شورای حل اختلاف|صلاحیت شورای حل اختلاف|نکات مهم

شورای حل اختلاف چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی شورای حل اختلاف چیست؟و نکات مهم شورای حل اختلاف پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

شورای حل اختلاف چیست؟|بررسی تخصصی
شورای حل اختلاف چیست؟|بررسی تخصصی

شوراهای حل اختلاف نهادهایی شبه قضایی در گذشته بودند که امروزه به نهادهای قضایی تغییر پیدا کردند و وظیفه شوراهای حل اختلاف رسیدگی کردن به دعاوی موجود در دادگاه ها و کم کردن تراکم امور دادگاهی می باشد بای توجه کرد که صلاحیت های شوراهای حل اختلاف نسبت به گذشته بیشتر شده است و این نهاد تلاش کرده که دعاوی را از طریق صلح و سازش برطرف نماید صلاحیت های شورای حل اختلاف و ترکیب اعضای این شورا توسط قانونگذار در قانون شورای حل اختلاف مشخص شده است.

شورای حل اختلاف دارای چهار عضو می باشد که اعضا به ترتیب: که یک رئیس و دو عضو اصلی و یک عضو علی البدل می باشد این نهاد برخی اوقات برای حسن انجام امور خود شخصی را به عنوان مسئول دفتر توسط رئیس حوزه قضایی مربوطه انتخاب و توسط رئیس کل دادگستری استان مربوطه یا معاون رئیس کل دادگستری مسئولیت وی ابلاغ و صادر می شود.

در هر حوزه قضایی شورای حل اختلاف یک یا چند قاضی وجود دارد که این قضات می‌تواند از قضات بازنشسته دادگستری باشد یا اینکه قضات در راس کار و مشغول به کار باشند.  و لزوماً قضاتی که در شورای حل اختلاف وجود دارند منحصر به آن حوزه نیستند بلکه می توانند قاضی چند شورای حل اختلاف باشند.

شورای حل اختلاف چیست؟|بررسی تخصصی
شورای حل اختلاف چیست؟|بررسی تخصصی

شرایط اعضای شورای حل اختلاف

مطابق ماده ۶ قانون شوراهای حل اختلاف اعضای شورای حل اختلاف باید دارای شرایطی باشند که عبارتند از:

تدین به دین مبین اسلام

تابعیت جمهوری اسلامی‌ایران

التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ولایت مطلقه فقیه

حسن شهرت به امانت و دیانت و صحت عمل

عدم استفاده از مشروبات الکلی و عدم اعتیاد به مواد مخدر یا روانگردان

حداقل سی‌ سال سن تمام

کارت پایان‌ خدمت وظیفه عمومی یا معافیت از آن برای مشمولان

حداقل مدرک کار‌شناسی یا مدرک حوزوی معادل برای تمام اعضای شورای حل اختلاف شهر و در شورای روستا سواد خواندن و نوشتن و ترجیحاً داشتن دیپلم و بالا‌تر

متأهل بودن

سابقه سکونت در حوزه شورا حداقل به مدت شش‌ ماه و تداوم سکونت پس از عضویت

نداشتن سابقه محکومیت مؤثر کیفری و عدم محرومیت از حقوق اجتماعی

یکی از شرایطی که برای اعضای شورای حل اختلاف وجود دارد این است که نیازی به شخص حقوقی بودن اعضا نمی باشد بلکه افراد عادی هم میتوانند عضو شورای حل اختلاف باشند و مانعی در این که شخص حقوقی نباشد وجود ندارد البته شخصی که عضو شورای حل اختلاف می باشد باید به دین اسلام پایبند باشد تابع  جمهوری اسلامی ایران باشد نسبت به قانون اساسی جمهوری اسلامی و ولایت مطلقه فقیه التزام عملی و پایبندی خوبی داشته باشد شخص حسن شهرت به امانتداری و دیانت و صحت عمل داشته باشد از مشروبات الکلی و مواد مخدر یا روانگردان استفاده نکند حداقل سن شخصی که عضو شورای حل اختلاف میشود میباشد ۳۰ سال سن تمام باشد کارت پایان خدمت یا معافیت از آن را باید دارا باشد حداقل مدرک کارشناسی و مدرک حوزوی معادل برای تمام اعضای شورای حل اختلاف شهر ر و شورای روستا دیپلم باشد سابقه سکونت در حوزه شورا حداقل به مدت ۶ ماه و تداوم سکونت بعد از عضویت راباش داشته باشد سابقه محکومیت موثر کیفری و عدم محرومیت از حقوق اجتماعی را نباید دارا باشد

