سرقت|مجازات سرقت حدی و تعزیری+نکات مهم

سرقت چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به تعریف سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری+نکات مهم پرداخته است

جرم سرقت از جمله جرایم بر علیه اموال است که متاسفانه نه  تنها در کشور ما در دیگر کشورها هم افزایش یافته است این جرم از گذشته تا به امروز مورد توجه قرار گرفته است و به این دلیل که جسم انسان محترم شمرده می شود مال او هم باید سبب احترام قرار گیرد و مورد حمایت واقع شود.

در قانون مجازات اسلامی ما تعریف سرقت از قرار ذیل است

ربودن  مال متعلق به غیر

 

با نگاه بر این ماده قانونی می فهمیم که  لازمه جرم سرقت  سه کلمه است که عبارت است از از:

ربودن مال غیر:

نخست تعریف ربودن را ارائه می‌دهیم

ربودن یا ربایش به منظور خارج نمودن مال از دست مالک و یا متصرف   و همچنین اثبات ید سارق  و یا فرد  مد نظر وی  بدون اجازه گرفتن گرفتن و یا رضایت داشتن مالک یا متصرف است

در ربودن همیشه جا به جایی فیزیکی محقق می شود به این منظور که مال از جایی که بوده به جای دیگر می رود  و یا این که  از دست مالک اصلی خارج می شود و به دست سارق وارد می گردد پس با این وجود می توان گفت که جرم سرقت با اموال منقول در ارتباط است  و این تنها به این دلیل است که اموال غیر منقول توانایی جا به جا شدن ندارند پس خلاصه باید گفت که رباییش به معنی خروج از زیر دست  مالک  و  ورود به دست سارق بدون اجازه مالک یا متصرف آن است

ربودن از اجزای مختلفی تشکیل شده است که عبارت هست از

خارج گردیدن مال از  دست مالک  و یا تصرف آن

ثابت گردیدن ید سارق یا فرد مورد نظرش

سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری
سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری

نبود رضایت فرد مالک یا متصرف:

جزء اول ربودن خارج شدن مال  از استیلای مالک و یا متصرف است یعنی اگر فردی مالی را اتفاقی در خیابان ببیند و مورد تصاحب قرار دهد سرقت لحاظ نمی گردد و این به خاطر این مورد است که آن مال پیش از استیلای مالک خارج گردیده است و موقعی که شخص آن را به طور اتفاقی در خیابان پیدا کند و بردارد ورود به استیلا اتفاق افتاده است ولی این شخص خروج مال از استیلای مالک و یا متصرف آن را  محقق نکرده‌ است

به طور مثال من در منزل شخصی خود انگشتر خودم را که طلا بوده است گم کرده ام و چندین ماه است که گذشته که آن را پیدا نکرده ام اتفاقاً سارقی در نیمه شب به منزل ما آمده است و زیر صندلی آشپزخانه انگشتر را می بیند و آن را برمی دارد که در این مورد باید گفت که سرقت محقق شده است استیلا در مواقعی به شکل یک چهارچوب فیزیکی است به طور مثال منزل  ولو این که مالک آن را گم کرده باشد و این فرق با آن است که با مالی که مالک  در خیابان گم کرده باشد.

تا به الان متوجه شدیم که در سرقت خارج شدن مال از استیلای مالک و یا متصرف را داریم پس ممکن است که مال در تصرف باشد که در این حالت سرقت حساب نمی شود مثلا من ماشین خودم را به شما برای اجاره داده ام ولی سارق آن را میبرد در این صورت می گوییم که خارج شدن ماشین از استیلای متصرف محقق شده است که در این حالت هم باز سرقت تلقی می شود

فرقی ندارد که تصرف قانونی یا تصرف غیر قانونی اتفاق بیفتد یعنی چه سرقت کرده باشد و چه کلاهبرداری کرده باشد و یا قصد انجام داده باشد و شخص دیگری در این حالت از او سرقت کند باز هم می‌گویم که سرقت محقق شده است در این بخش ما حوزه استیلا را داشتیم که به شکل چهارچوب فیزیکی انجام می شد مثلاً چنانچه شما ماشین خود را در خیابانی پارک کرده باشید و خود برای خرید به چند خیابان بالاتر رفته باشید وقتی به سمت ماشین برمی‌گردید

