فریب در ازدواج چیست؟|مجازات فریب در ازدواج|بررسی تخصصی

فریب در ازدواج چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی فریب در ازدواج پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

فریب-در-ازدواج
فریب-در-ازدواج

مقدمه

یکی از معضلات عقد نکاح در جامعه امروز فریب در ازدواج است. قانونگذار نداشتن حسن نیت زن و شوهر  و عدم صداقت آن ها را از مواردی می داند که باعث فسخ ازدواج می شود.

با توجه به این که در قانون مدنی بسیاری از عقود  با استفاده از خیارات امکان فسخ را دارند، در عقد ازدواج یکی از علل فسخ تدلیس یا فریب در ازدواج می باشد. هر چند که این امکان وجود ندارد که عقد ازدواج را با سایر عقود در قانون مدنی یکی برشمرد. اما قانونگذار موارد فسخ ازدواج را هم تعیین نموده و حتی فریب در ازدواج را جرم قلمداد کرده است.

مفهوم فریب

تدلیس  به مفهوم فریب در ازدواج می باشد و به این معنا است که فردی به منظور فریب شخص دیگر خود را با صفاتی متقلبانه و دروغین معرفی نماید. درصورتی که آن صفات را نداشته باشد. مثلا مردی خودش را مهندس یک ساختمان معرفی کند یا زنی عدم بکارتش را از مرد پنهان نماید و مرد با این ذهنیت که او باکره است با او ازدواج کند.

موارد فریب در ازدواج

بر اساس ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی چنان چه صفتی در یکی از دو طرف ازدواج شرط قرار بگیرد و بعد از آن که عقد نکاح صورت گرفت شخص ان صفت را داران نباشد، طرف مقابل این امکان را می یابد که عقد ازدواج را برهم زند. فرقی نمی کند که چه موقع آن صفت در هنگام عقد ذکر شده باشد و یا اصلاً تصریح نشده باشد اما نکاح بر پایه آن جاری گردد.

بر اساس این ماده قانونی چنان چه برای یکی از دو طرف بر اساس صفتی که دیگری خود را با آن معرفی کرده است عقد نکاح را منعقد کند، اما پس از آن بفهمد که آن صفت را ندارد این موضوع برای او باعث حق فسخ خواهد شد. بعضی از مواردی که بر اساس آن امکان فسخ نکاح هم ایجاد می شود در مواد ۱۱۲۱ و ۱۱۲۲ و ۱۱۲۳ قانون مدنی ذکر شده است که در زیر به آن ها می پردازیم:

1- دیوانگی زن برای مرد و دیوانگی مرد برای زن. البته  منوط به آن است که پیش از عقد نکاح نسبت به آن آگاه نبوده باشند در این صورت برای او   حق فسخ را به وجود می آید.

فریب-در-ازدواج
فریب-در-ازدواج

2- عیوب مرد شامل خصا یعنی ناتوانی در نزدیکی و عنن یعنی ناتوان بودن در عمل زناشویی و مقطوع بودن آلت تناسلی منوط بر عدم آگاهی زن قبل از عقد برای او حق فسخ را به وجود می آورد. نکته قابل توجه آن که این دو مورد دیوانگی و عنن چنان چه بعد از عقد هم ایجاد شود حق فسخ را برای زن ایجاد می کند.

3- بعضی از عیوب مثل قرن یعنی آن حالتی که در آلت  تناسلی زن باعث منع رابطه می شود و جذام یعنی بیماری پوستی و افضا یعنی واژن و مقعد یکی شدن و برص به مفهوم پیسی و نابینایی دو چشم و زمین گیری با این فرض که مرد نسبت به این موضوع آگاهی ندارد، قبل از عقد برای او حق فسخ را به وجود می آورد.

البته باید دقت داشت که برخی از این موارد در قانون تعیین نشده است. اما چنان چه بر اساس ماده ۱۱۲۸ شرط گردد یا عقد بر اساس آن صورت پذیرد از جمله موارد فسخ  می باشد. مثلاً مواردی چون عدم برخورداری از تحصیلات در مرد یا تاهل  او باعث فسخ نکاح است و نیز  فقدان بکارت زن و مخفی نمودن ازدواج قبلی از موارد فریب در ازدواج از سوی زن محسوب می شود.

شیوه اثبات فریب در ازدواج

به منظور اثبات فریب در ازدواج کسی که مدعی یا شاکی این موضوع است که طرف مقابلش فریب کاری نموده است ، باید بتواند ثابت کند که طرف مقابل او را فریب داده و شاکی نسبت به این موضوع آگاهی نداشته است و پایه ی ازدواج بر این اساس بوده که شخص شاکی  با ذهنیت این فریب تن به ازدواج داده است.

بنابراین برای اثبات این موضوع شاکی باید یا به اقرار استناد نماید یا به وسیله شهادت شهود موضوع را اثبات کند و یا ادله ای را اقامه نماید که سبب دانش قاضی شود. قاضی با ملاحظه وضعیت و شرایط و دلایل شاکی مثل پیام های ارسال شده و نظرات پزشکی و پرونده های پزشکی و اظهارات آگاهان و غیره می تواند حقیقت موضوع را برملا سازد.

مثلاً در یک پرونده شوهر مدعی شده که زن او را فریب داده و قبل از ازدواج خودش را باکره معرفی نموده است. در حالی که در قباله ازدواج از اصطلاح بانو استفاده شده است و به همین سبب شکایت او بی اثر مانده است. پس با در نظر گرفتن این موضوع که اثبات این دعوا بسیار سخت است، ترجیح بر آن است که مواردی که برای شاکی مهم است در عقدنامه ذکر شود.

