دیه سر و گردن|بررسی و نکات مهم دیه سر و گردن|

دیه سر و گردن چیست؟

دیه سر و گردن
دیه سر و گردن

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی دیه سر و گردن چیست؟ و نکات مهم دیه سر و گردن پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه دیه سر و گردن :

همه ما یک بار تاکنون کلمه دیه به گوشمان خورده است ابتدا باید بگوییم به طور کلی هرشخصی بدون اجازه قانون به صورت عمدی یا بر اثر بی احتیاطی به جان مال سلامتی یا آزادی و ابرو یا حیثیت و شهرت تجاری دیگری صدمه ای بزند که منجر به زیان مادی یا معنوی  آن شخص دیگر شود ضامن جبران خسارت ناشی از اعمال خویش است.

حال در توضیح مفهوم دیه باید بگوییم که دیه مقداری مال تعیین شده است که در شرع مقدس به دلیل جنایت غیر بر نفس عضو یا منفعت یا جنایات عمدی یعنی مواردی که برای آن ها قصاص تعیین نشده است مقرر گردیده است. دیه انواع مختلفی دارد از جمله دیه چشم گوش و سر گردن و …

دیه چشم:

بر اساس ماده 587 قانون مجازات اسلامی:از بین بردن یا در آوردن هردوچشم بینا دیه کامل را در بردارد. حال اگر یک چشم  بینا درآورده شود یا از بین برود نصف دیه را شامل می شود.در تبصره ماده 587 می خوانیم  اگر لکه دائمی در چشم باشد که مانع بینایی بخشی از چشم شود در حاتی که تعیین مقدار آن میسر باشد به همان اندازه از دیه کم میشود و اگر انازه گیری آن ممکن نباشد ارش پرداخت می شود.

دیه دندان

طبق ماده616: اگر هریک از دندان های جلو  یعنی دندان های پیش چهارتایی و نیش در بالا و یا در پاییناز بین برود یک بیستم دیه کامل را شامل می شود و اگر هریک از دندان های عقب یعنی ضاحک یا ضرس چه در بالا چه در پایین از بین برود یک چهلم دیه کامل را در برمی گیرد. بر اساس ماده617  اگر در کندن دندان های اضافی که هر نامی داشته باشند یا در هرجایی روییده باشند نقصی ایجاد شود ارش ثابت است  و اگر نقص ایجاد نشود ارشی هم ندارد.

دیه زبان:

قطع و یا از بین بردن زبان گویا دیه کامل را دارد و دیه از بین بردن قسمتی از زبان گویا به نسبت گویایی از بین رفته با تقسیم تمام دیه به حروف و دیه از بین بردن ادا هرحرف  با توجه به حروف زبان تکلم  مجنی علیه  معین می شود  مثل از بین بردن قدرت ادای یک حرف شخص فارسی زبان که یک سی و دوم دیه کامل می باشد.

اما اگر شخصی دچار لکنت زبان باشد یا کند یا تند سخن گوید اصلا برخی حروف را نتواند تلفظ کند هم برای احتساب دیه مورد توجه است.

دیه شنوایی:

زایل کردن شنوایی هردو گوش دیه کاملو یک گوش نصف دیه کامل را در بر می گیرد. از بین بردن  شنوایی شخصی که یک گوش او نمی شود نصف دیه کامل دارد. حال اگر کاهش شنوایی اتفاق افتد در صورتی که اندازه آن قابل تعیین باشد دیه به همان نسبت به آن تعلق می گیرد.

اگر با قطع گوش یا زائل کردن آن یا هر نوع جنایت دیگری شنوایی از بین برود یا دچار نقص شود هریک از جنایت ها دیه یا ارش جداگانه ای دارد. اگر با یک جنایت در مجرای شنوایی نقص دائمی ایجاد شود دیه شنوایی که ثابت است  ولی اگر نقص موقتی باشد ارش ثابت است. اگر کودگی که سخن می گوید در اثر کرشدن نتواند کلمات دیگر را یاد بگیرد  دیه شنوایی به اضافه  ارش زوال یا نقص در گفتار را در بر می گیرد.

