تغلیظ دیه|ماه های حرام|بررسی تخصصی

تغلیظ دیه چیست؟

تغلیظ دیه  یکی از موضوعات مهم در بحث دیه می باشد که ما این مقاله را به آن اختصاص داده ایم امیدواریم که در صورت مشکل شما کارآمد باشد همچنین شما می توانید جهت اطلاعات بیشتر در این باره با وکیل در شیراز و مشاوره آنلاین و تلفنی حقوقی ما به صورت بیست و چهار ساعته در ارتباط باشید.

ویدیو مقاله تغلیظ دیه

مجازات های اصلی

مجازات اصلی به چهار گروه قابل تقسیم است که این گروه ها به عناوین ذیل می باشد.

مجازات حدی

مجازات تعزیری

قصاص

دیه

هر کدام از این عناوین احکام و شرایط مرتبط با خود را دارند و با مجازات دیگری فرق دارد در کل مجازات دیه یک نوع جریمه نقدی می باشد که در خصوص جرایم عمدی و جرایم غیر عمدی در نظر گرفته می شود که میزان دیه کامل هم سالیانه به وسیله رییس قوه قضاییه مشخص می گردد.

با این وجود در بعضی شرایط امکان دارد دیه ای که برای جرمی مشخص شده است از میزان دیه مشخص شده در شارایط معمولی بیشتر شده باشد که این قضیه بر اساس قرار گرفتن در ماه های حرام موضوعیت پیدا می کند و به نام تغلیظ دیه خدمت شما مخاطبین عزیز معرفی می گردد.

حالا ما در این جا می خواهیم مباحثی از قبیل آشنایی با تغلیظ دیه و دیگر موارد تغلیظ دیه و همچنین مقدار تغلیظ دیه و شرایط آن را بررسی نماییم.

ابندا بهتر از گفته شود که تغلیظ دیه فقط مختص به جرم قتل می باشد.اکراه چیست و آیا در اکراه در قتل تغلیظ دیه جاری است؟در این مورد بیشتر بدانید

تغلیظ دیه
تغلیظ دیه

دیه چیست؟

دیه یا همان خون بها بر گرفته از قوانین اسلامی است و طبق تعاریف فقهی مال و یا پولی می باشد که به خاطر کشتن انسانی و یا نقص عضو او به فردی که صدمه دیده است و یا این که به باقی ماندگان او پرداخت می شود. در تعریف حقوقی هم دیه نوعی کیفر نقدی می باشد که از سمت مجرم به نفع مجنی علیه و یا قایم مقام وی گرفته می گردد. میزان و مقدار دیه از سمت شارع و یا همان دادگاه به منظور جنایت مشخص شده است میزان دیه در دین اسلام برای مرد و زن مسلمان و مردان و زنان دیگر دین های آسمانی فرق دارد چهار ماه قمری مثل ذی القعده و ذی الحجه و محرم و رجب ماه حرام می باشد در این چهار ماه ذکر شده به غیر از دفاع جنگ کنار می رود و دیه افزایش می یابد و این افزایش هم فقط به معنی دیه فوت می باشد و نسبت به دیه اعضای بدن همانی می باشد که شرع گفته است و تغلیط دیه حتی اگر چندین برابر دیه فوت باشد برای صدمات و آسیب ها منتفی می باشد.جهت اطلاعات بیشتر در زمینه تلغیظ دیه با وکیل حقوقی در شیراز مشورت کنید.

هدف از انجام این کار به نوعی امنیت در خصوص اشخاصی است که می خواهند به سفر حج بروند و یا این که تجارت کنند و به سلامت به شهر خود بازگردند که این سنت از قبل به روی کار آمدن اسلام باقی مانده است.

نگاهی بر مفهوم تغلیظ دیه

بیشتر افرادی که با مبحث دیه سر و کار داشتند احتمالا به معنای تغلیظ دیه توجه نمودند.

تغلیظ به معنی شدت دادن و یا زیاد تر کردن است.

دیه هم که به معنای خون بها می باشد.

پس متوجه شدیم که تغلیظ دیه به معنی تشدید کردن خون بها می باشد همچنین باید بیان گردد که تغلیظ دیه فقط برای جرمی مثل جرم قتل می باشد و برای جراحات ما چیزی به نام تغلیظ دیه نداریم.

همچنین باید اضافه گردد که تغلیط دیه فقط در ماه های حرام موجب زباد شدن دیه می گردد و در بقیه ماه ها طبق همان چیزی که قانون گذار مشخص کرده است دیه پرداخت می شود.

به طور مثال سعید در ماه محرم با محمد درگیر می شود و در طی آن درگیری چاقویی بر گردن محمد می زند که باعث فوت او می شود حالا این جا سعید محکوم به دیه می شود که این دیه سبب تغلیظ دیه و افزایش قرار می گیرد چون این مرگ در ماه حرام اتفاق افتاده است.

