سرقت|شرایط سرقت|سرقت حدی و سرقت تعزیری|مجازات سرقت

سرقت چیست

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی سرقت چیست؟ و شرایط سرقت پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله سرقت چیست؟

سرقت و شرایط آن

سرقت به مفهوم ربودن مال متعلق به غیر می باشد. از جمله شرایط سرقت عبارت است از:

1-ربودن  مال.

ربوده شدن  رکن اصلی اصلی جرم سرقت است ربودن نه صرف از مالکیت مالک جدا کردن. به طور مثال در جرم کلاهبرداری هم مال از مالکیت مالک در می آید اما مالک آن را با رضای خود تقدیم بر کلاهبردار می کند. یا دیگر این که فرد مالش را پیش فرد دیگر به اسم امانت می گذارد ولی آن فرد مال را  پس نمی دهد. در این جا هم سرقت محقق نشده است و خیانت در امانت اتفاق افتاده است. به این خاطر که همان طور که متوجه شدیم در سرقت باید حتماً ربایش وجود داشته باشد.

2-مال تلقی شدن جنسی ربوده شده

برای این که عملی سرقت حساب گردد، باید مال در بین مردم دارای ارزش اقتصادی و مالیات باشد.

3-مال باید متعلق فرد دیگری باشد

به طور مثال فردی که مالش را به صورت عاریه  به فرد دیگر می‌دهد و آن را می رباید، سرقت به شمارنمی رود. به این خاطرکه مال خودش بوده است به عبارت دیگرشرط سوم سرقت تعلق به غیراست. منظور از تعلق در این جا تعلق عین مال به غیراست. به طور مثال اگر موجر بیاید مورد اجاره را از مستاجر برباید با این وجود که مستاجر در آن مال حق دارد اما سرقتی حاصل نشده است یا مثلاً علی ماشین خود را به فرید اجاره داده است.  اما نیمه شب خود احمد بیاید و ماشین را ببرد.  دراین جا هم جرم‌ سرقت اتفاق نیفتاده است. به این خاطر که مال متعلق به خودش است. ولو این که منافع این ماشین به فرید تملیک شده است  یا دیگر اگر مبیع به مشتری تسلیم نشود و مشتری بیاید مبیع را برباید  سرقت انجام نشده است. اگرچه فروشنده این جا حق حبس دارد و مشتری با  این کار فروشنده را  از حق خود  محروم می نماید.

سرقت
سرقت

عناصر مادی و معنوی و قانونی جرم سرقت

در جرم سرقت عنصر مادی به شکل جابه جا کردن و ربودن و نیز مخفی نمودن، اقدام ربایش انجام می شود.

به منظور این که شخصی مرتکب جرم سرقت شود، اول باید هدف و انجام سرقت داشته باشد و دوم باید مطلع باشد که مالی که می خواهد برباید از آن فرد دیگری است و این همان عنصر معنوی جرم سرقت است.

برای تعیین عنصر قانونی باید گفت؛ ویژگی های یک مال که به سرقت می رود سه دسته می باشد:

1-  مالی که دزدیده می شود حتماً باید چیزی باشد که امکان جابجایی و انتقال را داشته باشد.

2- مال باید متعلق به فرد دیگری در هنگام سرقت باشد.

3- مال ربوده شده باید از مالکیت صاحب آن بیرون آید و به تصرف فرد دزد درآید.

انواع سرقت

قانون گذار ما سرقت را در انواع مختلفی بیان کرده است:

سرقت بر اساس نوع/ میزان  مجازات و هم چنین ماهیت آن  به  سرقت حدی  و سرقت تعزیری تقسیم بندی شده است:

سرقت حدی

حد  یکی از انواع مجازات است که کمیت و کیفیت آن به وسیله شرع مقدس اسلام مشخص می شود هر یک مورد از آن از قبل مشخص شده است. زمانی به وجود می آید که همه ی شرایط گفته شده در قانون را داشته باشد:

این شرایط که در ماده دویست و شصت و هشت در قانون مجازات اسلامی هم  یاد شده است عبارت است از:

1- شی مسروق  به صورت شرعی دارای مالیت باشند.

