شرکت سهامی|انواع شرکت سهامی|شرایط سهامی

شرکت سهامی چیست؟

شرکت سهامی
شرکت سهامی

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی شرکت سهامی چیست؟ و نکات مهم شرکت سهامی پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

در ماده ی ۲۰ قانون تجارت ایران انواع شرکت ها معرفی شده اند .

به موجب ماده ی فوق ،انواع شرکت های تجاری ،عبارتند از :

  • شرکت سهامی
  • شرکت با مسئولیت محدود
  • شرکت نسبی
  • شرکت تضامنی
  • شرکت  مختلط غیر سهامی
  • شرکت مختلط سهامی
  • شرکت تعاونی تولید و مصرف

ما در این مقاله شرکت های سهامی را شرح داده ایم کهزیر مجموعه شرکت تجاری مباشد.و البته در صورت نیاز میتوانید در مورد مابقی شرکت ها و روش ثبت آن ها در سایت جستجو کنید از جمله دیگر مقالات روش ثبت شرکت های تضامنی میباشد

 

مفهوم شرکت سهامی:

شرکت سهامی شرکتی می باشد که سرمایه آن به نسبت سهام تقسیم می شود و تعهد صاحبان سهام نسبت به مبلغ اسمی سهام آن ها محدود است. در شرکت سهامی سرمایه ی هر شرکت سهامی به سهام مساوی تقسیم شده است که هر قسمت را سهم می نامند.

بر اساس ماده یک لایحه اصلاحی قسمتی از قانون تجارت که در سال ۱۳۴۷ تصویب شده است شرکت سهامی شرکتی می باشد که سرمایه ی آن به سهام تقسیم می شود و تعهد صاحب سهام به مبلغ اسمی سهام محدود است.

شرکت سهامی مثل شرکت با مسئولیت محدود می باشد. که مسئولیت سهامدار منوط به آورده ی اولیه آن ها در شرکت می باشد. بنابراین اگر ورشکستگی شرکت اتفاق بیفتد و یا شرکت منحل شود، سهامداران خارج از مبلغ سهام هیچ تعهدی ندارند و بستانکاران این حق را نمی یابند که به آن ها رجوع نمایند.

انواع شرکت سهامی:

بر اساس ماده ۴ لایحه، شرکت سهامی به دو دسته تقسیم می‌شود:

شرکت‌هایی که موسسان آن ها بخشی از سرمایه شرکت را به واسطه ی فروش سهام به مردم مهیا می نمایند. این دسته از شرکت های سهامی شرکت سهامی عام تلقی می‌شود. دوم شرکت‌هایی که کل سرمایه آن ها در هنگام بنیاد انحصاراً به وسیله موسسین آن ها آماده می شود. این دسته از شرکت ها شرکت سهامی خاص نامیده می شوند.

تفاوت شرکت سهامی عام با شرکت سهامی خاص:

آشکارترین فرق بین انواع شرکت سهامی در شکل تامین سرمایه شرکت است. مثلاً چنانچه ۵ نفر قصد تشکیل شرکت سهامی را داشته باشند در شرکت سهامی خاص همین ۵ نفر باید کل سرمایه شرکت را به شکل شخصی و متعهد شوند.

اما در شرکت سهام  عام این ۵ نفر مبلغی را بر اساس قانون متعهد شده و بقیه سرمایه اش را به بقیه مردم پیشنهاد می دهند تا افرادی که علاقه مند به این کار هستند سهام شرکت را خریداری نمایند.

موضوع فعالیت شرکت سهامی:

بر اساس بند ۲ ماده ۸ لایحه، موضوع شرکت به شکل صریح و قطعی از بندهای الزامی اساسنامه است و ضرورتی ندارد که موضوع فعالیت شرکت سهامی عملیات بازرگانی ماده ۲ قانون تجارت می باشد. چون شرکت سهامی عام و شرکت سهامی خاص از شرکت‌های تجاری تلقی شده و در هر حال شرکت سهامی معادل  یک  شرکت بازرگانی می باشد.

نقل و انتقال سهام:

شرکت سهامی
شرکت سهامی

خصوصیت نقل و انتقال سهم از حقوق غیر مالی و اوصاف سهم میباشد.

