سازمان امور مالیاتی|وظایف و نکات سازمان امور مالیاتی|

سازمان امور مالیاتی چیست؟

سازمان امور مالیاتی
سازمان امور مالیاتی

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی سازمان امور مالیاتی چیست؟ و شرایط سازمان امور مالیاتی پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه سازمان امور مالیاتی

سازمان های زیادی وابسته به دولت در جامعه به چشم می خورند که  که از سازمان های مهم دولت به شمار می روند و همچنین حساسیت های زیادی به همراه خود دارد  یکی از آن ها موضوع  همین بحث ما یعنی سازمان امور مالیاتی کشور است

این سازمان  فعالیت خود را تحت نظر وزارت امور اقتصاد و دارایی انجام می دهد و با رسیدگی نمودن دقیق کسب و کار ها و همین طور بررسی مقدار درآمد مردم میزان مالیات پرداختی مردم به دولت را حساب می‌ کنند و اخذ می نمایند هدف از اخذ مالیات از مردم به این دلیل است که تکیه دولت از فروش نفت به درآمدهای مالیاتی متغیر شود لذا تکیه بر درآمدهای نفتی کاری نا درست و آسیب رسان  تلقی می شود.

بر اساس ماده ۵۹ قانون برنامه سوم توسعه سازمان امور مالیاتی در سال ۱۳۸۱ تاسیس گردید این سازمان برای افزایش کارایی نظام مالیاتی و همین طور رفع موانع سازمانی موجود و به دلیل تجمیع همه فعالیت های مرتبط با دریافت مالیات در یک سازمان واحد تحت نظر وزیر امور اقتصاد و دارایی به وجود آمد تا پیش از تأسیس سازمان امور مالیاتی امور در معاونت امور مالیاتی وزارت امور اقتصاد و دارایی  پیش می رفت بعد از تاسیس شدن سازمان امور مالیاتی این واحد به همراه همه نیروها و امکانات و تجهیزات و اختیارات از وزارت اقتصاد و دارایی به سازمان امور مالیاتی کشور انتقال داده شد.

وظایف سازمان امور مالیاتی

از جمله وظایف مهم سازمان امور مالیاتی کشور رسیدگی نمودن به امور مالیاتی مودیان در چهارچوب قوانین درآمد شامل مالیات و وصول آن می باشد اگر بخواهیم یکی دیگر از وظایف مهم سازمان امور مالیاتی را یاد کنیم باید به اصلاح و دگرگونی نظام مالیاتی و همین طور مکانیزه کردن سیستم مالیاتی کشور و اجرای مالیات بر ارزش افزوده اشاره نماییم.

در گذشته مودیان مالیاتی باید زمان و همین طور هزینه های گزافی را برای بروکراسی ها و کاغذ بازی های اداری طی می کردند اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی و اینترنت و  مکانیزه شدن خیلی از کارها نه تنها جریان اخذ مالیات ها به سرعت اتفاق می ‌افتد بلکه مودیان مالیاتی در هر موقعیت و مکانی که باشند دسترسی به حساب های مالیاتی خود را دارند و قادر هستند نسبت به حساب کردن و پرداختن مالیات های خود به سازمان امور مالیاتی اقدام حاصل کنند.

مقصود سازمان مالیاتی

در این بخش به این قضیه پرداخته ایم که سازمان امور مالیاتی دقیقا چه هدف و مقصودی به دنبال دارد؟

از آن لحاظ که مالیات مستقیم سبب اعمال فشار به کسب و کارهای گوناگون می شود لذا با اصلاح نمودن قانون مالیات مستقیم به وسیله سازمان امور مالیاتی و به خاطر کاهش بروکراسی اداری و تحمل هزینه های گوناگون به واسطه مودیان آن ها را تشویق به پرداختن مالیات غیر مستقیم جایگزین مالیات مستقیم می کند.

باید گفته شود حداکثر نرخ مالیاتی برای افراد حقیقی سی و پنج درصد می باشد و این درصد برای افراد حقوقی بیست و پنج درصد شده است این نرخ در گذشته چیزی حدود پنجاه و چهار درصد بوده است که در بعضی اوقات با حساب نمودن دیگر عوارض برای شرکت ها و واحد های تولیدی تا شصت و هفت درصد هم می رسید

با تغییر یافتن مالیات های مستقیم و غیر مستقیم کاهش چشم گیری به چشم خورد مثلاً یکی از فایده های این تغییر نرخ در پرداخت مالیات تشویق سرمایه گذاران و تولید کنندگان به کارهای تولیدی است به این خاطر که هزینه تمام شده کالا و خدمات را هم تا حد مطلوبی کم کرد.