صلاحیت رسیدگی شورای حل اختلاف

شوراهای حل اختلاف دارای در موارد زیر صلاحیت رسیدگی را دارا هستند و می توانند برای تراضی طرفین دعوا صلح و سازش را انجام دهند:

تمام امور مدنی و حقوقی

تمام جرایم قابل گذشت

جنبه های خصوصی جرایم غیر قابل گذشت لازم به ذکر است ک شورا های حل اختلاف  نمی‌تواند به جنبه های عمومی جرایم ورود کند و خارج از صلاحیت انها می باشد

قابل توجه است برای اینکه شوراها به موارد مذکور ورود کنند و تراضی طرفین را برای صلح و سازش واقع سازند نیازمند درخواست طرفین دعوا می باشد و اگر یکی از طرفین تمایلی نسبت به رسیدگی در شورا ها را نداشته باشند شورا درخواست طرف دعوا را بایگانی می کند و طرفین دعوا را به مراجع ذیصلاح و صالح ارشاد می نماید اما مواردی در قانون وجود دارد که اختیاری نمیباشد بلکه قاضی شورا باید با اعضای شورا را برای رسیدگی به فرآیند پرونده مشورت نماید و بعد از مشورت رای خود را صادر نماید که این موارد عبارتند از:

  • دعاوی مالی که به مرتبط به اموال منقول تا پانصد میلیون ریال می باشد به جز مورد های که تا قبل از اینکه قانون مصوب شود در دادگستر ی مطرح شده باشد
  • همه ای دعوا های که در مورد تخلیه و خالی کردن مال مورد اجاره می باشد البته دعوا های مربوط به سر قفلی و حق کسب از اینن مورد استثنا می باشد
  • در دعاوی که مربوط به تعدیل اجاره می باشد البته شرط است که نباید در رابطه استیجاری اختلافی باشد که در این صورت مرجع رسیدگی شورا های حل اختلاف نمی باشد
  • صادر کردن گواهی مربوط به انحصار ورثه و تحریر کردن ترکه و مهر و موم کردن ترکه و رفع کردن ان
  • دعاوی مربوط به اعسار محکوم به در حالی که شورا های حل اختلاف به آن رسیدگی کرده باشد
  • دعاوی خانواده راجع به جهیزیه ، مهریه و نفقه تا نصاب مقرر در بند اول در صورتی که مشمول ماده (۲۹) قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ نباشند
  • دعاوی مربوط به تأمین دلیل
  • جرائم تعزیری که صرفاً مستوجب مجازات جزای‌نقدی درجه هشت باشد

این نکته قابل ذکر است که شورای حل اختلاف نمی تواند به هیچ عنوان حکم شلاق صادر کنند  چه به صورت تعزیری و چه به صورت غیر تعزیری و همچنین نمی توانند شخص را به حبس محکوم کنند .البته مواردی وجود دارد که حتی اگر طرفین دعوا توافق کنند قابلیت طرح آن در شورای حل اختلاف وجود ندارد که این موارد شامل اختلاف در اصل ازدواج طلاق فسخ نکاح رجوع نصب اختلاف در اصل و کیفیت وصیت تولیه دعاوی مربوط به حج و ورشکستگی دعاوی مربوط به امور عمومی و دولتی اموری که به موجب قانون دیگر در صلاحیت مراجع اختصاصی و مراجع غیر دادگستری باشد یکی از مهمترین وظایف شوراهای حل اختلاف انجام اموری که برای حفظ اموال اشخاص صغیر ممیز و غیر ممیز مجنون ادواری یا غیر ادواری و غیر رشید که بدون ولی یا قیم می باشد یا اموال افراد غایب مفقودالاثر و ما ترک شخصی که فوت شده است و وی هیچ وسیله ای ندارد و اموال مجهول المالک از دیگر وظایف شوراها می باشد

