حق سکونت زن

حق سکونت زن چیست؟|بررسی تخصصی حق سکنی|بررسی تخصصی

حق سکونت زن چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی حق سکونت زن پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

تعریف حق سکونت زن

پیش از آن که در مورد حق تعیین مسکن صحبت کنیم به مفهوم حق می پردازیم. در حوزه حقوق  حق به مفهوم امتیاز و قدرتی است که از طرف خدا یا جامعه به انسان واگذار می شود و قادر است از این قدرت با توجه به ضروریاتی که دارد به سود خود بهره ببرد. در مقابل حق، همواره موضوعی به نام وظیفه و تکلیف جاری است.

هر شخصی باید آگاه باشد که در برابر حقوقی که برخوردار است باید حقوق دیگران را هم مورد رعایت قرار دهد. که به این موضوع تعهد اطلاق می شود. پس در هر جامعه انسانی هم حقوق است هم تکلیف و تعهد خود به دو دسته تقسیم می‌شود.

تعهداتی که مشخص نمودن آن در یک جامعه بر دوش قانون قرار دارد. مثل ریاست مرد در خانواده و دسته دوم تعهدات خصوصی می باشند که در قراردادها برای شخص حقیقی تعیین می‌شود.

حق سکونت زن

شروط ضمن عقد در ازدواج

معمولاً زن و شوهر های جوان در ابتدای زندگی زناشویی راجع به محل سکونت و زندگی و همچنین مشاغل هم درگیر مشکلاتی خواهند شد که اگر با حقوق هم آشنایی داشته باشند و شرط های خود را در در قباله ازدواج مورد پیش‌بینی قرار دهند، از بروز این دسته از مسائل و مشکلات خودداری شده و پایه های روابط زوجیت استحکام بخشیده می شود.

از جمله مواردی که در بیشتر مواقع سبب اختلاف زن و شوهر ها می گردد، موضوع مسکن و محل زندگی بعد از عقد نکاح است و چنان چه زن و شوهر با هم فکری قادر نباشند  به یک نتیجه واحد دست یابند قانون مدنی در این رابطه تکلیف را مشخص نموده است.

مفهوم حق سکونت

حق سکنا با شخص شوهر خواهد  بود و تعیین مسکن از اثرات مدیریت مرد در خانواده محسوب می شود که قسمت اول ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی به این موضوع توجه کرده است. در این ماده چنین مقرر شده است که زن باید در خانه ای که  مرد مشخص می کند سکنا گزیند.

جز این که اختیار تعیین خانه به زن واگذار شده باشد با عنایت به ماده مذکور باید چنین برداشت کرد که  تعیین محل سکونت در اختیار شوهر می باشد و زن مکلف است که در خانه‌ای که شوهر تعیین میکند سکنی گزیند. اما دو طرف قادرند در زمان عقد شرط کنند که اختیار تعیین مسکن با شخص زن باشد.

 محدوده حق سکونت

برای این که به این سوال پاسخ دهیم که محدوده حق سکونت چه حدی است و نیز این که آیا مرد این امکان را دارد که از این حق به نحوی استفاده کند که زن را در جایی سکونت دهد که در شأن و منزلت و جایگاه اجتماعی نیست یا خیر؟

حق سکونت زن

باید به قانون مدنی در این مورد توجه داشت، در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی مقرر شده است که نفقه شامل تمام نیازهای معمول و مقتضی زن می باشد که در شان و منزلت زن است مثل مسکن و لباس و غذا و ساحل منزل و مخارج درمانی و بهداشتی و خدمتگزار به شکل عادت و یا نیاز بر اساس نقص و مرض .

با عنایت به این ماده مسکن از مصداق‌های نفقه محسوب می‌شود که در برگزیدن آن مرد باید شأن و جایگاه اجتماعی زن را مد نظر قرار دهد .با توجه به اصلی حسن معاشرت که در ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی تعیین شده است این حکمی نیست و در قانون  مورد تاکید قرار گرفته است که مرد باید مسکن مناسب و در شأن و منزلت و متناسب با محل زندگی او تهیه نمایند.

بنابراین با این تعریفی که ذکر شد در شرایطی که خانه ای که مرد تهیه کرده است با جایگاه اجتماعی زن تطابق  داشته باشد، سکونت در آن بر زن ضرورت دارد و در غیر این صورت چنان چه خانه‌ای که مرد انتخاب کرده است با شان و منزلت و جایگاه اجتماعی زن موافق نباشد زن قادر است تمکین نکند  و در صورت عدم تمکین در این موضوع ناشزه نخواهد بود.

با توجه به ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی چنان چه زن  و شوهر با هم در یک منزل حضور داشته باشد و سبب ترس و آسیب جسمی یا حیثیتی برای زن شود، او قادر است خانه جداگانه ای برای خود انتخاب کند. چنان چه زن این موارد را به اثبات برساند، دادگاه رای به بازگشت زن به خانه شوهر را نمی دهد و تا زمانی که زن در برگشتن به خانه عذر بیاورد، نفقه بر عهده شوهر است.

مقصود از ترس آن ضرری است که زن عاقلانه و منطقی از ضرر داشته باشد و ضرری که در واقع می‌توان آن را تحمل نمود.

