عدم ثبت ازدواج|مجازات عدم ثبت نکاح|نکات مهم

عدم ثبت ازدواج چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی عدم ثبت ازدواج چیست؟ و نکات مهم عدم ثبت ازدواج پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله عدم ثبت ازدواج

مقدمه عدم ثبت ازدواج :

ازدواج از دسته قراردادهای رضایی  می باشد. یعنی تنها تقاضا و درخواست ازدواج و قبول آن از طرف دیگری به شکل صحیح انجام می گیرد. در حقیقت درستی ازدواج مشروط به انجام تشریفات خاصی نمی باشد.

اما صلاحیت جامعه اقتضا دارد که ثبت ازدواج ضرورت داشته باشد. اهمیت این مسئله به مقداری می باشد که قانون گذار برای کسی که ازدواج را ثبت نکند، مجازات در نظر گرفته است.

عدم ثبت ازدواج
عدم ثبت ازدواج

انواع ازدواج :

دو نوع ازدواج در قانون مدنی با تبعیت از نظر فقهای شیعی به رسمیت شناخته شده است. پس انواع عقد  نکاح در قانون مدنی به دو دسته نکاح دائم و نکاح موقت تقسیم می‌شود. این دو شکل ازدواج با وجود داشتن شباهت هایی و این که هر دو سبب ایجاد رابطه زوجیت از بین زن و مرد می شوند ، اما تفاوت هایی با هم دارند.

شباهت های عقد دائم و موقت :

1- هم در ازدواج دائم و هم در ازدواج موقت به منظور درستی و صحت و احراز عقد نکاح، رضایت و پذیرش زن و شوهر ضرورت دارد. در هر دو ازدواج زن به شوهر ایجاب می‌کند که من خودم را به شکل دائم یا برای مدت مشخص به نکاح تو در می آورم و مرد هم این عقد نکاح را می پذیرد .

2- در ازدواج صیغه عقد باید جاری گردد. اما ضرورتی در قرائت صیغه خاص عربی برقرار نیست و فقط این که الفاظ بر زبان جاری شود تا قصد قطعی دو طرف برای احراز ازدواج محرز شود کافیست. افراد لال یا اشخاصی که قدرت صحبت کردن ندارند می‌توانند با نگارش کتبی یا ایما و  اشاره به شکلی که نمایانگر قصد آن ها به وقوع عقد باشد عقد نکاح را جاری کنند.

3- هم در ازدواج دائم و هم موقت زن  نباید مانعی برای ازدواج داشته باشد یعنی او نباید در عده شخص دیگری باشد یا از محرم های شوهر یا کسانی که ازدواج با آن ها ممنوع است باشد.

4-  در عقد موقت و عقد دائم فرقی نمی کند به منظور ازدواج دختر باکره رضایت پدر در ازدواج ضرورت دارد.

5- فرزند حاصل از ازدواج موقت درست مانند ازدواج دائمی مشروع و حلال زاده خواهد بود و به پدر و مادر تعلق دارد.

6 -فرزند از پدر و مادر ارث خواهد برد و حضانت و نفقه رو هم بر عهده پدر و مادر می باشد و اگر پدر حضور نداشته باشد این تکلیف مادر است که حضانت فرزند و نفقه او را عهده دار شود.

در مقاله ازدواج موقت و ازدواج دائم به طور کامل پیرامون این مسئله صحبت شده است که میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله مربوط مراجعه نمایید.

تکالیف مرد در ازدواج دائم و موقت :

ثبت نکاح به شکل دائمی با توجه به قانون خانواده و حمایت از آن از جمله تکالیف مرد است . اگر مرد از نکاح دائمی جلوگیری کند از لحاظ قانونی ضمانت اجرا خواهد داشت و مجازات می گردد. اما این الزام در ازدواج موقت وجود ندارد و ثبت ازدواج موقت فقط در سه مورد ضرورت دارد.

نکته دیگر آن که در ازدواج و نکاح دائمی برای مرد این امکان وجود ندارد که بیشتر از چهار زن دائمی برگزیند اما در ازدواج موقت محدودیتی در این باره جاری نیست.