متوجه می‌شوید که ماشین را به سرقت بردند در اینجا تکلیف حوزه استیلا به چه شکل است به طور واقع استیلا بیان گر یک رابطه است که این رابطه بین مالک و مالش می باشد هنگامی که من من کاملاً با آگاهی ماشینم را جایی می گذارم  و از آن کمی دور می شود باز هم باید گفت که در استیلای من قرار دارد به این خاطر که کمی دیگر باز هم به سمت ماشین می روم

جزء دوم ر بودن اثبات ید سارق یا شخص مد نظر است  به طور معمول اول ورود مال به اصطلاح سارق است سرقت تنها با این مورد که مال از استیلای مالک یا متصرف خارج گردد کافی نمی باشد به این دلیل که ورود به اصطلاح باید موجود باشد به طور مثال یک شخصی وارد خانه شخصی من شده است

و اتفاقاً یک مالی را هم برداشته است و از پنجره خانه به بیرون پرت کرده است اما خود آن فرد هنوز در خانه من است حالا اگر مال در کوچه بیفتد و بشکند جرم‌تخریب حاصل شده است اما در حالتی که مال را بردارد و خودش هم از خانه بیرون رفته باشد و بعد از آن مال بشکند در این صورت سرقت محقق شده است باید بیان گردد که در جرم سرقت انتفاع  سارق از مال شرط نیست

تعریف بعدی در خصوص جزء سوم  ربودن که همان عدم رضایت است می باشد لازم به ذکر است که این فرآیند که منظور خروج و وارد شدن استیلا است باید با عدم رضایت متصرف همراه باشد و اگر شخص با اجازه خود مالک اصلی ماشین ربایش را انجام دهد نمی‌توانیم بگوییم که ربودن حاصل شده است  همچنین باید لحاظ گردد که مخفیانه بودن و یا آشکارا بودن در این قسمت مشروط نیست به این خاطر که ممکن است ربودن یا به طرز مخفیانه انجام شود و یا به طور  آشکار باشد.ایا سرقت شامل اکراه می شود؟جهت اشنایی با اکراه در قتل و اکراه در سرقت به سایت یار وکیل مراجعه کنید

سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری
سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری

انواع سرقت در قانون مجازات اسلامی در ذیل مشاهده می شود

قانون گذار ما دو نوع سرقت را اعلام کرده است که مشمول  سرقت حدی و سرقت تعزیری می باشد سرقت

حدی برگرفته از فقه می باشد و وابسته بر شرایطی است است و اگر این شرایط موجود نباشد سرقت تعزیری عنوان می گیرد

سرقت حدی همان طور که گفتیم وابسته به شرایطی است این شرایط عبارت هستند از  شی مسروق شرعاً دارای مالیت باشد یعنی مالی که به سرقت می رود باید از نظر حقوقی ارزش مالی داشته باشد و اگر این طور نباشد سرقت حدی اعلام نمی شود.

مال مسروق در حرز باشد اگر مال در حرز باشد هم این منظور را می‌رساند که سرقت حدی است و از نوع سرقت تعزیری نمی باشد از منظر فقهی مال باید به شکلی باشد که مالک مالک یا متصرف دقت لازم را برای نگهداری و مواظبت آن کرده باشد که بتوانیم در خصوص آن بگوییم در حرز است  لازم به ذکر است که سرقت حدی نسبت به سرقت تعزیری شدیدتر است و این به این دلیل است که در سرقت حدی قطع ید وجود دارد پس متوجه شدیم که درحرز  گذاشتن  خود نوعی ملاک است.ایا سرقت کردن از پدر مانعی برای تحقق ارث است؟در این مورد با وکیل ارث در شیراز مشورت کنید.