2- مال مسروق در حرز باشد.

3- سارق هتک حرز  نماید.

4- سارق مال را از حرز خارج نماید.

5- هتک حرز  و  دیگر سرقت به صورت مخفیانه باشد.

6- سارق پدر یا جد پدری صاحب مال نباشد.

سرقت
سرقت

7- ارزش مال مسروق در موقع اخراج از حرز معادل با چهار و نیم نخود طلای مسکوک باشد.

8- مال مسروق از اموال دولتی و یا عمومی/ وقف عام و یا وقت بر جهات عامه نباشد.

9- سرقت در موقع قحطی انجام نشود.

10- مالک مال از سارق پیش مرجع قضایی شکایت کند.

11- مالک مال  پیش از اثبات سرقت سارق را نبخشد.

12- مال مسروق پیش از اثبات سرقت تحت ید مالک قرار نگیرد.

13- مال مسروق پیش از اثبات جرم به ملکیت سارق درنیاید.

14- مال مسروق جزو اموال سرقت شده و یا اموال مغصوب شده نباشد.

مجازات و کیفر سرقت حدی

سرقت حدی دفعه ی اول:

قطع کردن چهار انگشت دست راست سارق به شکلی که انگشت شست  دست و کف دست باقی بماند.

سرقت حدی دفعه ی دوم:

قطع کردن  پای چپ سارق از پایین بر آمدگی به طوری که  نصف قدم  و بخشی از محل مسح باقی بماند.

سرقت حدی دفعه ی  سوم:

حبس ابد.

سرقت حدی  دفعه ی چهارم:

اعدام هر چند که سارق در زندان باشد.

سرقت تعزیری

منظور از سرقت تعزیری آن نوع سرقت است که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است. اگر سرقت شرایط مجازات حدی را دارا نباشد با توجه به یکی از این شرایط در مورد آن مجازات اعمال خواهد شد و سارق به حبس از شش ماه تا سه سال و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می شود.

1- چنان چه سرقت در مکان سکونت یا آماده برای سکنا یا در اطراف آن یا در اماکن عمومی مثل مسجد و حمام واقع شود.

2- چنان چه سرقت در جایی انجام شود که در آن جا پرچین یا نرده یا درخت قرار گرفته باشد و سارق آن را بشکند.

سرقت
سرقت

3- اگر سرقت در شب انجام شود.

4-چنان چه سارق دو نفر یا بیش از آن باشد.

5- اگر سارق در خدمت کسی بوده باشد به اصطلاح مستخدم او است و مال  صاحب کار خود را بر باید یا اموال شخص دیگری را از خانه ی فرد دیگری که همراه مخدوم به آن جا رفته بدزدد یا شاگرد یا کارگر  جایی که عموماً در آن جا کار می کرده مثل دکان کارگاه کارخانه و انبار باشد و  دزدی را انجام دهد.

6- چنان چه کسانی که هتلی را اداره می‌کنند یا مسافرخانه یا کاروانسرا و کاروان و اماکنی از این دست را مدیریت می نمایند که به مناسبت شغل خویش دارایی در اختیار دارند، همه یا بخشی از آن را سرقت کنند.

حالا اگر سرقت از نوع سرقت حدی باشد داخل در حدود الهی می باشد و احکام آن در شرع مقدس تعریف شده است و با سرقت تعزیری تفاوت دارد اما اگر سرقت مشمول شرایط سرقت حدی نباشد پس حتما سرقت تعزیری است.یکی از شدیدترین سرقت ها  سرقت تعزیری است..

