سهم الارث بعد از فوت مادر|نحوه ارث بری از مادر|میزان سهم الارث بعد از فوت مادر

سهم الارث بعد از فوت مادر چیست

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی سهم الارث بعد از فوت مادر چیست؟ و شرایط سهم الارث بعد از فوت مادر پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله سهم الارث بعد از فوت مادر

مقدمه سهم الارث بعد از فوت مادر

میزان ارثیه فرزندان از مادر همواره مورد سوال می باشد. به شکل کلی مقدار سهم الارث پسر ها دو برابر دخترها می باشد. فرقی ندارد که این ارثیه از طرف مادر باشد یا از طرف پدر. با توجه به این که پرسش های بسیاری در رابطه با قانون ارث از مادر و مقررات آن قابل طرح است، در این مقاله سعی بر آن شده است که تقسیم ارث و شیوه ارث بری از مادر مورد بررسی قرار بگیرد .

شیوه تقسیم ارث مادر میان فرزندان

مهم ترین پرسش پس از فوت مادر در یک خانواده در ارتباط با ورثه ی او می باشد و آن این سال است که سهم الارث پس از فوت مادر به چه کسانی تعلق می گیرد؟ قبل از آن که به این پرسش پاسخ داده شود باید ابتدا به طبقات و درجات ارث پرداخته شود. تا با عنایت به این طبقات و درجات تشخیص داد که سهم الارث بعد از فوت مادر به چه کسانی تعلق خواهد گرفت. در حوزه حقوقی کشور ایران طبقات ارث در ماده ی ۸۶۲ قانون مدنی مقرر شده است.

سهم الارث بعد از فوت مادر
سهم الارث بعد از فوت مادر

بر طبق این ماده خویشاوندان نسبی بین افرادی که بر اساس تولد با یک شخص نسبت و قرابت می یابند، به سه دسته تقسیم خواهند شد:

طبقه اول، پدر و مادر فرد متوفی و فرزندان و فرزندان فرزندان او.

طبقه دوم، اجداد و برادر و خواهر متوفی و فرزندان آن ها.

طبقه سوم، عموها و عمه ها و دایی‌ها خاله های فرد متوفی و فرزندان آن ها .

بلاخره اگر هیچ یک از خویشاوندان نسبی و سببی مادر که در طبقه ۱ و ۲ واقع شده اند در هنگام مرگ او زنده نباشد، سهم الارث مادر به عمو و عمه و خاله و دایی های مادر تعلق می‌گیرد و بین آن ها تقسیم خواهد شد. بر اساس مقررات ارث در حقوق کشور ایران تا وقتی که یک وارث از یک طبقه ی ارثی، زنده باشد، هیچ کدام از اشخاص در طبقات بعدی ارث نمی‌برند.

پس مثلاً چنان چه پدر شخص متوفی در هنگام مرگ او زنده باشد و موانع ارث هم در مورد او برقرار نباشد، اجداد و برادر و خواهرهای متوفی ارث نمی‌برند و نیز مضاف بر خویشاوندان نسبی که در بالا به آن اشاره شد، زن و شوهر شخص متوفی نیز وجود دارند که خویشاوند سببی تلقی می‌شوند و در جوار هر یک از طبقات ارث از متوفی ارث خواهند برد.

در درجه اول باید اشاره کرد که سهم الارث مادر پس از مرگ او در درجه اول بین فرزندانش تقسیم خواهد شد. البته باید توضیح داد که این ارث بری شامل ارث بردن فرزندان رضاعی نیز می گردد. اگر پدر و مادر مادر ،یعنی پدر بزرگ و مادر بزرگ خانواده در هنگام مرگ مادر زنده باشند آن ها نیز می توانند با فرزندان ارث برند.

چنان چه مادر متوفی در هنگام مرگش پدر و مادر خودش و فرزندان او زنده نباشند، در این صورت برادرها و خواهرهای مادر متوفی سهم الارث مادر بعد از مرگ او را به دست می‌آورند. در این صورت اگر اجداد یعنی پدربزرگ و مادربزرگ مادری که فوت کرده است، زنده باشند، آن ها نیز توام با خواهر و برادرهای متوفی میراث مادر فوت شده را به ارث خواهند برد.

در هر کدام از شکل های بالا چنان چه شوهر مادر فوت شده یعنی پدر خانواده در هنگام مرگ مادر زنده باشد، بر اساس قانون مدنی از او ارث می برد و بنابراین هیچ کدام از خویشاوندان نسبی حاجب نیستند که مانع ارث بردن شوهر از همسر خود یعنی مادر متوفی بشوند.