در فقه سه شکل از حرز بیان شده است

حرز به محافظ

حرز مکانی

حرز به وسیله

حرز به محافظ موقعی را بیان می کند که مال مورد حفاظت باشد مثلاً گوسفندانی که در بیابان چوپان بالای سرشان است چوپان برای گوسفندان حرز محسوب می شود

حرز به مکان به منظور آن مکانی است که از دست بردن در امان بمانند مثل گاوصندوق

حرز به وسیله از نگاه فقهی چنان چه شما دوچرخه خود را کنار خیابان زنجیر کنید به تنه درخت این زنجیر برای دوچرخه شما نقش حرز را دارد همچنین باید گفت که دزدگیر ماشین نوعی حرز به شمار می‌آید

در قانون ما بیشتر به حرز مکانی توجه شده است و مرتبط با مکان متناسبی است که مال هر فرد در آن در امان بمانند و در موارد دیگر حرز تعزیری به شمار می‌آید

موضوع دیگر این که سارق هتک حرز نمایند

هتک  به معنای از میان برداشتن است

هتک حرز یعنی از بین بردن محل نگهداری به طور مثال باز کردن یا شکستن قفل گاوصندوق

برای اینکه که بتوانیم بگوییم نوع سرقت حدی است باید دو کار همزمان باهم انجام شود که یکی اصل سرقت است و دیگری هتک حرز است

اگر سارقی مال را از حرز خارج نماید  یعنی بعد از هتک حرز خود سارق باید آن مال را خارج کند تا بتوانیم سرقت را حدی بگوییم

مثلاً در صورتی که سینا قفل گاوصندوق را باز کند و سعید مال را از گاوصندوق برباید سرقت حدی به شمار نمی رود به این دلیل که طبق قانون برای انجام سرقت حدی سارق باید خودش هم هتک حرز کند و خودش هم آن را از حرز خارج نمایند

مورد بعد مخفیانه بودن هتک حرز و سرقت است منظور از مخفیانه بودن در اینجا توسل سارق به پنهان کاری کردن است است و اگر کسی او را اتفاقی ببیند مثلاً شخصی از دیوار بالا برود چراغ قوه دارد و محتاطانه حرکت کند در اینجا متوسل می‌شود به پنهان کاری حالا اگر به صورت اتفاقی همسایه و آشنایان او را ببینند این باعث نمی شود که بگوییم فقط به طور مخفیانه نبوده است

در مقابل این قضیه حالتی می‌باشد که سارق به طور آشکارا کار می کند در پنهانی بودن  منظور ما هتک حرز و فرایند سرقت است اگر شخصی صورت خود را با پارچه ای پوشانده باشد و به بانک برود و دست به سرقت زدند مخفیانه نمی‌باشد کل فرایند سرقت به شکل پیدا و آشکار است و نباید پوشاندن صورت توسط پارچه را ملاک قرار دهیم.

سارق پدر یا جد پدری صاحب مال نباشد مثل همان موضوعی که در بحث قتل و قصاص وجود دارد در این موضوع هم وجود دارد که مبتنی بر فقه است که چنانچه پدر و جد پدری و هر چه بالاتر رود این فرد اگر از اموال فرزند دزدی کند مشمول به حد قرار نمی گیرد لازم به بیان است که این جا تنها پدر و جد پدری تا بالا منظور ما است و مرتبط با مادر و جد مادری نمی باشند و باید اضافه کرد که جنسیت بچه مهم نیست و همچنین سن او هم مهم نیست.

