قرار ممنوع الخروجی|منع خروج متهم از کشور|رفع ممنوع الخروجی

قرار ممنوع الخروجی چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی قرار ممنوع الخروجی چیست؟ و نکات مهم قرار ممنوع الخروجی پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله قرار ممنوع الخروجی

مقدمه قرار ممنوع الخروجی از کشور :

ممنوعیت خروج از کشور از دسته قراردادهای نظارت قضایی و تکمیلی است که مقام قضایی قادر است در کنار قرارهای تامین متهم را از خروج از کشور ممنوع کند.

شیوه انجام و اجرای این قرار بدین ترتیب است که اگر قرار ممنوع الخروجی متهم صادر شود قاضی صادرکننده قرار موضوع را با بیان مشخصات کامل متهم و شماره ملی و مدت زمان ممنوع الخروجی و در حالتی که فوریت داشته باشد به واسطه مخابرات و وسایل الکترونیکی و در غیر موارد فوری به شکل مکتوب به دادستانی کل کشور اعلام نموده تا مراجع ذیربط مطلع گرداند.

یکی از مقدماتی که قانون به منظور برقراری عدالت و حفظ حقوق بزه دیده  ترتیب داده است، صدور قرار تامین می باشد. اگر جرمی محرز شود با شکایت شاکی یا دادستان مرجع قضایی رسیدگی کننده به پرونده تحقیقات مقدماتی را شروع می کند. در صورت نیاز از شاکی و متهم تقاضا می شود که در دادسرا حاضر شده و چنان چه مقام قضایی نیازمند صدور قرار باشد اقدام به صدور قرار تامین می نماید.

در حقیقت علاوه بر صدور یکی از قرار های تامین  قانونگذار قراری را با عنوان نظارت قضایی صادر می نماید و این تصمیم به منظور دسترسی به متهم و حضور به موقع و پیشگیری از گریز یا اختفای متهم و ضمانت حقوق بزه دیده و نیز به منظور جبران خسارات او اتخاذ می شود و بازپرس بعد از تفهیم اتهام و تحقیقات ضروری در مورد جرم با احراز دلایل کافی یکی از قرارهای مناسب را صادر می نماید.

قرار ممنوع الخروجی
قرار ممنوع الخروجی

به انضمام قرارهای تامین کیفری بازپرس قادر است از قرارهای نظارت قضایی نیز بهره ببرد که از جمله این قرار نظارت قضایی قرار ممنوعیت از خروج از کشور می باشد.

مفهوم قرار نظارت قضایی:

قرار نظارت قضایی قراری می باشد که با هدف دسترسی بهتر و حضور به هنگام متهم صادر می گردد. قرار نظارت قضایی با توجه به نام آن نظارت محاکم قضایی بر متهم می باشد که در مورد قرارهای تامین خفیف‌تر است. به شکلی که مقام قضایی قادر است در جوار قرارهای تامین، قرارهای نظارت قضایی را نیز صادر کند.

صدور قرار نظارت قضایی

بر اساس قانون به سبب دسترسی به متهم و حضور به موقع و نیز ضمانت حقوق بزه دیده و پیشگیری از بروز متهم است که بازپرس قادر است مضاف بر صدور قرارهای تامین قرار وثیقه و قرار کفالت و قرار وجه التزام قرار نظارت قضایی را صادر نماید.

قرار نظارت قضایی به چند دسته تقسیم می گردد که بر اساس قانون در شرایط خاصی صادر می‌شود و از جمله آن ها قرار نظارت قضایی تکمیلی و قرار مستقل نظارت قضایی می باشد.

قرار ممنوعیت خروج از کشور:

ممنوعیت خروج از کشور از دسته قرارهای نظارت قضایی تکمیلی است که مقام قضایی در کنار سایر قرارهای تامین متهم را از  خروج از کشور مانع می کند. شیوه اجرای آن با توجه به آیین نامه ی شیوه اجرای قرارهای نظارت و تامین قضایی به این ترتیب است.

که در شرایطی که قرار ممنوع الخروجی متهم صادر شد قاضی صادرکننده قرار موضوع را با  مشخصات دقیق متهم و کد ملی و مدت زمان ممنوعیت الخروجی و در صورت فوری بودن موضوع به واسطه وسایل مخابراتی الکترونیکی و در غیر آن به شکل مکتوب به دادستانی کل کشور اعلام می نماید تا به مراجع ذیربط اطلاع ‌رسانی کند.

اگر مدت قانونی ممنوع الخروجی از کشور پایان بگیرد و تمدید نشود دادستان کل کشور باید موضوع را به ممنوعیت خروج از کشور فوراً به مراجع ذیربط اعلام کند. ضرورت دارد این نکته ذکر شود که در شرایطی که نیاز به صدور قرار مذکور باشد و در خارج از زمان اداری یا در روزهای تعطیل امور مذکور به وسیله دادستانی کل کشور به واسطه تعیین قاضی کشیک انجام می شود.