بر اساس قانون برای مقدار افزایش دیه لازم می باشد که هم وارد شدن چاقو و هم فوت مجنی علیه هر دو در ماه حرام حاصل گردد اگر فوت مرگ در یکی از ماه های حرام چند سال آینده هم رخ دهد همچنان قانون افزایش دیه بر آن وجود دارد یعنی لازم نیست تمام چیز هایی که گفتیم در یک بازه زمانی سیصد و شصت و پنج روزه انجام گردد.

تغلیظ دیه
تغلیظ دیه

نکات و موارد تغلیظ دیه

موارد تغلیظ دیه در قانون ما قید شده است انجام دادن تغلیظ دیه در دو مورد است که در ادامه آن ها را بازگو می کنیم:

اگر قتل در ماه های حرام اتفاق بیفتد که ماه های حرام عبارتند از ماه محرم/ ماه رجب/ ماه ذی الفعده/ ماه ذی الحجه

و

مورد دیگر این که قتل در مکان حرام اتفاق افتاده باشد.

یعنی فوت قربانی هم در یکی از ماه های حرام رخ دهد.

پس با نظر به این دو نکته هم عمل قتل و هم فوت باید در ماه حرام باشد که شرایط تغلیظ دیه را داشته باشد.

چه مکانی مکان حرام است؟

در حالتی که عمل قتلی در محدوده حرم مکه اتفاق بیفتد مجازات دیه نفس مورد تغلیظ قرار می گیرد و بیشتر از حد معمولی آن می شود.

لازم به ذکر است که دیگر مکان های مقدس و متبرک مشمول حکم تغلیظ دیه نمی باشد.

مقدار تغلیظ دیه به شرح ذیل است

مقدار تغلیظ دیه

در هر دوی موارد تغلیظ دیه یعنی هم تغلیظ دیه در ماه های حرام و هم تغلیظ دیه در مکان های حرام مقدار دیه را به میزان یک سوم زیاد تر می کند.

یعنی اگر این مرد در یکی از ماه های حرام به طور مثال مال محرم مورد قتل قرار گیرد یک سوم به مقدار دیه وی افزوده می گردد و همین موضوع به عنوان تقلیظ دیه رواج دارد.

تغلیظ دیه
تغلیظ دیه

شرایط مرتبط با تغلیظ دیه

برای انجام تغلیظ دیه مجموعه ای از احکام و شرایط کلی مورد توجه قرار می گیرد که شرایط کلی تغلیظ دیه عبارت می باشد از:

در حکم تغلیظ دیه تفاوتی بین شخص بالغ و شخص نا بالغ وجود ندارد یعنی تفاوتی ندارد که شخص مقتول کودک باشد و یا بزرگ سال باشد در هر حالتی قتل انسان مورد تغلیظ دیه قرار می گیرد.

در حکم تغلیظ دیه فرقی بین جنسیت زن و مرد هم وجود ندارد یعنی این معنا را می رساند که تفاوتی ندارد که مقتول مورد نظر زن باشد یا مرد. مقدار دیه قتل هر چقدر که باشد یک سوم به آن اضافه می گردد.

و اما یکی  دیگر از شرایط کلی تغلیظ دیه این موضوع می باشد که برای انجام این حکم تفاوتی بین شخص مسلمان و شخص غیر مسلمان نیست.

چنانچه جنین پس از پیدایش روح خود به خاظر حادثه ای مورد قتل قرار گیرد  او هم شامل تغلیظ دیه می گردد.

در موضوعاتی که دیه از سمت عاقله و یا بیت المال پرداخته می شود باز هم حکم تغلیظ دیه عملی می شود به این معنی که اگر بیت المال و یا عاقله یعنی خویشاوندان نزدیک محکوم به پرداختن دیه شدند باز هم حکم تغلیظ دیه اجرا می گردد.

تغلیظ دیه و حوادث رانندگی

چنانچه حادثه ای سبب قتل در ماه های حرام مثل ماه محرم/ ماه رجب/ ماه ذی القعده و ماه ذی الحجه گردد و یا این که در مکانی حرام مثل محدوده حرم مکه اتفاق بیفند علی رغم این که جنایت عمدی باشد و یا جنایت غیر عمدی باشد به مقدار یک سوم دیه نفس به آن اضافه می گردد در تغلیظ دیه تفاوتی میان شخص بالغ و شخص غیر بالغ و یا زن و مرد مسلمان و غیر مسلمان وجود ندارد تغلیظ دیه مرتبط با قتل نفس می باشد و در جراحت های وارد شده به اعضا ارتباطی ندارد.

مبنای محاسبه دیه جراحت میزان دیه در ماه های غیر حرام می باشد.

پس متوجه می شویم که تغلیظ دیه مشمول تصادفات رانندگی که مرگ به همراه دارد می شود اما با صدمت و جراحات رانندگی ارتباطی ندارد.

