جرم ضبط صدا|مجازات ضبط صدا|مجازات شنود غیر مجاز|نکات مهم

جرم ضبط صدا چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی جرم ضبط صدا چیست؟ و نکات مهم جرم ضبط صداپرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه جرم ضبط صدا

جرم ضبط صدا
جرم ضبط صدا

به طور کلی همه ی اشخاص نیازمند یک حریم می باشند تا قادر شوند به آسانی و با خیال راحت و بدون ترس و واهمه از این که شخص دیگر با نفوذ به این حریم به او صدمه بزند یا از آن سوء استفاده کند، اقدام به انجام امور مربوط به خود نماید.

اهمیت حریم خصوصی از این موضوع بیشتر است و بیشتر اشخاص تمایل دارند تا با خیالی آسوده مکالمه کنند. اشخاص در روابط اجتماعی و معاشرت نباید سخنان دیگران را گوش فرا دهند. حال با تصور این که این حریم زائل نشود و هر شخص از هر فرهنگ و با هر مرتبه‌ای قادر شود همه گفتگوها را شنود نماید در این خصوص امنیتی برای اشخاص جامعه ایجاد نمی‌شود به همین سبب قانون گذار همیشه به حفظ حریم خصوصی اشخاص عنایت ویژه داشته و هدف اصلی از نگارش قانون نیز رعایت همین حریم خصوصی افراد و احترام به حریم آن ها می باشد.

مصادیق بر هم زدن حریم شخصی اشخاص بسیار وسیع می باشد و از شنود غیرمجاز تا انتشار تصاویر خصوصی دیگران و ضبط صدا قابل گسترش است.

امکان دارد در موارد بسیار پیش بیاید که کسی به حریم خصوصی شخص دیگر مانند اطلاعات گوشی همراه و نامه‌های پستی و ایمیل و اطلاعات پیامکی او تجاوز کند و یا صدای شخصی را به شیوه ای  ضبط نموده و از آن سوء استفاده نماید. در این خصوص و مقاله به شرح جرم ثبت صدا و ضبط صدای مخفیانه و حتی ضبط صدای همسر و موارد سوءاستفاده از آن پرداخته شده است.

الزام رعایت حریم خصوصی اشخاص

یکی از اساسی‌ترین مصداق ها در حقوق شهروندی حفظ حریم خصوصی و شخصی اشخاص و عدم افشای اطلاعات شخصی و اسرار آن ها می باشد. مکالمات تلفنی اشخاص و نامه ها و ایمیل و اطلاعات موجود در تلفن همراه و حریم خانه و محل کار آن ها همه از جمله مواردی است که شامل حریم خصوصی اشخاص می شود. چنان چه فردی حریم شخصی دیگران را نگه ندارد و به آن تجاوز کند ، با مجازات مواجه می‌شود. از جمله مواردی که سبب می شود در حریم خصوصی اشخاص اختلالی حادث شود استراق سمع است.

مفهوم جرم ضبط صدا و استراق سمع

استراق از لحاظ لغوی به مفهوم سرقت دزدی و کار مخفیانه می باشد. بر این اساس کاملا واضح است عبارت استراق سمع به مفهوم گوش کردن به صحبت‌های شخصی به شکل پنهانی می‌باشد. در مقررات قانون کیفری اگر شخصی مکالمات دیگری را به شکل غیر قانونی گوش فرا دهد و باعث ضبط مکالمات آن ها شود مرتکب جرم شنود غیر قانونی و استراق سمع شده است که در شرایط خاصی جرم انگاری شده است و مجازات برای آن تعیین گشته است. 