رسیدگی در شوراهای حل اختلاف دارای آیینی می باشد که هم به صورت کتبی و هم به صورت شفاهی انجام می گیرد که این درخواست در صورت مجلس قید می‌شود و توسط خواهان یا متقاضی  به امضا در می آید

درخواست رسیدگی در شورای حل اختلاف شامل مواردی می باشد.

مانند نام و نام خانوادگی مشخصات و نشانی طرفین دعوا

موضوع خواسته و تقویم آن در امور مالی موضوع درخواست یا اتهام دلایل و مستندات درخواست یا شکایت مقررات

شوراهای حل اختلاف از جهت مقررات ناظر بر رسیدگی و حضور در دادرسی و حق دفاع و صلاحیت ها تابع قانون آیین دادرسی مدنی و آیین دادرسی کیفری می باشد اما از جهت اصدار رای تجدید نظر و هزینه‌های دادرسی و واخواهی تابع هیچ کدام از قوانین مذکور نیست بلکه  تابع قوانین مختص به خود می باشد

هزینه رسیدگی در شوراهای حل اختلاف در دعاوی مالی معادل ۵ درصد کل موضوع مورد دعوا می باشد و دعاوی کیفری و دعاوی حقوقی غیر مالی مطابق هزینه های رسیدگی در محاکم دادگستری می باشد

برای اینکه در شوراها رای صادر شده تجدید نظر شود از زمان ابلاغ رای ۲۰ روز فرصت وجود دارد و مرجع صالح تجدید نظر از رای شوراها حل اختلاف دادگاه های عمومی کیفری یا حقوقی همان حوزه قضایی مربوطه میباشد

یکی از نهادهای که ماهیت آن میانجیگری و حل اختلافات در بین مردم می باشد شورای حل اختلاف است که وظیفه این شورا ترویج فرهنگ بسیار خوب صلح و سازش در میان افراد جامعه است به طور کلی فلسفه اینکه شورای اختلاف به وجود آمده این است که صلح و سازش را در جامعه برقرار سازد و به عبارت دیگر اگر در میان مردم اختلاف غیر مهمی که با صلح و سازش امکان برطرف کردن آن می باشد  توسط شورا ها به حل و فصل این اختلافات قدم بردارد. شوراهای حل اختلاف بعد از این‌که صلح و سازش را در میان طرفین دعوا به وجود آوردند گزارش اصلاحیه مورد نظر در دعاوی را بعد از اینکه قاضی مربوطه در شورا تایید نماید ابلاغ می نمایند و در صورتی که شوراهای حل اختلاف نتوانند دعوای مورد نظر رسیدگی و صلح و سازش را میان طرفین برقرار سازند پرونده مورد نظر به مراجع قضایی ذیصلاح اعلام و رسیدگی به آن پرونده من بعد توسط دادگاه ها رسیدگی می‌شود

شورای حل اختلاف چیست؟|بررسی تخصصی
شورای حل اختلاف چیست؟|بررسی تخصصی

البته قابل ذکر است اعضای که در شورا ها وجود دارند برخلاف قضات دیگر شورا که از سواد حقوقی و قضایی برخوردار هستند از سواد حقوقی برخوردار نیستند و  توانایی حق صدور رای را ندارند و فقط قاضی شورا ها توانایی صدور رای دارند

رای که توسط قاضی شوراهای حل اختلاف صادر می شود هم به صورت حضوری و هم به صورت غیابی میباشد که ظرف ۲۰ روز قابل واخواهی می باشد همچنین آرای حضوری تا ۲۰ روز روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در دادگاه های عمومی یا کیفری همان حوزه قضایی را دارا می باشند