میزان دیه در ماه مبارک رمضان

بسیاری از افراد این باور را دارند که ماه رمضان هم جزو ماه های حرام می باشد اما این باور نادرست است و باید بیان گردد که ماه های حرام شامل چهار ماه هستند که ماه محرم/ ماه رجب/ ماه ذی الحجه/ و همین طور ماه ذی القعده می باشد پس بنا بر این گفته دیه در این ماه مثل دیگر ماه های سال به شکل عادی محاسبه می گردد  و افزایشی در ماه رمضان وجود ندارد به این خاطر که حکم افزایش دیه فقط در ماه های حرام انجام می شود پس بنا بر این گفته اگر فردی در ماه رمضان مرتکب به قتل غیر عمدی و یا مرتکب قتل عمدی گردد اما به خاطر هر دلیلی قصاص نشود بایستی به میزان دیه در ماه های غیر حرام دیه پرداخت را انجام دهد.

تغلیظ دیه
تغلیظ دیه

تقلیظ دیه و جرم

باید بیان گردد که تغلیظ دیه فقط در مورد جرم قتل می باشد و به باقی جرایم کاری ندارد یعنی اگر جنایت بر اعضا حتی در ماه های حرام انجام شده باشد و یا این که در محدوده حرم مکه واقع شده باشد از موارد تغلیظ دیه نمی باشد و در ماده پانصد و پنجاه و هفت قانون مجازات اسلامی هم قید شده است که مختص به جرم قتل نفس می باشد و چنانچه جنایتی به قتل قربانی نکشد دیه هم مورد تغلیظ قرار نمی گیرد.

قانون گذار گفته اگر قتل در یکی از ماه های حرام اتفاق بیفتد و یا این که در مکان هایی در محدوده مکه است باشد موجب افزایش دیه می شود البته لازم است بدانید که فقط مختص قتل است و این افزایش دیه شامل صدمات و آسیب ها نمی گردد.

دیه در ماه محرم

اگر فردی موجب قتل فرد دیگری در ماه حرامی مثل ماه محرم گردد قانون گذار او را موجب تغلیظ دیه قرار می دهد یعنی دیه ای که او باید پرداخت کند نسبت به میزان اصلی آن در حالت های معمولی افزایش پیدا می کند.

دیه در ماه رجب

ماه رجب یکی دیگر از ماه های قمری می باشد که حرام اعلام شده است.

اگر در این ماه فردی کسی را بکشد موجب تغلیظ دیه قرار می گیرد که این معنی را دارد دیه نسبت به  مقدار واقعی خود در ماه های حرام زیاد تر می شود که لازم به ذکر است این قضیه فقط مربوط به جرم قتل می شود و مقدار دیه برای صدمات و آسیب ها با همان نرخی که اعلام شده از قبل می باشد.

دیه در حرم مکه

اگر قتلی در مکه اتفاق بیفتد موجب تغلیظ دیه قرار می گیرد و نسبت به مقدار واقعی خود دیه قتل افزایش پیدا می کند که این قضیه فقط مختص جرم قتل می باشد و شامل صدمات وارد شده به اعضای بدن در  حرم مکه نمی شود.

در قانون مجازات اسلامی ما و دیگر متون فقهی قتل در حرم مکه را مورد تغلیظ دیه دانسته است.

تغلیظ دیه در جراحات

موضوع تغلیظ دیه فقط در مورد جرم قتل صدق می کند و باعث افزایش دیه می شود.

تغلیظ دیه در مورد جراحات و صدمات نمی باشد و این موارد طبق همان دیه ای که از قبل بوده است اجرا می گردد و سبب زباد شدن مقدار دیه نمی شود.

تغلیظ دیه
تغلیظ دیه

دیه و ماه های حرام

ماه های حرام چهار ماه قمری هستند که عبارتند از ماه محرم/ ماه رجب/ ماه ذی القعده/ ماه ذی الحجه

چنانچه دیه ماه غیر حرام را با یک سوم مبلغ  آن جمع ببندیم مقدار دیه  این چهار ماه حرام به وجود می آید.

و این همان موضعی است که گفته می شود اگر قتل در چهار ماه حرام اتفاق بیفتد موجب تلغیظ دیه می گردد و باز هم متذکر می شوم که این جریان افزایش دیه فقط در مورد جرم قتل است و صدمه ها و آسیب های جسمی و بدنی سبب تلغیظ و افزایش دیه نمی شود.

معیار حساب نمودن شروع و اتمام ماه های حرام

لام به توجه است که بر اساس تبصره ماده پانصد و پنجاه و پنج قانون مجازات اسلامی مصوب سال هزار و سیصد و نود و دو معیار آغاز و تمام شدن ماه های حرام مغرب شرعی می باشد همانند ماه رجب که از مغرب شرعی آخرین روز ماه جمادی الثانی شروع می شود و با مغرب شرعی آخرین روز ماه رجب به اتمام می رسد.