دیه گویایی:

زائل کردن صوت به طوری که شخص نتواند صدایش را نمایان کند حتی اگر اهسته حرف بزند دیه کامل دارد. جنایتی که موجب عیب در صوت شود مثل کاهش طنین صدا گرفتگی صدا و یا صحبت کردن از طریق بینی سبب ارش است. از بین رفتن صوت برخی از حروف  موجب ارش است. اگر جنایت هم زوال صوت را سبب شود هم زوال نطق دو دیه  را در بر می گیرد.

دیه سر و گردن
دیه سر و گردن

از بین بردن گویایی به طور کامل و بدون اینکه زبان قطع شود دیه کامل دارد و از بین بردن قدرت ادای بعضی از حروف دیه به همان نسبت به آن تعلق می گیرد. اگر جنایتی منجر به نقص در گفتار یا ادای حروف شود  یا اگر شخص عیب در این زمینه داشته باشد عیبش را تشدید کند ارش راسبب می گردد.

اگر جنایت به گونه ای باشد که سبب شود مجنی علیه حرفی را به جای حرف دیگر ادا کند مثلا لام را ر تلفظ کند که در عرف نقص محسوب نشود موجب ارش می شود.

دیه گردن:

خم شدن کج شدن گردن در اثر شکستگی در صورتی که سلامت حاصل نشود و در این حالت باقی بماند دیه کامل را در بر می گیرد و در صورتی که بهبودی حاصل شود و حالت خمیدگی از بین برود ارش خواهد داشت امااگر شکستگی گردن بدون خم شدن یا کج شدن صورت گیرد ارش خواهد داشت. جنایت بر گردن در حالتی که باعث ممانعت از لع غذا یا جویدن یا نقص آن شود و حرکت را هم مانع شود ارش خواهد داشت.

 دیه لب:

اگر هریک از لب ها سست یا فلج شود به طوری که با خنده و مثل آن ها دندان ها نمایان نشود یک سوم دیه لب را در بر می گیرد. اگر لب های سست یا فلج شده زائل شود یک سوم دیه یک لب را باید پرداخت. اگر به دو لب شکافته شود طوری که باعث اشکار شدن دندان ها شود یک سوم دیه کامل به آن تعلق می گیرد و اگر این لب بهبود یابد  یک پنجم دیه کامل را داردو اگر تنها یک لب بشکافد  یک ششم دیه کامل را شامل می شود و اگر بهبو یابد بدون این که عیبی داشته باشد  یک دهم دیه کامل را دارد.

در تبصره ماده 610 قانون مجازات اسلامی می خوانیم که جراحات وارده  بر لب هرگاه باعث نمایان شدن دندان ها نگردد در صورتی که از مصادیق حارصه، دامیه و متلاحمه باشد حکم جراحات مذکور را دارد.

دیه لاله گوش:

از بین بردن دیه دو لاله گوش دیه کامل و اگر یکی از آن ها از بین برود نصف دیه کامل  و و از بین رفتن نرمه هر گوش یک ششم دیه کامل و بر اساس ماده 601 پاره کردن لاله یک گوش  یک شم دیه کامل را خواهد داشت البته یادآور می شویم که در صورتی که لاله و نرمه گوش بهبودی پیدا کنند ارش ثابت خواهد بود.

در صورت فلج شدن لاله هرگوش 2سوم دیه لاله و بریده شدن لاله گوشی که فلج باشد یک سوم دیه لاله  را دارد.

هر گاه لاله گوش ظوری قطع شود که در زیر آن استخوانی نمایان گردد دیه  لاله گوش به اضافه دیه موضحه  به مجنی علیه تعلق می گیرد  نکته ای که در ماده 604 قانون مجازات اسلامی می خوانیم این است که گوش شنوا و ناشنوا یا دارای نقصی که لاله اش سالم و دارای حس کامل است  در این حکم ها برابرند.

پرده هر گوش را پاره کردن سبب ارش است. و اگر این پارگی به حدی باشد که سبب شود حس شنوایی گوش از بین برود یا دچار نقصان شود  دیه به همراه ارش خواهد داشت. حال اگر آسیب به گوش سبب سرایت به حس شنوایی شود و حتی اگر منجر به شکستگی استخوان گردد دیه خواهد داشت.

دیه مو:

ریش مرد یا موی سر او اگر طوری کنده شود یا از بین برود  که دیگر رویش نکند دیه کامل دارد.ولی اگر دوباره بروید نسبت به موی سر ارش خواهد داشت.