درآمد سازمان امور مالیاتی

سهم مالیات از بودجه عمومی کشور در سال ۱۳۸۱ چیزی حدود ۲۶ درصد بود که به خاطر سیاست بدون نفت در کشور با هدف بالا رفتن این رقم سازمان امور مالیاتی فعالیت خود را شروع کرد با اجرای سیاست های سازمان امور مالیاتی کشور و متغیر نمودن مالیات ها از مستقیم به شکل غیر مستقیم این رقم بالا رفت به شکلی که از سال ۱۳۹۴ تا همین الان سازمان امور مالیاتی از پردرآمدترین سازمان های دولتی به شمار می‌آید که از شرکت نفت که یکی از بزرگترین وارد کننده های مالی به خزانه کشور معرفی می‌شود سبقت گرفته است طوری که امروزه دیگر بودجه بندی را می توان طبق درآمدهای مالیاتی حساب کرد.

مروری بر تاریخ و روسای سازمان امور مالیاتی

سری به تاریخ بزنیم و با رییس های پیشین این سازمان آشنایی پیدا کنیم

نخستین رئیس سازمان امور مالیاتی کشور در سال ۱۳۸۱ جناب آقای عیسی شهسوار خجسته نام داشت

از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴ جناب آقای غلامرضا حیدری کرد زنگنه ریاست این سازمان را بر عهده داشت

جناب آقای علی اکبر عرب مازار از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ مسئولیت سازمان امور مالیاتی کشور را پیش می برد

دیگر این که از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۷ آقای سید کامل تقوی نژاد مسئولیت سازمان امور مالیاتی را عهده دار بود

همچنین آقای قاسم پناهی در سال ۱۳۹۷ ۱۳۹۸ سرپرستی سازمان امور مالیاتی کشور را بر عهده داشت و از سال ۱۳۹۸ تا به امروز آقای امیدعلی پارسا با رای هیئت دولت  ریاست سازمان را هدایت می کند.

تصمیمات مهم سازمان امور مالیاتی کشور

از موارد تصمیمات مهم سازمان امور مالیاتی کشور می توان موارد ذیل را اشاره نمود

لغو معافیت مالیاتی نهادها و ارگان ها

با اهمیت ترین و نخستین اقدام سازمان امور مالیاتی با هدف رفع تبعیض در عرصه اقتصاد و مهیا کردن شرایط متساوی برای همه تولیدکنند گان لغو معافیت مالیاتی نهاد ها و ارگان های دولتی است این قانون به خاطر شفاف سازی منابع درآمدی دولت به صورت اجرایی در آمد و به سبب آن معافیت‌های مالیاتی نهاد و ارگان های دولتی با تصویب مجلس شورای اسلامی و پذیرفتن رهبر معظم انقلاب منتفی گردید

تجمیع عوارض

بعد از لغو معافیت مالیاتی ارگان ها و نهادهای دولتی به وسیله سازمان امور مالیاتی قانون تجمیع عوارض وارد عمل شد در این قانون اخذ عوارض و مالیات های گوناگون از واحدهای تولیدی لغو گردید و همه واحدها مجبور به پرداختن مالیات در یک مرحله شدند این کار نه تنها عمل محاسبه و پرداخت مالیات به وسیله کسب و کارها را آسان تر کرد بلکه وقت و هزینه‌ ای که بروکراسی اداری بر مردم وارد می کرد در حد قابل قبولی کاهش پیدا کرد.

مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده به نحوی کامل کننده دو مرحله قبلی است و قدمی برای استقرار نظام تکمیل شده و جامع مالیاتی در کشور می باشد به منظور اجرا نمودن مالیات بر ارزش افزوده احتیاج به استفاده از فناوری اطلاعات می باشد که در این حالت به دانش و اطلاعات روز هم نیازمندیم اقدامات جامعه از طرف سازمان امور مالیاتی انجام شده است

این نکته را مد نظر داشته باشید که بخش زیادی از درآمدهای مالیاتی صرف آموزش و فراهم نمودن توسعه و دیگر رفاه و امنیت اجتماعی می شود به همین خاطر دولت به دنبال پیشرفت نظام مالیاتی کشور و رشد و ارتقای آن با دانش و فناوری های جدید برای رشد و توسعه بیشتر تلاش می کند

