سهم الارث زن|سهم الارث زن از شوهر و ملک|میزان و نکات مهم سهم الارث زن

سهم الارث زن چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی سهم الارث زن چیست؟ و شرایط سهم الارث زن پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله سهم الارث زن

مقدمه سهم الارث زن:

ارث زن از شوهر به مواردی وابسته می باشد. مثل آن که زن ، شوهر و فرزند داشته باشند یا خیر. آیا مرد فقط یک زن دارا می باشد یا چند ازدواج داشته و چند زن در اختیار دارد؟ آیا ازدواج زن و شوهر دائمی می باشد یا زن و شوهر از هم طلاق گرفته اند یا خیر؟ جواب این سوالات بسیار حائز اهمیت می باشد. چون هریک از این این پاسخ ها سهم الارث ویژه خود را دارد.

ارث زن از شوهر در ازدواج موقت:

ارث زن از شوهر در نکاح دائم در قانون مدنی به طور شفاف تعیین شده است. با توجه به ماده ۹۴۶ قانون مدنی زن و شوهری که بین آن ها عقد دائم منعقد شده است  و نسبت به هم،  از ارث  محروم نباشند از هم ارث می‌برند. اما ارث بری زن در صیغه در قانون مورد توجه قرار نگرفته است و پرسشی که مطرح می شود آن است که ارث زن در نکاح موقت به چه شکل می باشد و آیا در ازدواج موقت هم به زن  ارث می رسد یا خیر؟

بر اساس مقررات فقهی در نکاح موقت زن از شوهر ارث نمی برد. چون رابطه ارث بری جزو احکام معامله می باشد. به این مفهوم که بر خلاف آن می‌توان تراضی نمود. شرط ارث بری در نکاح موقت را بیشتر فقها درست نمی دانند اما می‌توان برای زن با نکاح موقت مالی را وصیت نمود.

ارث زن از اموال منقول و غیرمنقول:

در ارث زن از شوهر باید این موضوع را یادآور شد که بر طبق ماده ۹۴۶ قانون مدنی زن فقط می تواند  از ارزش اموال غیرمنقول مرد سهم الارث دریافت نماید. مال غیر منقول به مالی گفته می‌شود که این امکان وجود ندارد آن را از مکانی به مکان دیگر انتقال داد. از جمله اموال غیرمنقول زمین و ملک می باشد که بر طبق ماده مذکور زن مالک یک چهارم و یا یک هشتم از خود ملک نخواهد شد.

سهم الارث زن
سهم الارث زن

اما چنان چه ملک فروخته شود زن سهم خود را می گیرد. اگر دارای فرزند باشد یک هشتم و اگر فاقد فرزند باشد یک چهارم سهم الارث او می شود.  در شرایطی که بقیه وراث سهم الارث زن را مورد توجه قرار ندهند و به او پرداخت نکنند زن این امکان را دارد که سهم الارث خود را از عین اموال اخذ نماید.

ارث زن در صورت طلاق:

به وجود آمدن رابطه ی سببی بین زن و شوهر سبب می شود که به هر کدام از آن ها بعد از فوت فرد دیگر ارث برسد. بر اساس قانون  ۸۶۴  قانون مدنی از جمله اشخاصی که بر طبق سبب ارث دریافت می کند، هریک از زن و شوهر می باشند. که در هنگام فوت دیگری زنده باشد. با توجه به ماده ۹۴۶ قانون مدنی نیز شرایط ارث بری زن از شوهر در صورت طلاق تعیین شده است. بر اساس ماده ی فوق الذکر چنان چه مرد زن خود را با طلاق رجعی دهد، هر ک از زن و شوهر که قبل از انقضای مدت عده فوت کنند، طرف دیگر از او ارث می برد. اما اگر مرگ هر یک از آن ها بعد از خانمه ی عده باشد و یا طلاق از نوع بائن باشد، از یکدیگر ارث نخواهند برد.

به شکل کلی باید گفت که طلاق بر دو شکل از رجعی و باین است. اگر طلاق باین باشد، مرد و زن پس از طلاق به طور کامل از هم جدا می شوند و رجوع در طلاق ممکن نیست . اما چنان چه طلاق رجعی باشد، بر طبق آن مرد  می تواند در مدت عده طلاق رجعی به زن برگردد و باز با او زندگی کند. بدون این که احتیاجی به پیوند عقد نکاح مجدد باشد.

در مورد ارث بری زن مطلقه ی رجعی  یعنی زنی که بر طبق طلاق رجعی از شوهر خود جدا شده است درست مانند زنی می باشد که در قانون مدنی برای او حقوقی در نظر گرفته شده است. به عبارت دیگر در فرضی که زن و شوهر با طلاق رجعی از هم جدا شوند و شوهر او در طی زمان عده یعنی طلا ق رجعی فوت کند، او می تواند از ارث بهره مند شود. اما اگر طلاق بائن باشد یا فوت مرد بعد از عده ی طلاق زن حادث شود، دیگر زن قادر نیست از مرد سهم الارثی دریافت کند.

سهم الارث زن
سهم الارث زن

در فرضی که شوهر بیمار باشد و با زنی نکاح کند و به علت همان بیماری قبل از ازدواج با زن فوت نماید ، از او ارث نمی برد. اما چنان چه شوهر در فرض بیماری زن را طلاق دهد و طی مدت یک سال از زمان طلاق به سبب همان بیماری فوت کند، زن از او ارث خواهد برد. حتی اگر طلاق بائن باشد، منوط بر این که زن مجددا ازدواج نکرده باشد.