جرم ضبط صدای همسر

از جمله مواردی که سوالات بسیار مهمی را در ذهن ایجاد می کند آن است که آیا شنود ضبط صدای همسر محسوب می‌شود یا نه؟

جرم ضبط صدا
جرم ضبط صدا

عده‌ای بر این باورند از آن جایی که  ضبط صدا در مورد همسر قانونی آن‌ها صورت گرفته این امکان وجود دارد که از همه ی امکانات بهره مند شوند . به منظور اثبات هر چیز غیر ممکن را ممکن سازد. اما اگر در شرایطی که همسر شخص با یک شخص غریبه در حال صحبت باشد و گفتگو یک گفتگوی شخصی و شامل صحبت های رکیک باشد، امکان دارد هم خیلی از این صحبت ها از روی مزاح صورت بگیرد اما با این حال شخص را دچار شک و تردید کند و در موارد بسیاری باعث طلاق و قتل نفس و دعوای مهریه و دعاوی خانوادگی شود.

از لحاظ حقوقی به منظور جرم انگاری این اقدام ضمانت اجراهایی در دادگاه پیش‌بینی شده است و این اقدام غیر اخلاقی و هتک حرمت و تعرض به حریم خصوصی اشخاص تلقی می شود که بر اساس قانون مجازات اسلامی و قوانین اساسی و قوانین جرایم رایانه‌ای و غیره ممنوع می باشد.

جرم ضبط صدای مکالمه

چنان چه شخصی اقدام به ضبط صدا و مکالمات تلفنی اشخاص دیگر نماید اما قصد او مجرمانه نباشد و از آن سوء استفاده نکند، مجرم تلقی نخواهد شد. در واقع هنگامی امکان دارد شخصی را مرتکب جرم کیفری ضبط صدای دیگران شناخت که از صدای ضبط شده بد استفاده کند و اسرار آن ها را افشا نماید.

بر این اساس با وجود سایر شرایط حاکم، شخص مرتکب جرم محسوب شده و حتی این امکان وجود دارد که به مرحله کیفرخواست و اعتراض به آن حکم برسد. باید در نظر داشت که یک عده از اشخاصی هستند که به مناسبت شغل خود نیازمند ضبط صدای دیگران می باشند؛ مانند خبرنگاران و روزنامه‌نگاران و وکلا. مضاف بر آن  عده‌ای از موسسات خصوصی و دولتی نیز با هدف نظارت و کنترل اقدامات یا هدف آموزشی اقدام به ضبط مکالمات می نمایند. البته در آغاز گفتگو موضوع را به مخاطب به اطلاع می دهند که این دسته از موسسات مجرم محسوب  نخواهند شد.

جرم ضبط صدا با گوشی تلفن همراه

در شرایطی که قراین و شواهد نشان دهنده آن باشد که شخصی متهم به ضبط صدا با گوشی تلفن همراه می باشد این امکان وجود دارد که با تسلیم مدارک و اسناد و شواهد موجود از آن ها شکایت به عمل بیاید و چنان چه این موارد با هدف تخریب نظم عمومی جامعه صورت بگیرد بدون عنایت به تخفیف شخص متهم دستگیر می‌شود و اگر جرم به اثبات برسد مجرم به دست قانون سپرده می شود و بر اساس قوانین جمهوری اسلامی ایران با او برخورد خواهد شد.

جرم ضبط صدا
جرم ضبط صدا

مثلاً اتفاق می‌افتد که عده کثیری از مجرمین با ضبط صدا به واسطه تلفن همراه به جرم جیب بری متهم می‌شوند و آن ها افراد مجنون را به بهانه ضبط صدای آن ها به محل مورد نظر می کشانند و از آن ها اخاذی می نمایند.

ضبط صدای مخفی

در خیلی از جرایمی که در دادگاه ها با آن مواجه می شویم مواردی اتفاق می‌افتد که شخص مظنون آگاه نیست این صدا یا تصویری که در شبکه های مجازی منتشر شده است عمل چه شخصی می باشد. در این دسته موارد شخص مظنون باید مدارک و اسناد خود را در اختیار پلیس فتا قرار دهد تا در مورد آن  به رسیدگی بپردازد. دسته ی کثیری از این پرونده ها پیش از انتقال به دادگاه به وسیله‌ی ضابطان دادگستری حل و فصل خواهند شد.