سازمان امور مالیاتی
سازمان امور مالیاتی

دولت با گرفتن مالیات از اقشار گوناگون درآمد را در جامعه به گردش در می آورد و سبب توزیع دوباره آن در جامعه می گردد درآمدهای مالیاتی دولت در جامعه صرف کارهای عام المنفعه می گردد این کارها مشمول برقراری عدالت اجتماعی/ مبارزه با فساد/ مهار نمودن تورم ایجاد بستر مناسب برای رقابت بین کسب و کارها در عرصه تولید و رشد اقتصادی و دیگر جلب اعتماد و همین طور حمایت از سرمایه داران و نظم و انضباط مالی و بودجه ‌ای و دیگر توسعه و رفاه اجتماعی و همچنین امنیت و دیگر موارد می شود دولت به واسطه درآمدهای مالیاتی توسعه و تعالی اقتصادی نمود پیدا می‌کند و زیرساخت‌هایی مثل آموزش و پرورش بهداشت و درمان توسعه راه ها و دیگر موارد را انجام می دهند.

مأموران سازمان امور مالیاتی

این سازمان ماموران خاصی را به خود اختصاص داده است که فعالیت های مشخص شده ای دارند

ماموران مالیاتی افرادی هستند که بر اساس ماده ۲۱۹ قانون بایستی شناسایی و تشخیص و دیگر مطالبه و وصول مالیات ها را انجام دهند عناوین شغلی ماموران مالیاتی که در اداره مالیات مشغول به فعالیت هستند عبارتند از

کاردان مالیاتی که اتفاقاً به کمک ممیز مالیاتی هم معروف است افرادی هستند که مدرک  تحصیلی آن ها معمولا دیپلم یا فوق دیپلم است و وظایف محوله از سمت سازمان را پیش می برند

کارشناس مالیاتی که به کمک ممیز مالیاتی هم معروف است کارمندانی می‌ باشند که ۳ سال سابقه خدمت دارند و تحت نظر کارشناس ارشد مالیاتی به فعالیت امور مالیاتی می پردازند

کارشناس ارشد مالیاتی که به ممیز مالیاتی هم خطاب می شود کارمندان با تحصیلات کارشناسی یا مدرک بالاتر با حداقل ۳ سال سابقه خدمت می ‌باشند که سرپرست واحد مالیاتی هم قرار دارند

رئیس گروه مالیاتی یا همان سرممیز مالیاتی قسمتی از کارمندان سازمان مالیاتی که تحصیلات کارشناسی یا بالاتر یا سه سال سابقه خدمت در حرفه سرپرستی را داشته باشند

رئیس امور مالیاتی یا ممیز کل مالیاتی هم بیان می‌شود کارمندانی با تحصیلات لیسانس و یا بالاتر که سه سال سابقه خدمت  دارند که این افراد مسئولیت نظارت بر گروه های مالیاتی و نظارت بر حسن اجرای مقررات را عهده دار می باشند.

مالیات از جمله موضوعات بسیار مهم در ارتباط با مردم و دولت بوده و به این ترتیب است که دولت مبلغ و هزینه‌ای را از مردم بابت تامین مخارج عمومی دریافت می دارد و آن ها را در اموال خود شریک می نماید. مالیات ویژگی‌ها و خصوصیات با اهمیتی از جمله قانونی بودن را دارا می باشد و نیز با توجه به معیارهای مختلف انواع متنوعی دارد.

مالیات از جمله موضوعاتی می باشد که دولت‌ها از زمان های بسیار قدیم مردم را با آن مواجه نموده اند و به شکل های مختلفی از افراد اخذ می نمودند. اما امروزه اشکال و اهداف آن تغییر نموده است. به این ترتیب که قبلاً فقط به عنوان منبع درآمد دولت محسوب می‌شده است  مالیاات در اقتصاد امروز در کشورهای پیشرفته  وسیله ای به منظور اجرای تدابیر عدل و انصاف و کاهش فشار بر دستگاه های کم درآمد جامعه است که از  آن استفاده می کنند.

سازمان امور مالیاتی کشور بر اساس ماده ی ۵۹ قانون برنامه سوم در سال ۱۳۸۰ ایجاد شد. تشکیلات اداره کل امور مالیاتی استان ها به تصویب سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی رسید. با ایجاد سازمان امور مالیاتی بودجه ی این سازمان از وزارت امور اقتصادی و دارایی مستقل گردید.

مفهوم مالیات

مالیات یک هزینه ی اجباری می باشد که باید به وسیله ی اشخاص و موسسات به شکل بلاعوض به دولت پرداخت گردد تا هزینه های عمومی جامعه را تامین نماید. به شکل کلی انواع مالیات ها به دو دسته ی مستقیم و غیر مستقیم قابل تقسیم است.