در ازدواج دائم چنان چه مردی سه دفعه همسرش را طلاق دهد و رجوع کند، حتماً باید محللی حضور یابد تا مرد مجدداً قادر باشد با زن پیشین خود رابطه نکاح را برقرار کند. اما این ضرورت در ازدواج موقت جاری نیست و مرد بدون محدودیت قادر است با خاتم یافتن مدت یا بذل مدت در نکاح موقت دوباره زن را به عقد موقت خود درآورد.

لزوم ثبت نکاح دائم :

بر اساس ماده ی ۲۰ قانون حمایت خانواده جدید مقرر شده است: که ثبت نکاح دائم و فسخ و  انفساخ آن و طلاق  و رجوع و اعلام بطلان نکاح یا طلاق ضروری می باشد. بر این اساس اشخاصی که با هم ازدواج می کنند باید به دفاتر رسمی ثبت ازدواج رجوع نموده و این موضوع را به ثبت برسانند.

عدم ثبت ازدواج
عدم ثبت ازدواج

ثبت ازدواج موقت :

به طور کلی و در اصل ثبت ازدواج موقت ضرورتی ندارد. جز در سه مورد که ثبت آن الزامی می باشد:

-زن باردار باشد

-دو طرف بر ثبت ازدواج توافق کرده باشند.

– ثبت ازدواج از دسته شروط ضمن عقد ذکر شده باشد.

پس در این موضوعات باید راجع به ثبت ازدواج اقدام کرد و در بقیهی موارد نیاز به ثبت ازدواج نمی باشد.

اثر  عدم ثبت ازدواج :

امکان دارد این سوال به ذهن بیاید که ازدواجی که ثبت نشده صحیح است یا باطل ؟با توجه به آن چه که قبلاً هم اشاره شد ازدواج از جمله عقود رضایی می باشد و به منظور صحت آن ایجاب و قبول کافی می باشد.

پس اگر دو نفر خودشان صیغه ی ازدواج را قرائت کنند یا یک روحانی بین دو نفر صیغه ازدواج جاری نماید آن ازدواج درست تلقی می‌شود و رابطه زن و شوهری بین دو طرف برقرار می‌گردد.

اما این ازدواج از نظر قانونی مورد حمایت قرار نمی گیرد و در شرایطی که زن و شوهر درگیر و اختلافی بین آن ها به وجود بیاید دادگاه به اختلافات آن ها رسیدگی نمی کند.

در حقیقت قانون آن ها را زن و شوهر نمی شناسد و بسیار روشن است که اگر هر کدام فوت کند دیگری ارث نخواهد برد. در این خصوص دادرسی دادگاه به اختلافات بین زن و شوهر و ارث بری هر یک از هم مشروط به اثبات ازدواج آن ها در دادگاه می باشد.

جرم عدم ثبت ازدواج :

با عنایت به ماده ی ۱۴۹ قانون حمایت خانواده اگر مردی بدون آن که در دفتر رسمی ازدواج دائم را به ثبت بده برساند یا طلاق یا فسخ نکاح را ثبت نکند یا یک ماه بعد از رجوع از ثبت این موضوع پیشگیری نماید یا در جایی که ثبت ازدواج موقت ضرورت دارد از ثبت آن خودداری کند ضمن آن که ملزم به ثبت موضوع ازدواج می باشد به پرداخت جریمه ی نقدی درجه ی پنج و یا حبس تعزیری درجه ی هفت محکومیت می یابد.

این مجازات راجع به مردی که از ثبت موضوع انفساخ نکاح و اعلام بطلان ازدواج یا طلاق نیز خودداری ورزد جاری خواهد بود. بر اساس ماده ی فوق اگر ازدواج دائم در هر مورد ثبت نشود و یا ازدواج موقت در مواردی که ضرورت دارد ثبت نگردد، این موضوع در قانون جرم ‌انگاری شده و برای آن مجازات در نظر گرفته شده است.