اهداف تشکیل شوراهای حل اختلاف

از مشارکت‌های مردمی برای حل دعاوی استفاده شود

فرهنگ صلح و سازش و برطرف کردن اختلافات را به طریق کدخدامنشی انجام دهند

از طریق مذاکره و صلح و سازش بین طرفین دعوا تلاش برای حل و فصل دعاوی صورت می‌گیرد

از طرح برخی از دعاوی  در مراجع قضایی خودداری می  شود

شوراهای حل اختلاف مزایا و ویژگی هایی دارند که ذکر آنها خالی است فایده نیست

رسیدگی به پرونده ها در شوراهای حل اختلاف تابع تشریفات قانونی آیین دادرسی نبوده و هزینه آنها بسیار کم بوده است

در شوراهای حل اختلاف  حداقل امکان دعاوی را از طریق صلح و سازش بین طرفین برطرف نمایند

رسیدگی در دعاوی شوراهای حل اختلاف نسبت به مراجع ذیصلاح قضایی مانند دادگاهها و دادسراها سریعتر امکان پذیر می باشد اعضای شورای حل اختلاف از عوام مردم خوشنام و معتمدین محل می باشد

 نکاتی در مورد قانون جدید شوراها

شوراها حق ندارند به حبس حکم کنند بلکه حبس تبدیل به جزای نقدی شده است

برای صدور رای در شورا ها اعضای شورا باید با قاضی شورا مشورت نماید و بعد از اخذ نظریه کتبی آنها رای صادر کند شورا ها علاوه بر اینکه به دلایل و ادله های طرفین استماع می نماید می توانند  با تحقیقات محلی و تامین دلایل رای صادر نماید هنگامی که محکوم علیه از پرداخت آنچه که محکوم شده است خوداری کند شوراهای حل اختلاف می توانند برای رسیدگی به این موضوع پرونده را به مراجع ذیصلاح مانند دادگاه ها ارسال نمایند

اگر به اعضای شورای حل اختلاف توهین می شود مرتکب مطابق ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی محکوم می گردد مطابق ماده ۵۸۸ قانون مجازات اسلامی اگر اعضای شورای اسلامی رشوه بگیرد و به نفع یکی از طرفین رای صادر نماید مجازات می گردد.

برای اینکه شورا های حل اختلاف تقویت و توسعه یابند تمامی وزارتخانه ها و سازمان‌ها و نهادهای دولتی جهت تقویت و توسعه شوراها، وزارتخانه ها عمومی و قضایی باید با آنها همکاری نماید و نهادهای دولتی و عمومی و قضائی ملزم  هستند نیروی های متخصص و اداری و قضایی را به علت اینکه نسبت به امور اداری و قضایی مامور هستند را برای خدمت به شورا های حل اختلاف تخصیص دهنداگر قاضی شورا در انجام وظایفات قانونی  مربوط به شورا تخلف کند رئیس حوزه قضایی و هیات موضوع ماده 40 قانون شورای حل اختلاف تخلفات آنها به دادسرای انتظامی قضات اعلام می‌شود و مطابق مقررات خود آن اداره به تخلفات رسیدگی می‌شود

اعضای هیات رسیدگی کننده  به تخلفات قضات شورا ها به مدت 3 سال توسط رییس قوه قضاییه منصوب می شود و تغییر و انتخاب شخص دیگر برای هیات رسیدگی بلامانع می باشد

هیات رسیدگی کننده دارای اعضای می باشد که متشکل از نماینده ای از طرف دادسرای انتظامی قضات و رئیس شورای حل اختلاف استان و مسؤول حفاظت و اطلاعات دادگستری استان خواهد بود

در صورت‌ فوت یا استعفاء یا عزل اعضاء شورا عضو علی‌البدل با دعوت رئیس حوزه قضائی جایگزین عضو مذکور می‌شود

اگر یکی از اعضای شورا فوت کند یا استعفا دهد یا عزل شود عضو عدل بدل با دعوت رییس قوه قضائیه جایگزین عضو استعفا داده یا فوت شده می‌شوند