سازمان امور مالیاتی
سازمان امور مالیاتی

در یک تعریف کلی در مفهوم مالیات باید گفت یکی از منابع درآمد دولت به منظور تأمین مخارج عمومی مالیات است که در ماده ی ۱۰ قانون محاسبات عمومی بدین ترتیب مقرر شده است که درآمد عمومی شامل درآمدهای وزارتخانه ها و موسسات دولتی و مالیات و سود سهام شرکت‌های دولتی و درآمد ناشی از انحصارات و مالکیت و بقیه درآمدهایی که در قانون بودجه کل کشور با عنوان درآمد عمومی در نظر گرفته می شود.

به طور کلی مالیات در قالب منبع اصلی دولت در خیلی از کشورهای پیشرو و مبلغی می باشد که بر اساس قانون به منظور تامین هزینه های عمومی به شکل بلاعوض از طریق اظهارنامه ی مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی پرداخت می‌گردد و در واقع دولت از دارایی و درآمد اشخاص این برداشت را انجام می دهد. بدون آن که تعهدی راجع به پرداخت کننده بر دوش داشته باشد. پس در ویژگی‌های مفهوم مالیات باید گفت که بلاعوض بوده و بر اساس قانون انجام می‌شود و زوری و تحمیلی می باشد.

مالیات مستقیم

در مالیات مستقیم پرداخت کننده ی مالیات مشخص است. بنا به مشخصات و منابع مالیاتی آن ها برای سیستم مالیاتی شناخته شده استو این دسته از مالیات ها مستقیماً از دارایی و درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی اخذ می گردد و خود شامل مالیات بر درآمد املاک و مالیات بر درآمد مشاغل و مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی و مالیات بر درآمد اتفاقی و مالیات بر دارایی و مالیات بر ارث و مالیات بر حق تمبر می باشد.

مالیات غیر مستقیم

از مالیات‌های غیرمستقیم مالیات هایی می باشد که پرداخت کننده ی آن مشخص نیست و تحقق مالیات منوط به یک بخش از فعالیت‌های اقتصادی بر اقدامات اشخاص بوده و امکان انتقال آن زیاد است. به عبارت دیگر مالیاتی می باشد که به شکل غیر مستقیم بر کالاهای مصرفی اشخاص مقرر شده و از مصرف‌کنندگان اخذ می‌شود. مالیات غیرمستقیم خود شامل مالیات بر واردات و مصرف و فروش می باشد.

اصلاح قانون مالیات های مستقیم

توأم با تاسیس سازمان امور مالیاتی قانون مالیات های مستقیم نیز تاسیس گردید. نرخ مالیاتی در قانون پیشین ۵۴ درصد بود که برخی اوقات با عوارض دیگر برای شرکت‌ها و واحدهای تولیدی این رقم به ۶۷ درصد افزایش می‌یافت. اما وقتی قانون مالیات های مستقیم تصحیح شد، حداکثر نرخ مالیاتی بر درآمد اشخاص حقیقی ۳۵ درصد مندرج گردید و برای اشخاص حقوقی این نرخ ثابت و ۲۵ درصد ذکر شده است که این موضوع قبل از آن که سبب ترغیب سرمایه گذاری و تولید کننده شود، بسیاری از بسترهای احراز فساد اداری را نیز می بندد. مضاف بر آن تکمیل تولید کالا هم به شیوه ی موررد توجهه ای کاهش می‌یابد.

لغو معافیت های مالیاتی نهادها و ارگان ها

به منظور برطرف نمودن تبعیض در زمینه ی اقتصادی و مهیا نمودن شرایط در مقابل تولیدکنندگان و شفافیت منابع درآمدی دولت قانون لغو معافیت های مالیاتی نهادها و ارگان ها به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است و این امور مورد موافقت مقام معظم رهبری نیز واقع شده است.

با هدف برابر نمودن مراجع وصول مالیات و شفافیت هزینه‌ها و مخارج تولید و نیز کم کردن مشکلات تولیدکنندگان و قانون تجمیع عوارض به وزارت امور اقتصادی و دارایی ابلاغ گردید و به منظور اجرا نمودن آن فعالیت های گسترده با کمیته های ویژه صورت گرفت و با همکاری سایر وزارتخانه ها  مانند وزارت صنایع و وزارت بازرگانی و وزارت کشور لیست کالاهایی که به شکل نهایی به کار گرفته می شوند آماده شده و سازمان امور مالیاتی کشور به منظور ابلاغ آن به واحدهای تعاون وارد عمل گردید.