رسیدن مال به حد نصاب یکی دیگر از موارد است که سرقتی حدی حساب گردد و مشروط بر این موضوع است که  ارزش مال مسروقه به حد نصاب برسد و شارع اصلاً چون قصدی ندارد که  حد برای سرقت های کوچکتر و جزئی تر به کار ببرد قطعیت نماینده است و  با حد نصاب مشخص کرده است و بایستی مال مسروقه ارزش معین به بالا داشته باشند میزان چهار و نیم نخود طلای مسکوک که معادل است با یک چهارم دینار

مال مسروق نباید از اموال دولتی و عمومی و یا وقف عام و یا وقت در جهات عامه باشد با این تعریف سرقت حدی به اموال خصوصی اختصاص دارد و سرقت اموال عمومی یک جرم مجزا از سرقت حدی است  در فقه چنانچه مال مسروقه به طور عمومی باشد ربودن آن سرقت حدی محسوب نمی شود و قانون گذار هم تابع این موضوع است منظور ما از اموال دولتی در اینجا اموالی هستند که در مالکیت دولت می باشند

سرقت نباید در موقع قحطی  باشد به خاطر این که در فقه گفته شده که در زمان قحطی هیچ وقت سرقت حدی نمی باشد به این خاطر که در آن دوره مردم با مشکلات فراوانی مواجه هستند و صحبت از سال قحطی شده است اما در قانون زمان قحطی گفته می شود قحطی حالتی می باشد که ارزاق عمومی کمیاب شوند و در دسترس نباشند

در گذشته بیشتر مردم اموراتشان را با شغل کشاورزی و دامداری میگذرند و اگر در آن سال باران  نمی بارید  آن سال تا سال بعدی بارندگی سال قحطی نام می گرفت البته امکان دارد که واسطه سیل و زلزله و جنگ هم اتفاق بیفتد پس به همین خاطر زمان قحطی است متناسب تر با این شرایط است  باید گفته شود که سرقت باید تمام این شرایط را دارا باشد که سبب به حد واقع گردد و چنانچه یکی از این موارد نباشد سرقت از نوع حدی نمی باشد

لازم به ذکر است که سرقت حدی یک سری شروط شکلی هم دارد که شرط اجرای حد است قانون گذار سابق این موارد را جدا کرده بود اما قانون گذار جدید همه آن ها را با هم آورده است یعنی منظور این است که شرایط شکلی هم در همین ماده گفته شده است به سراغ این شرایط می رویم

شکایت صاحب مال از سارق نزد مراجع قضایی به این منظور که شکایت صاحب مال شرط میباشد یعنی حد سرقت حق الناس شناخته می شود و بعد از ثابت گردیدن حق الله می شود و صاحب ما ل نباید در حالت حق الناس شکایت نمایند و در اینجا هم شکایت صاحب مال را می‌خواهیم و نه شکایت متصرف را

یعنی چنانچه خودرویی را  به عاریه  و یا به ودیعه داده‌اید و سبب سرقت قرار گرفته باشد شکایت باید از طرف مالک باشد

صاحب مال پیش از اثبات جرم سارق را ببخشد حد سرقت منتفی می گردد

مال مسروق پیش از اثبات سرقت تحت ید مالک قرار نگیرد شارع در این جا راه چاره ای ترتیب داده است که حد اتفاق نیفتد و نظر وی  بر اجرا نگردیدن حد می باشد که چنانچه سارق تا قبل از اثبات جرم آن را برگرداند حد منتفی می شود

مال مسروق پیش از اثبات جرم به ملکیت سارق در نیایند اما اصلاً اهمیتی ندارد که این ملکیت به چه کیفیتی باشد می تواند فروش باشد یا حد باشد و یا از طریق ارث باشد باز هم این ماده  مورد اطلاق قرار می گیرد

سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری
سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری

عنصر روانی در جرم سرقت

مثل خیلی از جرایم دیگر سرقت هم جزء علم و قصد را دارد در جرم سرقت علم به حکم و به موضوع است و هم قصد فعل و نتیجه است

قصد نتیجه در سرقت

این معنا را می رساند که  به معنی محروم کردن دایمی مالک از مالش است در سرقت سارق مال را می رباید و قصد او این است که مال را بردارد و این همان رکن کلیدی جرم سرقت است

حد سرقت چگونه می باشد ؟

قانون گذار برای مجازات سرقت قطع چهار انگشت به گونه‌ای که  انگشت شست دست و کف باقی بماند این برای بار اول است