روند تغییر ارث بری زن از شوهر:

عملی نمودن مواد قانونی در رابطه با ارث بری زنان با مسائل و مشکلات زیادی برای زنان مواجه بوده است. از آن جایی که در روستاها تنها اموال و دارایی با ارزش آن ها زمین های زراعی می باشد و خانه های روستایی بی ارزش هستند  و با توجه به قانون ، زن از این زمین ها ارث نمی برد.

یک مثال ساده در این مورد بعد از زلزله بم که همه ساختمان ها ویران شده و درختان زایل شدند، هر آن چه که باقی ماند زمین بود و از آن جایی که زنان از زمین ارث نمی بردند، بسیاری از افراد قادر نبودند برای خود مسکن تهیه کنند و در نتیجه آواره شدند.

در شهرها هم برخی اوقات در یک زمین با بهای زیاد فقط یک ساختمان بی ارزش کلنگی ساخته شده است که دارای ارزش نمی باشد و قادر نیست جواب گوی ابتدایی ترین مایحتاج زن بعد از فوت شوهرش باشد.

همه ی این مشکلات باعث شد که با در نظر گرفتن این موضوع در قرآن مجید که از مهمترین منابع حقوق اسلامی است، استثنایی در مورد این که زن قادر است از همه ی ترکه ی زوج ارث ببرند، برقرار نیست.

بر اساس ماده ۹۴۶ و ۹۴۷ قانون مدنی به دلیل پیروی از از گفته های فقیهان در مورد میراث زوجه و نیز اقوال دیگر در فقه امامیه به منظور متعادل کردن این نابرابری ها و مجلس ششم با هدف اصلاح این مواد زرحی به مجلس داده شد  که به دنبال آن زن قادر بود از همه دارایی های شوهر ارث ببرد. اما این طرح در سال ۸۳ از طرف شورای نگهبان مورد پذیرش واقع نشد.

سهم الارث زن
سهم الارث زن

اما بعد از آن به دنبال فتوای مقام معظم رهبری، زن نه فقط از بنا و درختان، بلکه از زمین هم ارث می برد و این طرح دوباره در دستور کار مجلس شورای اسلامی هفتم واقع شد. و سرانجام در سال ۸۷ مواد ۹۴۶ و ۹۴۸ قانون مدنی مورد اصلاح قرار گرفت و ماده ۹۴۷ قانون مدنی حذف شد و قانون فوق از سال ۱۳۸۸ لازم الاجرا و لازم الاتباع گردید.

بر اساس ماده ۹۴۶ اصلاحی، مرد از همه ی اموال زن ارث می برد و زن در حالتی که فرزند داشته باشد، از یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیر منقول که شامل عرصه و اعیان است، ارث می برد. در شرایطی که مرد فرزندی نداشته باشد، زن یک چهارم از همه ی اموال  را با توجه به مراتب بالا به ارث خواهد برد. اگر ورثه از پرداخت قیمت خودداری کنند، زوجه قادر است حق خود را از این اموال دریافت کند. بر این اساس زنان از بهای زمین هم ارث خواهد برد.

در شرایطی که وراث بهای آن را به او پرداخت نکنند، این امکان برای وجود دارد که از عین اموال استیفا نماید. با این حال که اصلاح این مواد همه ی مشکلات بانوان را در زمینه ارث حل کرد، اما نابرابری های دیگری هم برقرار است. اما می توان این اصلاح را گام مثبتی به سمت بهره مندی زنان از دارایی های همسرشان دانست.

به ویژه در مورد زنان روستایی که بعد از تلاش‌های بسیار سالانه و مدیریت خانواده و به نتیجه رساندن اموال غیرمنقول شوهرانشان باید بعد از فوت او ارث ببرند. طرح ارث بری زنان از اموال غیرمنقول مردان یکی از بحث های اساسی مجلس هفتم در ماه های آخر کاری بود که بالاخره تصویب شد.

نمایندگان مجلس هشتم مصوبه ای را تعیین کردند که بر اساس آن زنان از یک هشتم قیمت اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیر منقول که شامل عرصه و اعیان است ارث خواهند برد و بحث مجلس ششم در مجلس هشتم به سود زنان نتیجه داد. تا قبل از این، بر اساس قانون مدنی ایران، زنان فقط به اندازه یک هشتم، آن هم از اعیان، یعنی بنا و درخت ارث می بردند و سهم ارثی در عرصه دارا نبودند.

هنگامی که در اواخر کار مجلس هفتم دوباره موضوع ارث بری زنان از اموال غیرمنقول مردان به وسیله ی بعضی از زنان مجلس طرح گردید، زنان مجلس ششم اولویتشان سکوت در مورد این لایحه بود تا روند این لایحه سریع‌تر و خارج از جریانات سیاسی به سود زنان تغییر نماید و اصلاح شود. بعد از آن که موضوع ارث بری زنان از اموال غیرمنقول شوهر در مجلس هفتم مجدداً مطرح گردید.

سهم الارث زن
سهم الارث زن

زنان نماینده مجلس با دیدار با مقام رهبری مشکلات راجع به قانون مدنی در مورد حقوق زنان را مطرح نمودند و ایشان نظر مساعد خودشان را نسبت به ارث بری زن از اموال غیرمنقول شوهر اعلام کردند. هرچند موافقان و مخالفان این طرح متفاوت بودند و موافقان تلاش می کردند که طرح را به شکل دو فوریتی تصویب کنند اما بالاخره رای تصویب شد.