سهم الارث بعد از فوت مادر
سهم الارث بعد از فوت مادر

با در نظر گرفتن ماده ۹۷۶ قانون مدنی راجع به ارث بردن فرزندان از مادر چنین مقرر شده است که اگر مادری فوت کند و پدر و مادر او هم متوفی باشند و یک یا چند فرزند دارا باشد، ترکه مادر به شکل زیر بین ورثه تقسیم خواهد شد:

اگر تنها یک فرزند دارا باشد فرقی نمی کند که پسر یا دختر باشد، کل میراث مادر به او می‌رسد. اگر  چند فرزند داشته باشد که همه آن ها پسر یا همه آن ها دختر باشند، میراث مادر به نسبت مساوی بین آن ها تقسیم خواهد شد. چنان چه فرزندان چند نفر باشند و تعدادی از آن ها پسر و بخشی از آن ها دختر باشند پسر دو برابر دختر ارث خواهد برد.

تقسیم ارث طلا

اصولاً ارث طلا از زن متوفی بر جا می ماند. اما امکان دارد هر متوفی مقداری طلا داشته باشد و از جمله اقلام زینتی می باشد که اصولا از متوفای زن به جا خواهد ماند. عامه ی مردم بر این تصور هستند که این طلاها سهم دختران متوفی خواهد شد و پسران دیگر وارث سهمی از آن نمی‌برند اما بر اساس قانون وراثت، طلا نیز از دسته اموالی می باشد که باید به شکل قانونی تقسیم شده و با توجه به طبقات ارث انجام گیرد.

طلای متوفی مثل دیگر اموال او چنان چه تنها یک وارث داشته باشد به همان وارث تعلق می گیرد اما اگر اشخاص طبقه بندی سه گانه وراثت  زنده باشند به نسبت سهمشان بین آن ها تقسیم خواهد شد. نکته قابل تذکر آن است که چنان چه طلایی که در اختیار زن واقع شده است و مالک آن باشد ، همسر زن در قالب هدیه به او انتقال داده باشد و مورد وصیت واقع گردد، یک سوم آن به سود وارث تقسیم خواهد شد. اما چنان چه در شکل امانت باشد تقسیم آن مورد پذیرش قرار می‌گیرد و مثل سایر اموال به جای مانده از متوفی بین وراث به نسبت سهم آن ها تقسیم خواهد شد.

قانون ارث از مادر

قانون تقسیم ارث مادر بین فرزندان بدین ترتیب است که پسر دو سوم و دختر یک سوم می‌برد. بر اساس فتاوی فقهای قدیمی و جدید شیعه نیز همین موضوع برقرار است که چنان چه وراث چند برادر امی یا چند خواهر امی یا چند برادر و خواهر امی باشند، میراث میان آن ها به نسبت مساوی تقسیم خواهد شد.

یعنی چنان چه از طبقه اول ارث، شخصی وجود نداشته باشد و به طبقه دوم ارث مانند خواهر و برادر برسد، چنان چه خواهر و برادر از طرف مادری باشند ارثیه بین آن ها به شکل مساوی تقسیم خواهد شد.

تقسیم ارث زن بدون فرزند

چنان چه زن متوفی شود و دارای فرزندی نباشد یک دوم اموال او به همسرش تعلق می‌گیرد و بقیه اموال او میان سایر وراث که در طبقه سه گانه ی ورثه  واقع شده‌اند، تقسیم می شود. چنان چه زن متوفی شود و دارای فرزند باشد و شوهر او زنده باشد، یک چهارم دارایی زن به شوهر او می‌رسد و بقیه اموال متوفی بین فرزندان او تقسیم خواهد شد.

نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این که برخلاف آن چه که چنان چه زن فوت کند و جز شوهرش وارثی نداشته باشد، همه ارث او  به شوهر می رسد و اگر مرد فوت کند و به جز زنش وارث نداشته باشد تنها یک چهارم دارایی مرد به زن تعلق می گیرد و بقیه آن سهم حاکم شرع خواهد بود.

شیوه تقسیم سهم الارث پس از فوت مادر

سهم الارث بعد از فوت مادر
سهم الارث بعد از فوت مادر

شیوه تقسیم میراث مادر بعد از فوت او منوط به آن است که ورثه ی او شخص یا اشخاصی باشند. بنابراین اگر فقط پدر و مادر او زنده باشند و مادر هیچ فرزندی نداشته باشد، شیوه تقسیم سهم الارث پس از فوت مادر با حالتی که فرزندان مادر زنده باشد فرق می کند . البته مقصود از فرزند، فرزند مشروع می باشد. زیرا ارث فرزند نامشروع در حقوق ایران رسمیت ندارد .