شرط حق انتخاب مسکن به وسیله زن

بر اساس قانون زن باید در خانه ای که مرد مشخص می‌کند سکونت نماید. جز این که اختیار تعیین خانه به زن واگذار شده باشد. به بیان دیگر زن قادر است در حیین عقد ازدواج حق انتخاب خانه و مشخص نمودن وضعیت و موقعیت محل زندگی و شهرش را در حالتی که شوهر بپذیرد، از آن خود کند و اگر شوهر در آماده نمودن خانه یا مسکن موضوع شرط جلوگیری به عمل آورد، او قادر است دعوای الزام به آماده‌کردن مسکن را در دادگاه  مطرح نماید.

حق سکونت زن

شیوه انتقال حق مسکن زوجه

واگذار نمودن حق مسکن به زن به دو شکل انجام می‌شود: یکی در ضمن عقد نکاح و دیگری بعد از نکاح. یعنی هم می توان حق مسکن را در ضمن عقد نکاح  هم بعد از عقد ازدواج به زن واگذار کرد و بر اساس این شرط حق تعیین مسکن از مرد سلب شده و این اختیار به زن واگذار می شود.

البته بعد از آن که زن این حق را دریافت کرد باید خانه‌ای را برگزیند که با وضعیت اجتماعی و جایگاه و شان و منزلت مرد متناسب باشد. به بیان دیگر الزام سکونت زن در منزلی که شوهر مشخص نموده در حالتی است که اختیار تعیین خانه از سوی شوهر به زن واگذار نشده باشد. در غیر این حالت هر خانه ای را که زن مشخص کند مرد باید آن را تامین نموده تا زن در آن جا سکنا گزیند و شوهر هم برابر قانون باید به آن خانه برود.

ضمانت اجرای عدم حضور زن در منزل مشترک

در موضوعی که زن دارای اختیار تعیین خانه نیست، باید در مسکنی که مرد مشخص نموده سکنا گزیند و اگر خود داری کند مرد قادر است دعوای الزام به تمکین را اقامه کند و چنان چه زن محکوم شود و موضوع مورد حکم دادگاه را اجرا نکند ، در اصطلاح قانونی ناشزه خواهد بود و نفقه به او تعلق نمی گیرد. اگر زن حق تعیین نمودن مسکن را از شوهر دریافت کرده باشد این حق به زمان خاصی محدود نمی‌شود و هر بار قادر است از این حق استفاده نماید.

اما مقصود از این اختیار آن نیست که زن قادر باشد مرد را مجبور کند که با خانواده او زندگی نماید یا در خارج از کشور اقامت گزیند حتی اگر خانه پدر یا مادر یا محل مسکونی در خارج از کشور در شان و منزلت زن و متناسب با وضعیت او باشد. چون هیچ کس قادر نیست استفاده از حق خود را ابزاری برای آسیب رساندن به دیگری قرار بدهد.

بر اساس قانون هر زن باید در جایی که شوهر اختیار می‌کند سکونت نماید. اما خانه عرفا  باید در شان و منزلت و متناسب با وضعیت زن باشد و زن این امکان را دارد که درخواست خانه مستقل نماید. پس زن  با اثبات عدم تناسب مسکن با وضعیت خود حتی با این که مدتی را هم در آن خانه اسکان کرده باشد این امکان را دارد که از تمکین جلوگیری کند. اختیار مشخص نمودن خانه باید در ضمن عقد ازدواج به زن واگذار شود. در عین حال مرد با ید اختیار تعیین خانه را ضمن انعقاد عقد نکاح یا بعد از آن به همسرش واگذار نماید.

حقوق و تکالیف زن و مرد در حق سکونت

جمعاً چنین می توان برداشت نمود که تأمین و فراهم نمودن خانه مشترک و مستقل برای زوجه از تکالیف مرد در زندگی زناشویی است و قادر است از زندگی مشترک با دیگران در یک خانه خودداری کند. زن هم باید در خانه‌ای که مرد مشخص می‌کند استقرار یافته و زندگی مشترک جاری سازد و در مقابل مرد هم تکلیف دارد همه نفقه زن از جمله مسکن مناسب و در شأن و جایگاه و منزلت او برایش تامین و تهیه کنند.

حق سکونت زن

اقامتگاه زن ناشزه

با توجه به قانون مدنی از پر اهمیت ترین وظایف زن در عقد ازدواج تمکین نسبت به شوهر می باشد که به دو شکل عام و خاص است. در معنای عام تمکین زن باید در همه امور راجع به زندگی مشترک از جمله تعیین محل سکونت از شوهر خود اطاعت نماید و در مفهوم خاص باید به شکل معمولی نیازهای زناشویی مرد را بر طرف سازد. عدم تمکین در این خصوص باعث به وجود آمدن مفهومی به نام نشوز خواهد شد که در این حالت به زن عنوان ناشزه اطلاق می شود. اما سوال اینجاست که محل سکونت زن ناشزه کجا قرار دارد. اقامتگاه زن ناشزه برابر با اقامتگاه شوهر او می باشد و این نشوز زن باعث می شود که محل سکونت او تغییر یابد.

مواردی که اقامتگاه زن پیرو اقامتگاه مرد نمی باشد

1- محل سکونت زنی که شوهر او مسکن مشخصی ندارد.

2- محل سکونت زنی که با رضایت و توافق با همسر خود خانه جداگانه ای برای خود انتخاب نموده است.

3- محل سکونت زنی که باعث اجازه دادگاه خانه جدا و مستقل برای خود برگزیده است.

4- محل سکونت زن محجور یعنی مجنون و غیر بالغ اقامتگاه ولی و قیم او تلقی می شود.

5- محل سکونت زنی که شوهر او مجنون و غیر بالغ یعنی محجور است مستقل از شوهر او خواهد بود.

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.