم تعزیری درجه ۶ و ۷ و ۸ ذکر شده، در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی که مجازات آن ها قابلیت تعلیق را دارد، میسر می باشد. در مورد حدود و قصاص و دیات امکان صدور قرار تعلیق تعقیب وجود ندارد.

2 -دومین شرط این است که شاکی در پرونده نباشد یا از بزه انجام شده گذشت نماید.

3- شاکی خسارت های وارده را جبران کرده باشد یا با تراضی با شخص بزه دیده، مقرراتی برای پرداخت آن در زمان معین در نظر گرفته باشد.

4- متهم نباید سابقه محکومیت کیفری موثری داشته باشد. در تعریف محکومیت موثر باید بگوییم که، محکومیتی می باشد که شخص محکوم را به تبع اجرای حکم با توجه به ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی از حقوق اجتماعی سلب می نماید. پس سابقه محکومیت کیفری غیر موثر مانع از آن نمی‌شود که قرار تعلیق تعقیب صادر شود.

اگر در مدت قرار تعلیق تعقیب مشخص شود که متهم دارای سابقه محکومیت کیفری موثر بوده است، قرار مذکور بلافاصله از سوی مرجع صادر کننده لغو شده و مجددا تعقیب انجام می شود. این جا باید در نظر داشت که مدت زمانی که تعقیب، معلق شده بوده، جزو مدت مرور زمان تلقی نمی شود.

مرجع صدور قرار تعلیق تعقیب، شخص دادستان می باشد. البته باید در نظر داشت که بازپرس هم قادر است اگر شرایط قانونی تعلیق تعقیب را احراز کرد از دادستان تقاضا نماید که این قرار را صادر کند اما خودش حق صدور این قرار را نخواهد داشت.

5- شخص دادستان باید موافقت و رضایت متهم را جلب نماید و البته دادستان بعد از دریافت توافق از سوی متهم در صورت لزوم با دریافت تامین مناسب قادر است، اقدام به صدور قرار تعلیق تعقیب نماید.

6- مدت زمان تعلیق تعقیب، با توجه به مفاد قانونی از ۶ ماه تا ۲ سال می باشد. پس دادستان قادر نیست کسی را بیش تر از دو سال معلق نماید.

شرایطی که در بالا ذکر شد باید هم زمان وجود داشته باشد و یکی از این شرایط سبب و علت می باشد. در نتیجه بر اساس قانون  و عبارت  المرکب ینتفی با نتفا احد اجزائه ، باید گفت که اگر هر یک از این شروط نباشد، مانعی برای صدور قرار تعلیق تعقیب خواهد بود.

تقاضای تعلیق تعقیب

در ماده ۴۶ قانون آیین دادرسی مدنی چنین آمده است که در جرایم تعزیری درجه ۳ تا ۸ دادگاه می تواند در صورتی که شرایط قانونی برای تعویق صدور حکم وجود داشته باشد، اجرای همه یا بخشی از مجازات را از یک تا پنج سال معلق کند. دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری، بعد از این که یک سوم مجازات اجرا شد، قادر است از دادگاه صادرکننده حکم قطعی درخواست تعلیق کند و نیز محکوم قادر است بعد از تحمل یک سوم مجازات اگر شرایط قانونی را دارا باشد به وسیله دادستان یا قاضی جرای احکام کیفری درخواست تعلیق کند.

تعلیق تعقیب
تعلیق تعقیب

مدت تعلیق تعقیب

  در جرم های تعزیری درجه ۶ و ۷ و ۸ که مجازات آنها قابلیت تعلیق را دارد، دادستان بعد از آن که با متهم موافق نمود و اگر لازم بود تامین مناسب از او دریافت کرد، تعقیب او را از ۶ ماه تا ۲ سال معلق می کند.

 اگر در مدت قرار تعلیق تعقیب، معلوم شود، متهم دارای پیشینه کیفری موثر می باشد، قرار مذکور سریعاً از طریق مرجع صادر کننده لغو و تعقیب به جریان می‌افتد و مدتی که تعلیق معلق بوده است جزو مدت مرور زمان محسوب نمی شود.

– مدت معلق نمودن تعلیق تعقیب، کمتر از ۶ ماه و بیش تر از دو  سال نباید باشد. هر چند بند الف ماده ۸۱ مدت زمان سایر دستورات را یک سال و شش ماه بیان نموده است.

– اگر در مدت تعلیق، متهم جرم جدیدی را مرتکب شود و به اتهام او رسیدگی شود، مدت تعلیق او جزو مدت مرور زمان جرم پیشین تلقی نمی شود. فرضا اگر رسیدگی به یک اتهام چند سال طول بکشد و به هر علتی اقدام تعقیبی بر روی آن انجام نشود و سرانجام قرار تعلیق تعقیب در مورد آن صادر شود و اکنون ۲۳ ماه از زمان صدور قرار تعلیق تعقیب دو ساله گذشته باشد و مجرم جرم جدیدی را مرتکب شده باشد، اکنون برای دادرسی به اتهام پیشین او، این مدت ۲۳ ماه معلق می شود و جزو مرور زمان حساب نمی گردد و این امکان وجود ندارد که گفته شود، جرم پیشین مشمول مرور زمان شده و باید قرار موقوفی تعقیب صادر شود، چه بسا قابل تعقیب می باشد.

– اگر متهم در مدت تعلیق به یکی از جرایم مستوجب قصاص یا حد یا تعزیر درجه ۷ به بالا مرتکب شود و تحت تعقیب واقع شود و تعقیب او به صادر شدن کیفر خواست بیانجامد یا دستورات مقام قضایی را اجرا نکند قرار تعلیق لغو می شود و با رعایت قانون، تعقیب انجام می شود.