اگر یکی از اعضای شورا فوت کند یا استعفا دهد یا عزل شود عضو عدل بدل با دعوت رییس قوه قضائیه جایگزین عضو استعفا داده یا فوت شده می‌شوند

کارکنان دادگستری قضات وکلا و مشاوران حقوقی تا هنگامی که در در شغل خود مشغول به کار هستند نمی توانند در شوراهای حل اختلاف عضو شوند

شورای حل اختلاف چیست؟|بررسی تخصصی
شورای حل اختلاف چیست؟|بررسی تخصصی

در تمامی دعوا های خانوادگی و جرایمی که قابل گذشت می باشد و همچنین دعاوی مربوط به خانواده مرجع قضایی که به آن پرونده رسیدگی می کند می تواند با توجه به اختلافات و کیفیت دعوا و امکان اینکه حل فصل دعوا از طریق صلح و سازش امکان پذیر باشد فقط برای یک بار به مدت حداکثر دو ماه به شورای حل اختلاف پرونده را ارضا نماید

 

مفهوم شورای حل اختلاف

شورای حل اختلاف  نهادی می باشد که تمام تلاش آن جاری ساختن صلح سازش بین دو طرف دعوا می باشد.  اما وظیفه او به این اقدام منحصر نیست و به دسته ای از دعاوی هم که دارای اهمیت زیادی نیستند رسیدگی می نماید . شورای حل اختلاف در شهرها ایجاد می‌شود و امکان دارد در روستاها هم تاسیس شود. اما در روستاها هدف از ایجاد شورای حل اختلاف فقط و فقط جاری ساختن صلح و سازش بین طرفین دعوا می باشد.

بنابراین چنان چه شورای حل اختلاف در روستا ایجاد شده باشد هدف از تاسیس آن تنها  برقراری صلح و سازش بوده و صرفا این وظیفه را برعهده دارد و حق رسیدگی و صدور رای را نخواهد داشت و می توان از جنبه ریش سفیدی به آن نگاه کرد.

اجزای تشکیل دهنده ی شورای حل اختلاف

شورای حل اختلاف تشکیل شده از قاضی و اعضای دیگر به عنوان عضو شورا می باشد که آن ها قاضی نیستند. قاضی شورا امکان دارد از قضات بازنشسته باشد. در عین حال قاضی شورا امکان دارد هم زمان در چند شورای حل اختلاف دیگر هم متولی موضوع قضاوت شود.

تکالیف قاضی در شورای حل اختلاف

قاضی شورای حل اختلاف در مواردی که در زیر شرح داده می شود مسئولیت به رسیدگی دارد و اعضای شورا در این خصوص وظیفه  ای بر عهده ندارند:

– دعاوی تا مبلغ ۲۰۰ میلیون ریال یا ۲۰ میلیون تومان. بنابراین چنان چه دعوا بیشتر از ۲۰ میلیون تومان بهای خواسته آن باشد در صلاحیت دادگاه خواهد بود.

– دعاوی غیر منقول در مورد رسیدگی به آن ها شورا صالح به رسیدگی می باشد و در مورد دعاوی غیر منقول صلاحیت با دادگاه می باشد.

– دعاوی راجع به تخلیه ی اجاره و عین مستاجره در صلاحیت شورا قرار دارد. جزء این که دعوا راجع به سرقفلی و حق کسب و پیشه باشد که در این صورت صلاحیت آن بر عهده ی دادگاه است. نکته قابل ذکر آن است که دستور تخلیه و حکم تخلیه در صلاحیت شورا می باشد. جزو این که موضوع ملک تجاری و سرقفلی و حق کسب و پیشه  محسوب شود.

