مجازات جعل و استفاده از سند مجعول|ارکان و شرایط جعل و استفاده از سند مجعول

جعل و استفاده از سند مجعول چیست؟

جعل و استفاده از سند مجعول
جعل و استفاده از سند مجعول

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی جعل و استفاده از سند مجعول چیست؟ و شرایط جعل و استفاده از سند مجعول پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مفهوم جعل:

جعل در معنای لغوی خود به معنای تغییر دادن و یا دگرگون کردن و همین طور منقلب نمودن و وضع کردن است. جرم جعل موقعی پدید می آید که خودش به صورت ساخته شده نباشد پس کسی که محتویات جعل شده را متغیر کند جاعل معرفی نمی شود.

ماده 523  قانون مجازات اسلامی در خصوص جعل گفته ساختن یک نوشته و یا سند و همین طور ساختن  مهر یا امضا  افراد رسمی و غیررسمی و دیگر خراشیدن و تراشیدن و تغییر دادن حتی  محو نمودن سیاه کردن یا دست  کاری بدون مجوز مالک ان به قصد جایگزینی آن ها به عنوان اصل برای استفاده کردن خود یا دیگری و همین طور به ضرر غیر باشد تغییر دادن در خصوص جعل موقعی را بیان می کند که متنی که نمی خواهیم موجود باشد را  با خراشیدن و یا تراشیدن پاک کنیم و سبب تغییر آن گردیم.

لازم به ذکر است که استفاده کردن از مهر فرد دیگر بدون مجوز وی  جعل محسوب می شود. منظور از عبارت ساختن مهر این است است که ما مهری بسازیم و نام فرد دیگری را بر روی آن حک کنیم که این هم از موارد جعل محسوب می شود.

مصداق های جعل مادی:

خراشیدن این منظور را دارد که واژگان یا قسمتی از متن یک سند را  محو سازیم.  همچنین باید اشاره کرد که برای محقق شدن جعل از قلم بردن هم استفاده می شود. شاید از نظر خیلی از افراد قلم بردن فقط به این معنا است که واژه یا واژه هایی را به متن اضافه کنیم .این درست است اما اگر اگر بخشی از جملات را دچار خط خوردگی کنیم و یا به گونه ای آن را ناخوانا کنیم باز هم مشمول قلم خوردگی می شود.

مورد بعدی الحاق می باشد. الحاق این منظور را دارد که چیزی را به سند وارد کند به عنوان مثال در درون چک  در مقابل مبلغ عددی را اضافه کنیم.  مثلاً اگر اگر مبلغی از قبل نوشته شده شش  صفر دارد  ما یک صفر دیگر هم به انتهای آن اضافه کنیم.  یا مثلاً اگر  در قراردادی نام حسن ذکر شده ما با اضافه کردن یک حرف ی حسن را به حسین تبدیل کنیم.

قسمت دیگر هم مرتبط با محو یا سیاه نمودن است. محو کردن همان پاک نمودن قسمت  مهمی از متن سند است و یا این که قسمت قابل توجهی از سند  را بسوزانیم و یا با کمک تیغ یا کاتر آن را ببریم . البته باید گفته شود که اگر تمام مطلب را بسوزانیم و یا این که محو سازیم یا با کمک هر روش دیگری آن را  از بین ببریم در این حالت جرم جعل محقق نمی گردد. تنها اتلاف انجام می شود.

در مورد  الصاق هم باید گفت یعنی یک نوشته را به یک نوشته دیگر الصاق کنیم یعنی همان اضافه گردانیم تا با مجموع آن ها سند تازه ای پدید آید.  از دیگر مواردی که می‌توان در این رابطه  لحاظ نمود تغییر دادن تاریخ است  مثلاً تاریخ تقدیم و یا تأخیر یک سند را در برابر تاریخ واقعی  آن تغییر دهیم.

 فریب در جعل:

پایه ی  جرم جعل این است که با ساختن چیزی فرد را بتوانیم فریب دهیم حقه بزنیم تا او  سند جعلی را به جای  سند اصلی برداشت کند در خصوص این جرم باید گفت اشتباه برداشت کردن دیگران امری مهم است نه شبیه سازی آن با مدرک اصلی پس بنابر این گفته در صورتی که هیچ شباهتی با سند اصلی نداشت اما با استفاده کردن از آن سند بتوانیم دیگران را نیرنگ دهیم و به اشتباه بیندازیم جرم جعل  اتفاق می‌افتد.

خصوصیات جرم جعل:

مطلق بودن جرم جعل:

جعل و استفاده از سند مجعول
جعل و استفاده از سند مجعول

از نظر وکیل جعل در شیراز وقتی صحبت  از مطلق بودن جرم می شود یعنی آن  جرم احتیاج به نتیجه پیدا کردن ندارد و تنها اگر کاری رخ دهد جرم هم اتفاق افتاده است . یعنی برای جرم جعل لزومی ندارد که حتماً نتیجه ای صورت گیرد. حتی اگر از آن هیچ استفاده  ای هم نشود  و تنها جعلی صورت گرفته باشد بازهم جرم جعل محقق شده است.

غیرقابل گذشت بودن جرم جعل:

چنان چه فردی سندی را درست کند و امضا یا مهر  فرد را جعل نمایند و از آن به منظور ضرر آن شخص  استفاده کند و بعد فردی که امضای وی جعل شده است  توسط مراجع قضائی شکایت کند، اما بعد از طی شدن مراحل قانونی از شکایت صرف نظر کند یعنی تصمیم به گذشت گیرد و رضایت دهد در این حالت با گذشت شاکی مجازات ساقط نمی گردد.