نکته ای که در این موضوع نیز باید در نظر داشت این  که فرزندان مادر اگر دختر یا پسر باشد شیوه تقسیم سهم الارث مادر بعد از فوت او فرق می‌کند. به همین سبب حالت ها و اشکال شیوه تقسیم سهم الارث بعد از فوت مادر در چهار حالت مورد بررسی قرار می‌گیرد.

شیوه تقسیم سهم ارث بعد از فوت مادر در صورت وجود پدر و مادر

اگر مادر فوت شده فرزندی از او در میان نباشد و فقط پدر و مادر مادر، یعنی پدربزرگ و مادربزرگ زنده باشند با عنایت به ماده ۹۴۶ قانون مدنی شیوه تقسیم سهم الارث بعد از فوت مادر به شکل زیر می باشد:

اگر فقط پدر یا مادر مادر متوفی یعنی فقط پدربزرگ یا مادربزرگ خانواده در قید حیات باشند آن شخص تنها وارث فردی متوفی باشد ، کل ارث به او تعلق می گیرد. اگر هر دو پدر یا مادر مادر متوفی یعنی هم پدر بزرگ و مادر بزرگ در قید حیات باشند، یک سوم اموال مادر متوفی به مادر می‌رسد و بقیه دارایی  متوفی سهم ارث پدر می شود.

شیوه تقسیم سهم الارث بعد از فوت مادر در صورت وجود فرزندان

چنان چه مادر فوت شده و پدر و مادر او یعنی پدربزرگ مادربزرگ نیز پیش از او فوت کرده باشند اما دارای یک فرزند باشد بر اساس ماده 907قانون مدنی شیوه تقسیم سهم ارث بعد از فوت مادر بدین ترتیب خواهد بود مادر فوت شده فقط دارای یک فرزند باشد در این صورت فرزند کل میراث مادر متوفی را به ارث می برد و فرقی ندارد این فرزند دختر یا پسر باشد.

اگر مادر فوت شده چند فرزند داشته باشد و همه فرزندان یک جنسیت را دارا باشند دختران یا پسرانی که در این حالت میراث به جای مانده از مادر هستند، میراث  به اندازه مساوی بین آن ها تقسیم می‌شود. اگر مادر فوت شده دارای چند فرزند باشد اما تعدادی دختر تعدادی پسر باشند در این صورت سهم پسران دو برابر دختران است.

شیوه تقسیم سهم ارث بعد از فوت مادر در صورت وجود فرزندان و پدر و مادر متوفی

اگر مادر متوفی در هنگام فوت هم پدر و هم مادر خود را داشته باشد و فرزندانشان زنده باشند، شیوه تقسیم ارث بعد از فوت بدین ترتیب خواهد بود که وارث مادر فوت شده پدر و مادر و یک دختر او خواهند بود که بر اساس ماده ۱۰۸ قانون مدنی یک ششم سهم هر کدام از پدر و مادر و سهم دختر یک دوم است و اگر وارث مادر فوت شده پدر و مادر و چند دختر باشد که در این صورت بر اساس ماده 909قانون مدنی مقرر شده است که یک ششم به هر کدام از پدر و  و مادر تعلق می گیرد و سهم الارث  دختران دو سوم می باشد که بین آن ها به شکل مساوی تقسیم خواهد شد. اگر وارث مادر فوت شده پدر و مادر و دختران و پسران او باشند که در این صورت با عنایت به ماده ۹۰۷ قانون مدنی ششم سهم هریک از پدر و مادر و بقیه ی ارث به فرزندان می رسد.

سهم الارث بعد از فوت مادر
سهم الارث بعد از فوت مادر

شیوه ی تقسیم سهم الارث بعد از فوت مادر در صورتی وجود شوهر

اگر مادر فوت کند و در هنگام مرگ  او شوهر مادر متوفی یعنی پدر خانواده در قید حیات باشد شیوه تقسیم ارث مادر با توجه به ماده ۹۱۳ قانون مدنی انجام می‌شود. اگر زن فرزند فرزندان داشته باشد یک چهارم میراث به شوهر مادر تعلق می‌گیرد اگر مادر متوفی دارای فرزند نباشد که شوهر نیمی از میراث را به ارث می برد.