– دعوای راجع به تعدیل اجاره بها منوط بر ای نکه دو طرف رابطه ی موجر و مستاجری را قبول کنند و در مورد آن اختلافی نباشد، در صلاحیت شورای حل اختلاف است. مقصود از دعوای تعدیل اجاره بها در خصوص موضوعی است که بر اثر تورم هزینه‌ها افزایش یابد و موجر از دادگاه تقاضای افزایش اجاره را دارد و یا بر اثر اوضاع اقتصادی هزینه ها کم شود که در این صورت مستاجر متقاضی کاهش اجاره بها می باشد. این امر دارای شرایط خاصی است که در قانون روابط موجر و مستاجر تعیین شده شده است.

– برای صدور گواهی حصر وراثت و تحریر ترکه و مهر و موم ترکه و رفع آن، مرجع صالح، شورای حل اختلاف  است. اما راجع به دعوای تقسیم ترکه دیگر مرجع صالح اش شورا نیست. بلکه این موضوع در صلاحیت دادگاه قرار دارد. درست است که صدور گواهی انحصار وراثت با شورا می باشد اما اعتراض راجع به آن یا درخواست ابطال آن در صلاحیت دادگاه می باشد.

– تقاضای اعسار از پرداخت محکوم به در صلاحیت شورای حل اختلاف است. در صورتی که شورا نسبت به اصل دعوا دادرسی نموده باشد. اعسار نسبت به محکومان بدان مفهوم است که شخص در دعوایی محکوم شده و باید مبلغی را پرداخت کند و آن مبلغ در حکم ذکر شده است. به آن محکوم به گفته می‌شود. حال شخصی که محکومیت یافته راجع به پرداخت ها اظهار نظر نداری و معسر بودن می کند.

– دعاوی راجع به خانواده مثل دعوای جهیزیه و مهریه و نفقه تا سقف ۲۰ میلیون به منظور رسیدگی مرجع صالح آن شورای حل اختلاف است جز در مواردی که دادگاه خانواده، زمانی که راجع به طلاق به گواهی عدم امکان سازش رای می دهد، ضمن آن   رای نیز حکم صادر کند.

– از جمله وظایف دیگر قاضی در شورا تامین دلیل می باشد. این موضوع  به مفهوم صورت برداری از دلایل است که در صلاحیت شورای حل اختلاف خواهد بود.

صلاحیت قاضی شورای حل اختلاف در امور کیفری

صلاحیت قاضی شورای حل اختلاف در موضوعات کیفری بسیار ناچیز است. مثل موضوعی که شخص فقط به مجازات نقدی درجه هشت یعنی تا یک میلیون تومان محکومیت یافته باشد. بنابراین چنان چه شخصی به جرمی ارتکاب یابد که مجازات حبس و شلاق حتی ناچیز باشد شورای حل اختلاف صالح به رسیدگی آن نیست.

صلاحیت شورا برای صلح و سازش

علاوه بر مواردی که در بالا اشاره شد که صلاحیت‌های شورای حل اختلاف را در رسیدگی و صدور حکم بیان می‌نمود، شورای حل اختلاف صلاحیت دیگری هم دارد که وظیفه اصلی و صلاحیت مهم او تلقی می شود و آن صلح و سازش بین دو طرف دعوا می باشد. شورا قادر است به منظور جاری ساختن صلح و سازش در همه موضوعات مدنی جز در مواردی که در قانون استثنا شده است اقدام نماید. نکته قابل توجه آن که در این خصوص از آن جایی که به  موضوع صلح و آشتی  تعلق دارد، بحث ۲۰ میلیون تومان مطرح نیست و دعاوی بالای یک میلیارد هم به منظور جاری نمودن صلح و سازش قابلیت اقامه در شورای حل اختلاف را خواهد داشت.

ارجاع دادگاه به شورا برای صلح و سازش

دادگاه های حقوقی و کیفری و یا دادسرا امکان دارد به منظور دریافت صلح و سازش پرونده را به شورای حل اختلاف ارسال کنند. فرقی ندارد که دعوا خانوادگی باشد یا کیفری یا مدنی. البته پرونده کیفری  باید از جرم های قابل گذشت باشد تا امکان ارجاع برای صلح و سازش به شورای حل اختلاف را داشته باشد. چنان چه این دعوی به شورا رجوع داده شود به منظور صلح و سازش شورا باید در این خصوص سعی نماید و نتیجه را به دادگاه اعلام کند.