ضبط صدا بدون رضایت شخص

در شرایطی که شخص انکار کند ابتدا باید با استفاده از شیوه های قانونی  عمل او را مورد تایید قرار داد. زیرا چنان چه شخصی بدون رضایت صدا را  ضبط کند اما منتشر نشود  با زهم فرد مجرم تلقی خواهد شد و در قانون با او برخورد می شود. و چه بسا شخص سبب جدایی زن و شوهر گردد. حتی در بسیاری از موارد رویت شده است که شخص با ضبط صدا و تصویر اشخاص مظنون و دست کاری اطلاعات شخصی آن ها مثل ثبت سند های ملکی و موارد حقوقی به جرم جعل امضا دستگیر شدند.

ضبط مکالمات دیگران

در بسیاری از موارد ضبط مکالمات دیگران در شرایطی  انجام می شود که در این موارد اشخاصی به قصد اخاذی از افراد دیگر اقداماتی را انجام می‌دهند و امکان دارد با ضبط مکالمات و تهیه ی ویدیو از  آن ها، آن ها را درگیر جرایم ‌کنند. این دسته از اشخاص بر اساس حقوق انسانی و قانون اساسی کشور مجرم خواهد بود و حتی ارائه مستندات ضبط مکالمات برای دیگران در صورت درستی آن ها به اسم مجرم شناسایی می‌شوند و در مقابل قانون قرار می‌گیرند و نسبت به عمل انجام شده کیفرخواهند شد. کسانی که با قصد آزار و اذیت به هر شکلی ضبط مکالمات محرمانه شخصی دیگران را انجام دهند و آن را وسیله ی تهدید قرار دهند، جرم تهدید دیگران را مرتکب شده اند.

ضبط  صدا و مدرک اثبات کننده

بسیاری از افراد بر این تصور هستند که چنان چه صدای دیگران را ضبط کنند ، روزی برای آن ها سند و مدرکی به منظور اثبات جرم شان در دادگاه تلقی می شود. اما باید اشاره داشت به این ترتیب نیست. صدای ضبط شده در خیلی از موارد اشخاص به سبب جرم ضبط صدای دیگران محکومیت نمی‌یابند. اسباب و دلایلی که اثبات کننده ی یک جرم در دادگاه  می باشد  فقط اقرار و شهادت و علم قاضی و قسم می باشد.

مجازات ضبط صدا

جرم ضبط صدا
جرم ضبط صدا

مجازات ضبط صدا و مکالمات تلفنی را   با عنایت به ماده ی ۵۸۲ قانون مجازات اسلامی می‌توان برداشت نمود. که در این ماده مقرر شده است که هر یک از مستخدمین و مامورین دولتی مراسلات و مخابرات و مکالمات تلفنی اشخاص را در غیر مواردی که قانون اجازه داده بر اساس مراتب مفتوح یا توقیف یا مورد بازرسی یا ضبط یا استراق سمع قرار دهد یا بدون اجازه ی صاحبان آن ها مطالبشان را افشا نماید به زندان از یک سال تا سه سال و یا جزای نقدی از ۶ تا ۱۸ میلیون ریال محکومیت می یابد. باید این نکته را نیز در نظر داشت که  این مجازات  را قانونگذار راجع به ضبط صدا به وسیله ی ماموران دولتی پیش‌بینی کرده است.

در صورتی که آن چه مورد بحث قرار گرفت راجع به مردم عادی می باشد که اقدام به این عمل کنند. راجع به ضبط بی اجازه ی صدا و ضبط بی اجازه ی مکالمات تلفنی به وسیله ی اشخاص عادی در متن قانون به صراحت چیزی تدوین نشده است و می توان اشاره داشت که بیشتر این موارد را قاضی دادگاه با عنایت به شرایط مرتکب و شدت و ضعف جرم ، تعیین مجازات می نماید. بنابراین ضبط بی اجازه ی صدای دیگران و ضبط بی اجازه ی مکالمات تلفنی به وسیله ی مردم عادی جرم بوده و امکان پیگیری کیفری را خواهد داشت و برای آن مجازات تعیین می‌شود.