مجازات فریب در ازدواج

وقتی شرط در ازدواج شده باشد که یک صفت خاصی در شخص مقابل وجود داشته باشد اما شخص مقابل فاقد آن صفت باشد، عقدی که بر اساس آن صورت گرفته است قابل فسخ می باشد و از جنبه کیفری هم جرم تلقی شده و مجازات دارد. بر اساس ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی اگر هریک از دو طرف ازدواج پیش از ازدواج طرف مقابل را به موضوعات واهی مثل برخورداری از تحصیلات عالیه و تمکن مالی و موقعیت اجتماعی و شغل و سمت خاص و مجرد بودن و مانند آن فریب  دهد و ازدواج بر اساس یکی از آن موارد صورت پذیرد، شخص فریب دهنده به حبس تعزیری از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.

رابطه مهریه با فریب در ازدواج

در شرایطی که عقد ازدواج با توجه به ادله ای که ذکر شد فسخ شود زن حق مهریه دارد. جز در جایی که پیش از برهم خوردن نکاح زن و مرد نزدیکی نکرده باشند که در این حالت مهریه به زن تعلق نمی گیرد.

فریب-در-ازدواج
فریب-در-ازدواج

تنها در یک صورت با فسخ نکاح، پیش از نزدیکی به زوجه مهریه می رسد که علت فسخ عیب مرد  وحاصل از عنن باشد.  در این حالت مهریه زن یک دوم می شود. در موضوع فسخ نکاح چنان چه زن مهریه ی خود را اخذ نموده باشد، مرد قادر است، مهریه را پس بگیرد.

با عنایت به این موضوع که یکی از  دلایل فسخ ازدواج، فریب در ازدواج است باید گفت در این فرض در حالتی که نزدیکی بین زن و شوهر اتفاق بیفتد، مهریه به زن می رسد و اگر نزدیکی و زناشویی صورت نگرفته باشد زن محق مهریه نیست.

 فریب در ازدواج و عدم بکارت زن

از جمله موضوعاتی که در دادگاه بسیار رواج دارد و چالش برانگیز است، عدم بکارت زن قبل از نکاح است. اگر مردی مدعی شود که زنش قبل از ازدواج بکارت نداشته و در مورد این موضوع پیش از نکاح آگاهی نداشته است و با فرض دوشیزگی زن اقدام به ازدواج کرده به ویژه در مورد زنانی که عمل بکارت را انجام داده اند، زیرا اثبات این موضوع ساده تر است، اگر مرد بتواند این موضوع را اثبات کند از جمله مصادیق فریب در ازدواج و تدلیس است. از نظر حقوقی ازدواج فسخ می شود و از نظر کیفری زن مجازات می گردد.

شرایط تحقق فریب در ازدواج

در اصل ملاک فریب در ازدواج و معیار آن بر اساس عرف تعیین می شود. پس در هر صورت باید به ملاک های عرفی عنایت کرد و مشخص نمود که عرفا از دیدگاه و نظر اشخاص در این خصوص چه می باشد.

1- گفتار و کردار باید به شکل حیله ورزانه و متقلبانه باشد

2- هر آن چه در واقعیت  خلاف ظاهرا نمایش دهد یا نسبت به موضوع واهی ادعای واقعیت داشته باشد که این موضوع ممکن است  با صحنه سازی توأم باشد.

3- فریب کاری سبب اغفال و  سرانجام اعتماد طرف مقابل شود.

4- رضایت شخص فریب خورده نسبت به نکاح در شرایطی که حقیقت را می دانست میسر نبود.

مسئولیت حقوقی ناشی از فریب در ازدواج

الف )حق فسخ ازدواج

پس از آن که فریب در ازدواج مشخص شد اعمال حق فسخ فوری خواهد بود. با توجه به ماده ۱۱۲۸ اگر صفت خاصی شرط شود پس از نکاح محرز گردد که شخص مقابل دارای آن صفت برای عقد ازدواج نبوده است، حق فسخ به وجود می‌آید فرقی نمی کند جهات  وصفسخل در عقد نکاح صراحتاً ذکر شده باشد یا بر اساس آن صورت گرفته باشد.

مقصود از صفت خاص در این ماده اوصافی مثل بکارت زنان و عدم اعتیاد و سلامت جسمی و روحی و تحصیلات عالیه در یک شغل خاص و برخورداری از اموال  خاص  و برخورداری از رابطه اجتماعی یا قرار گرفتن در یک موقعیت اقتصادی خاص و غیره می‌باشد. وقتی فریب در مورد این اوصاف اتفاق بیفتد،  حتی امکان دارد شخص در مقابل صحبت هایی که راجع به یکی از این اوصاف  ارتباط دارد، سکوت نماید.

فریب-در-ازدواج
فریب-در-ازدواج

چنان چه فریب در ازدواج از طرف زن باشد در شرایطی که هنوز رابطه نزدیکی بین زن و شوهر برقرار نشده است، مرد تکلیفی به پرداخت مهریه نخواهد داشت و اگر چیزی هم پرداخت کرده است می تواند آن را پس بگیرد. اما اگر فریبکاری از طرف مرد اتفاق بیفتد، زن از محل حق مهریه برخوردار خواهد بود.

روش های فسخ نکاح بعد از فریب در ازدواج

شیوه اول

شخصی که حق با اوست باید اظهارنامه ای به طرف مقابل بدهد تا او را نسبت به عمل خود آگاه سازد و بعد از آن با دادخواستی درخواست صدور حکم برای تصدیق فسخ ازدواج نماید.

شیوه دوم

شخص متقاضی، داد خواست فسخ نکاح با عنوان فریب در ازدواج به دادگاه ارائه می کند و منتظر رسیدگی به دعوا می نشیند تا مرجع قضایی اسباب فسخ را ملاحظه نموده و رای مربوطه را صادر نماید.