بر اساس ماده ۴۱ لایحه نقل و انتقال سهام، در شرکت سهامی عام  امکان محدود کردن نخواهد داشت و سهامداران به شکل آزاد قادر هستند سهام خود را انتقال داده و واگذار کنند. اما در شرکت سهامی خاص با عنایت به مفهوم مخالف ماده ی ۴۱ لایحه، این امکان وجود دارد که واگذاری سهام را به موافقت مدیران یا اساسنامه یا مجامع عمومی محدود نمود. باید در نظر داشت که سهام وثیقه مدیران در ماده ۱۱۴ لایحه قابل واگذاری نیست.میتوانید برای روش تقسیم منافع شرکت های نسبی نیز مقاله مربوطه را مطالعه نمایید

 انواع سهام:

  • سهام با نام

به سهامی اطلاق می شود که نام صاحب سهم در آن مندرج باشد.

  • سهام بی نام

به شکل سند در وجه حامل تنظیم شده و مالک آن صاحب سهم اطلاق می شود. جز این که خلاف آن به اثبات برسد.

  • سهام ممتاز

به سهمی گفته می‌شود که در تفاوت با سایر سهام از برتری و امتیاز برخوردار باشد.

  • سهام نقدی

به سهمی گفته می‌شود که ارزش آن به شکل نقدی پرداخت شده باشد و یا بخشی از آن به شکل نقدی و بخشی دیگر  به شکل تعهد پرداخت صورت گرفته باشد.

  • سهام  غیر نقدی

به سهامی اطلاق می‌شود که قیمت آن در قالب آورده ی غیر نقدی شامل ساختمان و خودرو ماشین آلات و مواد اولیه و لوازم اداری و مانند آن تامین شده باشد.

  • سهم انتفاعی

به شکل عموم در برابر امتیازی می باشد که دولت با هدف انتقال صنایع به مناطق محروم یا انجام نوعی خدمت در مناطق خاص برای شرکت صادر می کند و شرکت نیز تعهد دارد در خاتمه فعالیت سهم خود را به دولت انتقال دهد.

موارد لازم جهت ثبت شرکت سهامی:

در شرکت سهامی مواردی که در زیر به آن اشاره شده است در مرجع ثبت شرکت‌ها باید به ثبت برسد.

– انتخاب مدیران و بازرسان

-تصویب ترازنامه

-کاهش یا افزایش سرمایه

– انحلال

– تصفیه شرکت

مقررات بازرسان شرکت سهامی:

بازرسان شرکت های سهامی به مدت یک سال برگزیده می‌شوند و برای این که به شکل مجدد بازرسان برگزیده شوند منعی وجود ندارد و برکناری و مشخص نمودن حق الزحمه بازرس از جمله مسئولیت های مجمع عمومی عادی می باشد.

اهمیت شرکت سهامی:

شرکت سهامی
شرکت سهامی

قانون‌گذار در در دوره های مختلف اهمیت ویژه‌ای نسبت به شرکت‌های سهامی در نظر گرفته است.

مثلاً در سال ۱۳۱۱ در قانون تجارت ماده های  ۲۱ تا ۹۳ مخصوص شرکت های سهامی مقرر شده است و در لایحه اصلاحی قانون تجارت این قدم فراتر رفته و حدود ۳۰۰ ماده در مورد موضوعات متفاوت برای شرکت‌های سهامی در نظر گرفته شده است که همین موضوع بیان کننده آن است که این دسته از شرکت‌ها در موضوع سرمایه‌گذاری و پیشرفت اقتصادی کشورها نقش مهمی را ایفا می کنند.

از جمله ارکانی که در شرکت‌های سهامی بسیار اهمیت دارد مدیران این دسته از شرکت ها می باشد به شکلی که قسمتی از لایحه اصلاحی را به این موضوع اختصاص داده است و تکلیف و اختیارات آن ها را مقرر داشته است.

بدون شک حضور مدیران و اثر اعمال آن ها در مجموعه و فعالیت های هر شرکتی فرقی نمی‌کند، شرکت سهامی عام باشد یا خاص انکار ناشدنی می‌باشد و هر روش مدیریتی که انتخاب شود، مدیران با در اختیار داشتن نقش رهبری و نمایندگی نظارت و به عهده گرفتن وضعیت اثر بسیار مهمی در پیشرفت و روند کار شرکت ها خواهند داشت. روند مدیریت و مسئولیت و تکلیف و اختیارات مدیران با عناوین مختلفی در نظر گرفته شده است.

شرایط انتخاب اعضای هیئت مدیره :

هیئت مدیره از جمله ارکان شرکت‌های سهامی می باشد و در حقیقت از تجمیع عده‌ای از سهامداران که بر اساس مورد به وسیله‌ی مجامع برای مدت مشخصی با هدف اداری شرکت ها برگزیده می شود و با سپردن سهام تضمینی وظایف خود را انجام می‌دهد و  به منظور آن که سهامداری قادر باشد از طرف مجامع عمومی موسسین و عادی به عضویت هیات مدیره شرکت سهامی برگزیده شود باید از شرایط تعیین شده در مقررات مدنی و لایحه اصلاح قانون تجارت بهره مند باشد.