عدم ثبت ازدواج
عدم ثبت ازدواج

فلسفه ی عدم ثبت ازدواج موقت :

یکی از موضوعات مهمی که در خصوص نکاح منقطع یا به عبارتی ازدواج‌ موقت پیش می‌آید این است که آیا این گونه ازدواج مانند ازدواج دائم باید در دفتر اسناد رسمی به ثبت برسد و یا بدون ثبت، مشروعیت قانونی و شرعی خواهد داشت؟

قبل از این که جواب این سوال را بدهیم، باید ابتدا به هدف ازدواج موقت نگاهی بیاندازیم.

زیرا همان طور که بیان گردید یکی از اهداف ازدواج موقت جلوگیری از فحشا و راهکاری برای ارضای میل جنسی جوانان می باشد و با توجه به این که کشور ما یکی از کشورهای دارای جمعیت جوان زیاد است، لذا این ازدواج در راس مسائل جوانان وجود دارد و باید بتوانیم این گونه ازدواج را جاری کنیم. به تبع جرایمی که از مشکلات جنسی و شهوت رانی پیش می‌آید کاهش می یابد.

بنابراین باید وسایل این گونه ازدواج را راحت تر فراهم کرد. می‌توان به طور حمایت طور گفت که شاید نیاز به ثبت این گونه ازدواج نباشد زیرا با توجه به این که این دسته از ازدواج ها متاسفانه در جامعه ما جنبه عرفی پیدا نکرده و افراد جامعه ما آن را امری بی ارزش و نابه هنجار تلقی می کنند، پس باید مقدمات سخت آن را کنار گذاشت.

زیرا اگر این گونه ازدواج نیاز به ثبت داشته باشد دیگر کسی حاضر به انجام این شکل ازدواج نخواهد شد. چون ثبت این گونه ازدواج آینده تاریکی را به دنبال خواهد داشت و امکان دارد شخص شاید به راحتی قدرت آن را نداشته باشد که آن را فسخ کند. پس باید هر چه می شود راحت تر برگزار گردد. البته از نظر قانونی در این خصوص راحتی وجود ندارد.

اما در ماده ۶۴۵ قانون مجازات اسلامی و نیز در ماده یک قانون راجع به ازدواج مصوب سال ۱۳۱۰ مقرر داشته است که به منظور حفظ کیان خانواده  بر اساس مقررات الزامی است و صحبتی از ازدواج موقت و ثبت آن به میان نیاورده که می‌توان از مفهوم مخالف این مواد به عدم لزوم ثبت ازدواج موقت پی برد و اگر نیاز به ثبت داشت یقیناً در ماده ۶۴۵ قانون مجازات اسلامی و یا مواد دیگر جداگانه بیان می گردید.

مجازات عدم ثبت ازدواج :

با عنایت به مفاد مندرج در ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده

مردی که ازدواج دائم یا موقت خود را در موارد ضروری ثبت نکند به موارد زیر محکوم  خواهد شد:

-ضرورت به ثبت ازدواج و جریمه ی نقدی درجه ۵ از ۸۰ میلیون ریال تا ۱۸۰ میلیون ریال یا حبس تعزیری درجه هفت از ۹۱ روز تا ۶ ماه.

-محکوم علیه باید اسناد ضروری به منظور ثبت ازدواج را بر اساس دستور دادگاه در زمان تعیین شده به دفتر ثبت ازدواج تسلیم نماید. ثبت ازدواج مشروط به تسلیم این اسناد می باشد اما امکان دارد که دادگاه دستور ثبت ازدواج بدون ارائه دسته از استناد را بدهد.

عدم ثبت ازدواج
عدم ثبت ازدواج

مسئولیت کیفری عدم ثبت ازدواج :

با توجه به ماده ی ۴۹ قانون حمایت خانواده معلوم می شود این مجازات ها فقط شامل مردی خواهد بود که ازدواج را ثبت نکرده است و از مسئولیت کیفری عدم ثبت ازدواج بر عهده ی مردی می باشد که ازدواج را ثبت نکرده و این مسئولیت شامل نخواهد شد.