به این خاطر که این جرم دارای جنبه عمومی است و قانون برای آن مجازاتی ترتیب داده است . حتی اگر فردی سند  جعل شده را بسازد و آن را تحویل دهد اما بلافاصله بعد از تحویل آن باز هم جرم استفاده از سند مجعول انجام شده است.

حسین یک مدرک کارشناسی حقوق جعلی می سازد و آن مدرک را به رضا می دهد. رضا درون  مدرک واژه ی  ارشد بعد از واژه ی  کارشناسی  اضافه می‌کند . سوالی که در این جا ذهن را درگیر می کند این است که جاعل در این جا چه کسی شناخته می شود؟

برای جواب این پرسش باید گفت که تنها حسین است که جاعل محسوب می شود به این دلیل که جعل روی یک سند اصلی و قابل اعتبار انجام شده باشد نه روی یک مدرک جعلی و فاقد اعتبار و حسین هم تنها کسی بوده که بر روی سند اصلی جعل را محقق کرده است. اما رضا جعل را از روی یک سند جعلی انجام داده است که در این حالت جعل رخ نمی دهد.

استفاده از سند مجعول:

جعل کردن در قانون ما جرم تلقی می شود و همین  طور  استفاده و بهره بردن از آن هم جرم معرفی می شود در دنیای حقوق تعدد مادی لحاظ می شود. پس متوجه شدیم که حتماً لازم نیست کسی که سندی را جعل می کند حتماً از آن استفاده کند. به این خاطر که گاهی اوقات فردی  برای فرد دیگر سندی را جعل می کند و  و دیگری از آن بهره می برد که در این حالت هرکدام   جرم جدا گانه ای مرتکب شده اند.  یکی مرتکب جرم   جعل شده است و یکی دیگر مرتکب جرم استفاده کردن از سند مجعول شده است.

لازم به ذکر است که وقتی که از سند مجعول استفاده می شود نتیجه داشتن یا نداشتن آن مهم نمی باشد   به طور مثال فردی  گواهی  نامه ای را  جعل می نماید و موقع استفاده کردن از آن مامور می فهمد در این جا به دلیل استفاده کردن از سند  جعل شده مرتکب جرم شده و مجازات می شود.  پس متوجه می شویم که ضرر و و منفعت شخص  جاعل هیچ اهمیتی ندارد  و همان لحظه که آن را تحویل داد و استفاده نمود مجازات می گردد.

جعل و استفاده از سند مجعول
جعل و استفاده از سند مجعول

صادر گردیدن چک از حساب فرد دیگر  از دیگر مصادیق جعل است. یعنی دسته چک فردی را بدزدیم و آن را امضا کنیم. اگر امضا با امضای صاحب حساب یکی باشد، جرم جعل انجام شده است. اما اگر امضای خودمان را بزنیم جعلی اتفاق نیفتاده است. به این خاطر که ما امضای خود را زده ایم. بدین ترتیب  مجرم هم جرم سرقت را انجام داده است و هم کلاهبرداری کرده است.

جعل معنوی و یا مفادی:

این جعل صحبت از وقتی می کند که یکی از مامورین  و کارکنان دولتی در قراردادهایی که وظیفه شان است دست به جعل زنند این نوع جعل مادی نمی باشد. به طور مثال مامور ثبت احوال ولادت فرزند و یا فوت کسی را مخالف  واقعیت  آن ذکر کند و مورد ثبت رساند.

جرم جعل و تزویر از دید فقه:

نظر فقه همیشه در قوانین ما مهم بوده است و  قاضی هنگامی که حکم خاصی  در خصوص مسئله ای نباشد از فقه کمک می گیرد. جعل و تزویر هم از واژگانی می باشد که در فقه بسیار استفاده شده است. حتی در کتاب آسمانی ما قرآن هم از  واژه جعل یاد شده است.

چند نمونه از از معانی   مهم جعل را   اشاره می‌کنیم دگرگون نمودن، تغییر دادن، از حالتی به حالت دیگر در آوردن، ساختن. کلمات زیادی هستند که معنی جعل را می رسانند  اما جعل شفاهی یعنی اقدام متقلبانه توسط دروغ یا شهادت کذب  و ادعایی مخالف با واقعیت برای رسیدن به هدف های نامشروع.

باید  بیان گردد که در قرآن کریم گفته شده با وجود این که وصیت کاری جایز می باشد. اما انجام دادن آن بعد از مرگ بدون متغیر کردن آن ضروری می باشد همچنین در متون فقهی هم جعل و تزویر مورد توجه قرار گرفته است.

نتیجه گیری جعل و استفاده از سند مجعول:

جعل و استفاده از سند مجعول
جعل و استفاده از سند مجعول

فقها با گفتن این مطلب که سند اگر فاقد شاهد باشد آن چنان معتبر نیست. تعدادی دیگر از فقها گفته اند که نبود اعتبار  موقعی انجام می شود که به غیر از سند دلیل دیگری که واقعیت محتوای سردرا عنوان کند موجود نباشد وگرنه اشکالی در معتبر بودن سند نخواهد بود.

به بیان دیگر سند هرچقدر از نگاه فقها دلیلی بر حجت نیست. اما با کمک شاهد و همچنین علم قاضی دارای حجت و اعتبار می گردد. با این وجود شهادت برسند به منظور محفوظ ماندن سند از مواردی همچون جعل و تزویر درون آن است. نتیجتا در این خصوص باید گفت که با در نظر گرفتن به این که شهادت فقط موردی برای ثابت شدن جعل و تزویر در اسناد است در آیات و روایات بیشتر به جعل شفاهی توجه شده است