برای بار دوم پای چپ به گونه ای که قسمتی از آن برای مسح باقی بماند  و در بار سوم حبس ابد را به دنبال دارد و جزو موارد کمیابی است که در فقه حبس را داریم و در بار چهارم هم اعدام می باشد حتی در صورتی که تنها در زندان باشد

سرقت تعزیری چیست

گفته می‌شود که اگر سرقت شرایط حد را نداشته باشد اما مرتبط با شرایط زیر باشد  سرقت تعزیری عنوان میگیرد

چنانچه سرقت در شب اتفاق افتاده باشد منظور از شب از غروب خورشید تا طلوع خورشید است که اگر تنها یک قسمتی از مراحل سرقت در این موقع باشد چه شروع چه ادامه و چه آخر کار به هر حال سرقت در شب حاصل شده باشد

اگر سارقین این تعداد دو نفر یا بیشتر از آن باشد که حداقل باید حتماً دو نفر را باشند به این دلیل که  وحشت بیشتری ایجاد کند

یک یا چند نفر از آن ها سلاح ظاهر یا پنهانی داشته باشد این سرقت سرقت مسلحانه به شمار می رود یعنی اگر تعدادی از سارقین دارای سلاح باشد البته لازم نیست که همه سارقین سلاح داشته باشند اگر فقط یک نفر بین آنها هم داشته باشد نوع سرقت سرقت مسلحانه است و عمل همه سارقین در اینجا وارد می شود

این سرقت خطر بیشتری به همراه دارد لازم به ذکر است که علم بقیه به مسلح بودن آن فرد مشروط نیست و همین طور که به کارگیری عملی اسلحه مشروط نیست و صرف حامل بودن  اسلحه سبب سرقت مسلحانه می شود پیش از فرایند سرقت این فرد باید مسلح باشد

منظور از سلاح انواع سلاح گرم مثل تفنگ و نارنجک و انواع سلاح سرد همانند قمه و کارد و پنجه بوکس و شمشیر و یا چاقو و غیره است

انواع سلاح سرد جنگی مشتمل بر کارکردهای سنگری متداول در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با مشابه با آنها و سر نیزه های قابل نصب بر روی تفنگ

انواع اسلحه شکاری شامل تفنگ های ساچمه زنی و تفنگهای مخصوص بیهوشی کردن جانداران و تفنگ های ویژه شکار حیوانات آبزی

سارق از دیوار بالا رفته باشد و یا حرز را  شکسته باشد حرز مکانی متناسب که عرفا مال برای جلوگیری از سرقت در آن محافظت میشده را  از بین ببرد و مال را بردارد و یا این مورد که کلید بسازد و یا از عنوان و یا دیگر از لباس ماموران دولتی بهره برد و بر خلاف واقعیت خود را مامور دولتی جا بزند مثلاً پلیس معرفی کند یا در جایی که محل سکنای یا محیا کردن برای سکنا یا توابع آن است سرقت کرده باشد.

سارق یا سارقین در حین سرقت به کسی آزار رسانده باشند و یا مورد تهدید قرار داده باشند فرقی ندارد که به‌طور جسمانی یا روانی باشد چون می گویند در زمان سرقت آزار داده باشد آن آزار باید در فرایند سرقت باشد  پس بنابراین اگر سارق فقط آن را انجام دهد  و فردا با شخص تماس بگیرند که اگر شکایت کردی تو را می کشم وارد بر این ماده نمی شود

سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری
سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری

مجازات سرقت تعزیری

سرقت+مجازات سرقت حدی و تعزیری ما در این مقاله با سرقت تعزیری و شرایط به وجود آمدن آن آشنا شدیم اما هنوز نمی دانیم چه مجازاتی در انتظار سرقت های تعزیری است

باید مصادیق سرقت تعزیری شناسایی گردد چون انواع سرقت تعزیری مجازاتشان با هم تفاوت دارد که شامل موارد ذیل است

سرقت تعزیری همراه با اسلحه

سرقت تعزیری در خیابان‌ها و راه ها

سرقت تعزیری از مناطق حادثه دیده

کیف قاپی

در هر کدام از این موارد مجازات های مختلفی در قانون لحاظ شده است

در سرقت تعزیری مجازات حد ساقط می گردد و تنها خود مجازات های مرتبط با سرقت های تعزیری باقی می ماند