اهلیت مدیران:

با توجه به لایحه اصلاحی قانون تجارت در مورد مدیریت حداقل شرط سنی تعیین شده است. به شکلی که با توجه به ماده ۸۵ قانون امور حسبی می‌توان دریافت که صغیر ممیز با اجازه ولی خود مدیر شرکت سهامی واقع شود. با عنایت به ماده ۱۱ لایحه اصلاح قانون تجارت دسته ای  از اشخاص از عضویت در هیئت مدیره منع شده‌اند از آن جمله:

 محجورین :

منظور از محجور شخصی می باشد که از تصرف در اموال شخصی اش  ممنوعیت دارد. حقوقدانان اکثراً هجر را مخصوص امور مالی تلقی کرده اند. عده‌ای از آن ها در مفهوم حجر بیان نموده اند که حجر ممنوعیت فرد از دخالت در اموال و حقوق مالی خود از سوی قانون می باشد.

مجانین بر اساس ماده ۸۶ قانون امور حسبی به محجورین این اجازه داده شده اند تا دارایی  و اموالی را که با تلاش خودشان به دست آورده اند با اجازه ولی و یا قیم اداره کنند. مقصود از قانونگذار از محجور ممیز در ماده مذکور صغیر ممیز می باشد. چون ماده ۱۳۱۳ قانون مدنی دایره و گستره محجوریت را محدود می نماید. یعنی جنون جدا از این بحث واقع می شود .جز این که جنون ادواری باشد.

ورشکسته:

ورشکستگی یکی از موارد ممنوعیت موضوع تجارت است. بر اساس ماده ۴۱۲ قانون تجارت ، ورشکستگی تاجر یا شرکت تجاری بر اثر توقف از پرداخت وجوهی که بر دوش او قرار دارد صورت می‌گیرد.

در مقاله ای با عنوان تفاوت ورشکستگی و اعسار معنی ور شکستگی این گونه بیان شده است که : تعریفی که در مورد ورشکستگی بیان می توان نمود آن است که در حقیقت درماندگی تاجر یا شرکت تجاری در عملیات تجارتی که با از بین رفتن توانایی پرداخت دیون و عدم توانایی اقدام به تعهدات خویش می باشد، بی اعتبار می شود. با عنایت به ماده ی ۴۱۲ قانون تجارت باید گفت که وضعیت مالی واقعی تاجر باید مورد ملاحظه قرار بگیرد.

محکومین جزایی:

اشخاصی که به سبب ارتکاب جنایت جنحی بر اثر حکم قطعی از حقوق اجتماعی به شکل کلی و جزئی محروم می شوند، در مدت محرومیت به واسطه ی جرایمی مثل سرقت و خیانت در امانت و کلاهبرداری و جرم هایی که در قانون در حکم کلاهبرداری یا در حکم خیانت در امانت محسوب شده‌اند و اختلاس و تدلیس و تصرف غیرقانونی در اموال عمومی از آن دسته اند.

محرومیت از حقوق اجتماعی بدان مفهوم است که شخص از حقوق اجتماعی که قانونگذار برای اتباع کشور جمهوری اسلامی ایران و بقیه اشخاص مقیم در قلمرو خویش بنا داشته استمحروم  و سلب آن بر اساس قانون یا حکم دادگاه صالح  می باشد.

شرکت سهامی
شرکت سهامی

این موارد  عبارت است از : محرومیت از برگزیده شدن در مجلس شورای اسلامی و خبرگان و عضویت در شورای نگهبان و برگزیده شدن به عضویت در انجمن و شوراها و جمعیت‌های که اعضای آن ها بر اساس قانون برگزیده می گردد

و عضویت در هیئت های منصفه و امنا و اشتغال به مشاغل آموزشی روزنامه‌نگاری و استخدام در وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی و شرکت‌ها و موسسات وابسته به دولت و شهرداری ها و موسسات مامور بر خدمات عمومی و ادارات مجلس شورای اسلامی

شورای نگهبان و نهادهای انقلابی و وکالت دادگستری و تصدی دفاتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و دفتریاری و انتخاب شدن به سمت داوری و کارشناسی در مراجع رسمی برای استفاده از نشان مدال های دولتی و عناوین افتخاری و دادگاه های عمومی به درخواست هر صاحب منفعتی.