قرار تعلیق تعقیب  به مدت ۱۰ روز بعد از ابلاغ، قابلیت اعتراض در دادگاه صالح را دارد.

 اگر متهم از اتهام دوم تبرئه شود، دادگاه قرار تعلیق را باقی می گذارد. یعنی به اتهام دوم در دادسرا، دادرسی شده و با کیفرخواست به دادگاه فرستاده شده و دادگاه متهم را تبرئه نموده است و یا جرم از دسته جرایم درجه هفت و هشت بوده است و دادگاه به آن رسیدگی کرده و برائت صادر نموده است.

 تعلیق تعقیب در دادسرا

تعلیق تعقیب
تعلیق تعقیب

همان طور که قبلا هم اشاره کردیم، برخی اوقات اوضاع و احوال یک متهم و پرونده و چگونگی ارتکاب جرم او ایجاب می کند که نه تنها یک متهم را محکوم نکنیم، بلکه باید او را  تعقیب هم نکرد.  بر این اساس نسبت به  عمل ارتکابی متهم گاهی با احراز شرایط دادستان قراری تحت عنوان قرار تعلیق تعقیب صادر می کند. که  فقط شامل جرائم تعزیری  می شود. پس در حدود و قصاص  قرار تعلیق تعقیب قابل صدور نیست.

قرار تعلیق تعقیب در مورد جرایم درجه ۶ و ۷ و ۸ قابلیت صدور را دارد و در مورد جرم های سنگین تر یعنی درجه یک تا پنج نمی‌توان این قرار را صادر نمود. جرایم درجه ۶ در دادسرا اقامه می‌شود. بنابراین صدور قرار تعلیق تعقیب در دادسرا نسبت به جرایم درجه شش میسر می باشد.

اما جرایم تعزیری درجه هفت و هشت با توجه به آن چه که در ماده ۳۴۶ قانون آیین دادرسی کیفری مطرح شده است، مستقیماً در دادگاه اقامه و رسیدگی می شود و صدور قرار تعلیق تعقیب در مورد آن ها هم به وسیله دادگاه انجام می گردد و ارتباطی با دادسرا پیدا نمی‌کند. پس، صدور قرار تعلیق تعقیب از اختیارات دادستان می باشد که  البته در مورد جرایم تعزیری درجه ۶ که در دادسرا قابلیت رسیدگی دارند، اعمال می‌شود.

اگر بازپرس دادسرا اراده کند، برای متهمی قرار تعلیق تعقیب صادر نماید، باید بر اساس تبصره ۴ ماده ۸۱ قانون آیین دادرسی کیفری، از دادستان کسب اجازه نماید. در مورد جرایم تعزیری درجه هفت و هشت هم، صدور قرار تعلیق تعقیب  با رئیس شعبه دادگاه می‌باشد و ربطی به دادستان در دادسرا پیدا نمی‌کند.

چنان چه این قرار در دادسرا صادر شود یعنی جرم تعزیری درجه شش باشد و کیفرخواستی که صادر می‌شود را به دادگاه ارسال کند، آیا بعد از ارسال پرونده، دادگاه قادر است که قرار تعلیق تعقیب را  صادر نماید؟ در پاسخ باید بگویم خیر. چون در این جا دیگر مرحله تعقیب به اتمام رسیده و پرونده در جریان دادرسی در دادگاه قرار گرفته و چیزی از مرحله تعقیب باقی نمانده که بخواهد تعلیق شود. دیگر این که دادگاه بر اساس تبصره ۵ ماده ۸۱ فقط در مورد جرایمی که به شکل مستقیم در دادگاه مطرح می‌شود، امکان صدور این قرار را دارد.

تفاوت ترک تعقیب و تعلیق تعقیب

 – ترک تعقیب قراری است که بر اساس آن تعقیب و تحقیق جرم ارتکابی متوقف می شود اما در تعلیق تعقیب در جرائم تعزیری درجه شش و هفت و هشت که مجازات آن ها قابل تعقیب است، اگر شاکی وجود نداشته باشد یا گذشت کرده و یا خسارت وارده بر بزه دیده را جبران نموده باشد و یا با موافقت بزه دیده آن را پرداخت کرده باشد و متهم سابقه محکومیت کیفری موثر نداشته باشد، دادستان، با دریافت موافقت متهم و تامین مناسب تعقیب او را از ۶ ماه تا ۲ سال معلق می کند.

– در  قرار ترک تعقیب بین شاکی و متهم توافق صورت می گیرد که شاکی از ادامه شکایت خود چشم پوشی کند یا بر طبق وعده های شاکی، زیان و خسارت احتمالی خود را طبق ترتیبات شاکی در در آینده درخواست نماید اما در تعلیق تعقیب بین دادستان و  متهم توافق می شود. چون آن کسی که باید آثار ناشی از تعلیق را متحمل شود، شخص متهم می‌باشد.

تعلیق تعقیب
تعلیق تعقیب

– در مورد قرار ترک تعقیب، فقط در مرحله تحقیقات مقدماتی امکان صدور این قرار وجود دارد. اما در مورد قرار تعلیق تعقیب، بعد از صدور کیفرخواست از سوی قاضی، دادگاه می تواند قرار تعلیق تعقیب را صادر کند.

– قرار ترک تعقیب در زمره اختیارات دادستان می باشد و به هیچ وجه از طرف شاکی و متهم قابلیت اعتراض را ندارد. اما در قرار تعلیق تعقیب ظرف ۱۰ روز بعد از ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه صالح می باشد.