راهزنی چیست ؟

موقعی که در خیابان ها و جاده ها راه ها را به گونه ای می بندند و سرقت اموال با این روش انجام می شود راهزنی اتفاق افتاده است برای این کار بستن راه اهمیت دارد یعنی با سد کردن راه است که  راهزنی اتفاق میفتد

راهزنی با ایجاد مانع ای انجام می شود و اتوبوسی در آن راه با آن مانع  روبرو می گردد و بعد از آن سرقت اتفاق می‌افتد و سارق وسایل سرنشینان را با خود می برد تهاجم علنی هم در اینجا مهم است یعنی به این منظور است که اگر از جایی آمدند  و با چند وسیله مثل سنگ و یا کنده ماشین ها را مجبور به متوقف کردن کردند

افراد بروند به صورت مخفیانه وسایلی را از ماشین‌ها به بیرون ببرند این مشمول راهزنی نمیباشد قانون گذار در این حالت از لفظ شارع  هم بهره برده است یعنی خیابان ها هم جزو آن میشود اما در اصل موضوع ما در اینجا راه هایی است که که خارج از شهر می باشد ولی باز هم مقنن برای احتیاط بیشتر لفظ شوارع راهم به کار برده است که مفهوم این ماده در قانون تنها با خارج از شهر نباشد

یک نکته جالب در مورد حد

چنانچه دو شخص وجود داشته باشد که یکی از آن دو هتک حرز نمایند و نفر دوم هم عمل سرقت را مرتکب شود هیچ کدام از آنها با حد  رو به رو نم یشوند به این دلیل که نفر اول سرقتی انجام نداده است  موجب حد قرار گیرد  و نفر دوم هم که سرقت را انجام داده است مشمول حد نمی شود چون هتک حرز به دست فرد دیگری بوده است.

دو دوست به کمک هم جرم سرقتی را انجام می دهند  یکی از آن ها  وسایل را فراهم کرده است  و آن دوست دیگر با کمک آن وسایل درگاو صندوق را  باز می کند و بعد آن دوست دیگر سرقت را حاصل می کند

حالا می خواهیم بدانیم آن دوستی که وسایل را مهیا کرده است مستوجب حد قرار می گیرد یا نه باید گفته شود که معاونت در  حرز  سارق را مستوجب حد قرار نمی دارد  و مکفی نمی باشد  ولی چنانچه سارق در عمل هتک حرز مشارکت کند به طور مثال در گاو صندوق را به نحوی ببرد و بعد دوست دیگر مال را ببرد در این حالت آن کسی که وسایل را فراهم کرده است سبب انجام حد قرار می گیرد.

نحوه دفاع در جرم سرقت برای احوال متهم و اثبات سرقت به وسیله شاکی لازم به مداخله وکیل کیفری حازق و مشاوره با یک تیم حقوقی مجرب است تیم حقوقی ما به صورت بیست و چهار ساعته و همین طور آنلاین آماده به راهنمایی با شما است برای راهنمایی با یک وکیل کیفری  در شیراز و متخصص در جرم سرقت با ما در ارتباط باشید.

شما اگر یک وکیل کیفری در خصوص سرقت داشته باشید احتیاج به حضور شاکی در دادگاه را ندارید و این که در وقت صرفه جویی می شود و مدت انتظار برای ثابت شدن جرم سرقت کاهش می یابد.

وکیل قادر است در خصوص شناسایی و توقیف اموال فعالیت انجام دهد.

وکیل سرقت می تواند رضایت داشتن و یا نبود رضایت خود را اعلام نماید و با داشتن وکیل سرقت وکیل با دانشی که دارد می تواند رضایت شاکی را هم در صورتی که شما متهم به جرم سرقت هستید بگیرد پس به منظور روش گرفتن رضایت از شاکی خود با راه های ارتباطی ما تماس حاصل کنید.