گزارش مذکور به دادگاه ارجاع کننده اعلام خواهد شد  بی آن که نیازی به تصدیق قاضی شورا باشد. اما در صورتی که شورا سعی خود را نمود اما صلح و سازش جاری نشد پرونده به دادگاه برگردانده می شود. تا روند دادرسی ادامه یابد اما در زمانی که پرونده ها با هدف برقرار شدن صلح و سازش در شورای حل اختلاف قرار می گیرد نباید بیشتر از سه ماه  به طول بیانجامد.

شورای حل اختلاف و داوری

داوری به شکل همان قضاوت می باشد. اما به وسیله فردی به جز قاضی انجام می شود. یعنی دو شخص به جای رجوع به دادگاه داوری را میان خود بر می گزینند تا در مورد آن ها رای صادر کند. شورای حل اختلاف یعنی اعضای شورا نه قاضی ، این امکان را خواهند داشت  در جایگاه داور واقع شوند. چون قاضی از داوری  ممنوع می‌شود. بنابراین اعضای شورا که نقش داور را ایفا می کنند باید اصول و مقررات داوری را بر اساس آیین دادرسی مدنی مورد رعایت قرار دهند.

وظایف شورا در مقابل محجورین

شورا باید وظایفی را به منظور نگهداری اموال محجورین اقدام نماید. فرقی ندارد محجور صغیر یا کودک باشد یا مجنون و سفیه. در هر حال ولی و قیم ندارند و نیز شورا باید اموالی را که از غائب مفقود الاثر یا مجهول المالک به جا مانده است را نگهداری کند و موضوع را به مرجع صالح اطلاع دهد. این موضوع در مورد شخصی که فوت کرده و دارای وارثی  نیست هم  جاری خواهد بود. البته باید در نظر داشت که شورا صالح به تصرف در این اموال نیست.

موارد عدم صلاحیت و وظایف شورا

– در دعاوی که یک طرف آن دولت یا شخص حقوقی و دولت باشد شورا صالح به رسیدگی نمی باشد.

– دعاوی که راجع به اموال عمومی مانند پل و و پارک ها و و غیره می باشد شورا صالح به رسیدگی به آن نیست.

اختلاف در اصل نکاح و طلاق و فسخ نکاح و رجوع نسب در صلاحیت شورای حل اختلاف نمی باشد. چون این موارد بسیار با اهمیت و در صلاحیت دادگاه قرار دارند. در این جا باید به این نکته اشاره کرد که ممکن است این سوال پیش آید که مقصود از اصل نکاح چه می باشد.

با یک مثال می توان مفهوم آن را شرح داد. مثلاً اگر زنی نسبت به مردی که با او ازدواج موقت نموده است ادعای مهریه کند، اما مرد منکر پیوند زناشویی با زن است در این خصوص زن باید نکاح را به اثبات برساند. یعنی اثبات زوجیت نماید به این  شکل از نکاح و این موضوع که آیا اصل نکاح باطل شده است یا نه، منفسخ گردیده یا نه، اصل نکاح گفته می شود

– در دعاوی راجع به وصیت و تولیت و وقفیت است شورا صالح به رسیدگی نمی باشد.

– دعاوی مربوط به ورشکستگی و حجر در صلاحیت شورا نمی باشد.

هزینه دادرسی در شورای حل اختلاف

چنان چه دعواها و اختلافات از دسته دعاوی مالی باشد که حاصل آن مالی به شخص برسد، هزینه ی  این دعوا یک دوم همان هزینه ای می باشد که در دادگاه دریافت می شود. اما سایر دعاوی مانند شکایات کیفری و دعاوی حقوقی که مالی  نیست برابر با هزینه دریافتی دادگاه خواهد بود. در مورد هر ان چه صلح و سازش جاری شود با تراضی دو طرف هزینه‌ای برای دادرسی اخذ نخواهد شد.