حال اگر موی سر زن کنده شود یا از بین برود  زوری که دیگر نروید  قطعا دیه کامل خواهد داشت و اگر بروید مهر المثل دارد. اگر مهر المثل بیشتر از دیه کامل زن باشد فقط به اندازه دیه کامل زن پرداخت می شود.

حال اگر قسمتی از موی سر  زن یا ریش مرد چنان از بین برود که دوباره در بیاید موی سر مرد شامل ارش  و در مورد ریش وی  به نسبت  یک سوم دیه کامل را خواهد داشت

دیه سر و گردن
دیه سر و گردن

درمورد موی سر زن هم  به همان نسبت از مهر امثل دیه پرداخت می گردد. اگر موی سر زن یا مرد یا ریش مرد کنده شود  در حالتی که با رضایت  شخص باشد یا با رضایت ولی وی باشد  یا اینکه به جهت و مستندات پزشکی باشد دیه و ارش ندارد.

ولی اگر کارشناس نظرش بر نروییدن باشدو دیه پرداخت بشود اما بعد از مدتی بروید و خلافش ثابت شود ارش به اضافه یک سوم دیه یا مهر المثل باید بازگردانده شود.حال اگر نظر کارشناس نسبت به موضوع مزبور دال بر روییدن مو باشد و ارش با یک سوم و یا مهرالمثل به عنوان دیه پرداخت گردد اما مو نروید و خلاف موضوع ثابت شود باید مابه التفاوت پرداخت شود.

اگر ابروها کنده یا از بین برود چنانچه بدون رضایت شخص یا ولی وی باشد و ضرورتی هم نداشته باشد یک چهارم دیه کامل و اگر دوباره رویش کند   ارش به آن تعلق می گیرد و حال اگر مقداری از ابروها رویش کند نسبت به مقداریکه روییده ارش و نسبت به آن مقدار که نروییده دیه پرداخت می گردد که باید مقدار مساحت محاسبه گردد.

حال اگر مقداری از موی سر ریش و ابرو پیش از جنایت از بین رفته باشد  از بین بردن باقیآن حکم زایل نمودن قسمتی از مو است. اگر جنایت به این صورت حاصل شود که اسیب به عضو یا پوست و نظیر آن ها موجب از بین رفتن موی سر یا ریش یا ابرو گردد دیهو با احتساب موارد مذکور دیه یا ارش خواهد داشت.

اگر همه یا قسمتی از موی پلک یا سایر موهای بدن از بین برود ارش به این جنایتمتعلق است و اگر این از بین بردن با زایل کردنعضو یا کنده شدن پوست توام شود دیه یا ارش محل مو را خواهد داشت و اگر موی سر زن یا مرد از بین برود ولی بعد رویش کند اما با نقص بروید  ارش ثابت است.

شیوه مطالبه ی دیه:

ابتدا باید به اداره پلیس محل وقوع جرم مراجعه نمود و  موضوع را بیان کردو ثبت شکایت نمود. در این حالت پلیس اظهارات شاکی را شنیده و تحقیقات خود را انجام می دهد و پرونده که تکمیل شد در نهایت موضوع را جهت دادرسی به دادسرای محل وقوع جرم می فرستد.

در این جا کسی که میزان آسیب را بررسی می کند پزشکی قانونی است که از سوی باز پرس پرونده به او ارجاع شده است و پزشکی قانونی باید با اعلام نظر کارشناسی میزان دقیق آسیب و دیه را تعیین کند البته باید توجه داشت در مواردی ممکن است آثار جراحات از بین برود در این صورت باید قبل از ارجاع به دادسرا نظر پزشکی قانونی را دریافت نمود.

زمانی که دادگاه موضوع را رسیدگی کرد تمام جوانب را درنظر گرفته و رای را صادرمی کند و البته در موارد مجرم ضمن پرداخت دیه محکوم به حبس و جزای نقدی نیز هست.

دیه سر و گردن
دیه سر و گردن

گاهی هم شخص فراری است یا به دلایلی مورد عفو واقع شده که در این صورت بازهم دیه ساقط نخواهد شد و شخص شاکی می تواند باداشتن مدارکی مثل مصدق دادنامه،گزارش مرجع انتظامی و نظریه پزشکی قانونی درخواست مطالبه دیه نماید و اگر این مدارک را هم نداشت می تواند با درخواست استعلام پرونده شهات شهود معاینه و تحقیقات محلی و …نسبت به موضوع مطروحه اقدام نماید.