شرایط سرقت تعزیری

1- اگر سرقت در موقع شب باشد

اگر یک بخشی از انجام سرقت در شب اتفاق افتاده باشد چه شروع و چه ادامه و چه آخر کار به هر حال سرقت در شب اتفاق افتاده باشد.

2- سارقین به تعداد دو  نفر یا  بیشتر باشند

یعنی به طور حداقل دو   نفر باشد به این خاطر که  موجب ترس شدیدتری گردد و خطرناکی آن سرقت را بالا ببرد.

3- یک یا چند نفر از آن ها حامل سلاح ظاهر و یا مخفی باشند.

 انواع سرقت مسلحانه

سرقت با سلاح از خانه

اگر یک یا چند نفر خانه ای مورد سرقت قرار دهند و دست کم یک نفر از آن ها مجهز به سلاح باشد یا اصلاً سلاحی نداشته باشند اما در هنگام سرقت در جایگاه هتک ناموس واقع شوند، به مجازات اعدام یا حبس ابد محکومیت می یابند.

در شرایطی که ساکنان یک خانه هدفشان دفاع از مال یا ناموس باشد و در این میان به قتل یا جرح یا ضرب سارقین منجر شوند، از مجازات معاف خواهند بود. ماموران در هنگام بازداشت سارقان اگر سبب قتل یا جرح یا ضربه به سارقین شوند، از مجازات معاف می شوند.

سرقت با سلاح از بانک یا صرافی یا طلا فروشی

چنان چه دو یا چند نفر برنامه ریزی کند و نقشه بکشند و این نقشه را از قبل تهیه کنند. با این هدف که وجه نقد یا اوراق بهادار یا طلا را از بانک یا صرافی به سرقت ببرند و حداقل یکی از سارقان مجهز به سلاح سرد یاگرم خواه ظاهری خواهر پنهانی خواه پرخواه خالی باشد، چه استفاده کند چه نکند، اگر سرقت واقع شود به حبس ابد و چنان چه مرتکب قتل شوند به اعدام محکوم می شوند. اگر بر خلاف تمایل سارقان هیچ کدام از اهداف قتل و سرقت حاصل نشود، حبس از ۵ تا ۱۰ سال در انتظار آن ها خواهد بود.

سرقت با سلاح به شکل جمعی در شب

هر موقع که سرقت در شب اتفاق بیفتد و سارقین دو نفر یا بیشتر باشد و حداقل یک نفر از آن ها حامل سلاح مخفی و یا ظاهر باشد در حالتی که به اسم محارب صدق نکند. جزای مرتکبین یا مرتکبان حبس از پنج تا پانزده سال و شلاق تا هفتاد و چهار  ضربه .شلاق می باشد.

سرقت آثار فرهنگی:

سرقت
سرقت

بر اساس قانون تعزیرات هر شخصی اشیا و لوازم و مصالح و قطعات آثار تاریخی و فرهنگی از موزه ها و نمایشگاه ها یا دیگر اماکنی که تحت نظارت دولت است دزدی کند و یا با علم به مسروقه بودن این اشیا آن ها را بخرد یا مخفی نماید  در حالتی که حدی نباشد به حبس ازیک تا پنج  سال  محکوم می شود.

سرقت آب، برق، گاز، تلفن:

هر شخصی که بدون پرداخت کردن حق انشعاب مبادرت به بهره برداری غیرمجاز از آب و برق و تلفن و گاز و شبکه فاضلاب کند به غیر از انجام جبران خسارت به پرداخت کردن جزای نقدی از یک تا دو برابر خسارت وارد شده محکوم می شود.

سرقت از اماکن حادثه زده:

سرقت در مناطقی که موجب سیل و یا زلزله و دیگر جنگ یا آتش سوزی و یا همین طور محل تصادف انجام شده باشد مرتکب را به مجازات حق حبس از یک تا پنج سال و تا هفتاد و چهار ضربه  شلاق گرفتار می کند. به طور مثال دزدی کردن از چادر های مناطق زلزله زده.