بر طبق قانون تجمیع عوارض دسته ای از عوارض متنوع که تولیدکنندگان کالا مکلف به پرداخت آن بودند ساقط شدند و تولیدکنندگان کالاهایی که قانون آن ها را شامل می‌شد فقط عوارض و مالیات را به حساب وزارت کشور و سازمان امور مالیاتی کشور پرداخت می نماید و این موضوع به شفافیت و منابع درآمدی دولت و تسهیل دریافت مالیات کمک شایانی می نماید و امروزه ۱۲۳ قلم کالاش این قانون را در بر می‌گیرد که تولیدکنندگان تعیین تکلیف آن ها را به عهده دارند که دو درصد مالیات به یک درصد عوارض راجع به آن ها اعطا کند.

سازمان امور مالیاتی
سازمان امور مالیاتی

اثر تجمیع عوارض

سازمان امور مالیاتی کشور آیین‌نامه‌های اجرایی قانون تجمیع عوارض را تدوین و تهیه نمود که به دنبال آن وصول عوارض مختلف از واحدهای تولیدی زایل گردید و واحدهای تولیدی فقط یک دفعه مالیات پرداخت می کنند. در حقیقت اثر مهم آن پیشگیری از کاغذبازی اداری به منظور دریافت مالیات بود و در ادامه ی این تدابیر بررسی و ملاحظه ی شیوه ها و دستورالعمل های اجرایی نظام مالیات بر ارزش افزوده در حال بررسی می باشد که نیازمند ملاحظات کارشناسی گسترده است.

از جمله ی این اقدامات تعیین فرآیندها و مراحل مختلف تولید می باشد. به منظور بررسی های کارشناسی گسترده‌ای که در بالا از آن یاد شده است و به منظور اجرای موثر نظام مالیاتی جدید وجود تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری و گسترده و آموزش نیروی انسانی ضرورت دارد که امروزه مقدمات آن به وسیله ی سازمان امور مالیاتی در حال تعقیب می باشد. لایحه ی مالیات بر ارزش افزوده کامل کننده ی قانون جدید مالیات های مستقیم و تجمیع عوارض می باشد. در صورتی که به اجرا در بیاید در راستای مستقر شدن نظام تکمیل شده و جامع مالیاتی در کشور ایجاد خواهد شد.

اجرای مالیات بر ارزش افزوده ضرورت بهره گیری از فناوری اطلاعات را می طلبد تا با به کار بردن نیروهای متخصص این امکان وجود داشته باشد که نظامی را تاسیس کرد که از دانش روز بهره مند شود. به علاوه به منظور قابل استفاده بودن سیستم مالیاتی کشور آموزش کارکنان نیز ارجحیت دارد و کارکنان آموزش دیده و با تجربه که آشنا با فناوری نوین ارتباطی هستند، بهتر این امکان را به وجود می‌آورد که سازمان در دستیابی به اهدافش پیروز شود.

وظایف سازمان امور مالیاتی

– سازمان امور مالیاتی باید منابع درآمدهای مالیاتی استان  را شناسایی نموده و مالیات های مستقیم و غیرمستقیم را با عنایت به مقررات مالیاتی کشور دریافت کند.

– سازمان باید شیوه های مناسبی با هدف افزایش میزان وصول با جاری ساختن دقیق مقررات مالی کشور برنامه ریزی نماید.

– سازمان امور مالیاتی باید به همه ی اختلافات مالیاتی که  به وسیله ی هیئت های حل اختلاف مالیاتی بر اساس فصل سوم از باب پنجم قانون مالیات های مستقیم مطرح می شود رسیدگی نماید.

– این سازمان باید تخلفات مامورین مالیاتی و نیز مودیان مالیاتی را تشخیص داده و به مراجع ذیصلاح گزارش کند و همه ی این اقدامات با عنایت به قوانین و مقررات مربوطه انجام شود.

– تهیه و تنظیم بودجه ی پیشنهادی اداره ی کل امور مالیاتی با عنایت به ظرفیت ها و ضرورت های واقعی و با توجه به اهداف و سیاست ها و شیوه های سازمان امور مالیاتی کشور در نظام سیاست پولی دولت و بخش نامه های مربوطه از دیگر وظایف سازمان امور مالیاتی کشور است.

– سازمان امور مالیاتی کشور باید  پیشنهاد تاسیس ااداره ی امور مالیاتی در بخش و شهرستان های تابعه به سازمان امور مالیاتی کشور بدهد و این موضوع را مورد بررسی قرار داده و به منظور تسهیل روند اداری در این مسیر یاری رساند.

– مأموران سازمان امور مالیاتی کشور در همه ی جلسات شورا و کمیته های استانی از جمله شورای برنامه ریزی استان ها و ستاد درآمد و تجهیز منابع و کمیسیون نظارت استان و غیره باید حضور داشته باشند.