مدت قرار ممنوع الخروجی از کشور:

با توجه به قانون مدت اعتبار قرار ممنوع الخروجی از کشور ۶ ماهات و این مدت قابلیت تمدید را خواهد داشت. در شرایطی که مدت درج شده در دستور ممنوع الخروجی پایان یابد این دستور در صورت تمدید نشدن به شکل خود به خود از بین خواهد رفت و مراجع مربوطه قادر نیستند مانع از خروج شخص شود. از سال ۱۳۹۷ سازمان ثبت اسناد و املاک کشور سیستمی را به منظور آگاهی افراد از ممنوع الخروجی برقرار نمود.

قرار ممنوع الخروجی
قرار ممنوع الخروجی

تفاوت دستور ممنوع الخروجی و قرار ممنوع الخروج:

قرار ممنوع الخروجی از جنبه هایی با هم متفاوت است. بر اساس ماده ۱۸۸ قانون آیین دادرسی کیفری اگر ترس آن  باشد که متهم از دسترس بیرون ‌رود، پیش از آن که  تحقیقات مقدماتی شروع شود، بازپرس باید به جرم انجام شده دستور ممنوع الخروجی شخص از کشور را صادر نماید.

به بیان دیگر دستور ممنوع ‌الخروجی پیش از تحقیقات داده می‌شود و قابلیت اعتراض را نخواهد داشت. در صورتی که قرار ممنوع الخروجی از جمله قرارهای تامین کیفری می‌باشد و با در نظر گرفتن ماده ۲۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری صادر خواهد شد، قرار ممنوع الخروجی بر خلاف دستور آن پس از تفهیم اتهام به متهم صادر می شود.

مراجع صالح ممنوع الخروج کننده اشخاص:

دادسرا:

دادسرا  از دسته محاکمی می باشد که امکان  صدور حکم ممنوع الخروجی برای اشخاص را خواهد داشت. هنگامی که به اتهامات یک متهم رسیدگی گردید، اگر احتمال ارتکاب جرم به وسیله آن شخص زیاد باشد و نیز این امکان در میان باشد که از کشور بیرون رود و خود را پنهان کند این شخص به واسطه دادستان کل کشور ممنوع الخروج خواهد شد.

دادگاه حقوقی:

از جمله مراجعی است که می تواند حکم ممنوع الخروجی را صادر کند، دادگاه حقوقی می باشد. این محکمه فقط در مرحله ی اجرای احکام این امکان را خواهد داشت که شخص را ممنوع الخروج نماید.

به بیان دیگر اگر  متهم به سبب بدهی هایی که بر دوش دارد و یا تعهداتی که اجرا نکرده است امکان گریز و فرار داشته باشد و شخص مقابل در مرحله ی اجرای حکم تقاضای ممنوع‌ الخروجی او را نماید تا بدین ترتیب از خروج او و عدم پرداخت دین و عدم اجرای تعهداتش پیشگیری کند.

اداره ثبت:

اداره ثبت نیز از محاکمی می باشد که می تواند شخص را ممنوع الخروج کند. وقتی شخصی بر اساس یک سند لازم الاجرا یا رسمی بدهکار تلقی شود، مانند چک یا مهریه و …به منظور پرداخت آن  طلبکار قادر است که درخواست ممنوع الخروج را بنماید

بانک مرکزی:

قرار ممنوع الخروجی
قرار ممنوع الخروجی

از جمله مراجعی که امکان دارد راجع به بدهکاران بانکی حکم ممنوع الخروجی شخص را صادر نماید، بانک مرکزی است. در شرایطی که شخصی مبلغ زیادی را به بانک بدهکار باشد و این احتمال وجود داشته باشد که بخواهد فرار کرده و از کشور خارج شود و از زیر پرداخت بدهی‌ها شانه خالی کند، بانک مرکزی به واسطه دادستانی کل کشور اقدام به ممنوع الخروجی او می نماید.

اداره دارایی:

اداره دارایی همچون بانک مرکزی چنان چه تایید کند از جمله بدهکاران مالیاتی امکان گریز از پرداخت مالیات را دارد و می تواند از کشور خارج شود، این امکان را می یابد که به واسطه دادستانی کل کشور خود ممنوع‌ الخروجی او را دریافت کند.

رفع ممنوع الخروجی:

شخصی که ممنوع الخروج شده است باید به منظور رفع ممنوع الخروجی خویش به واسطه ی همان سازمانی اقدام نماید که حکم ممنوع الخروجی او را صادر کرده است.

اشخاصی که به سبب بدهی ممنوع الخروج شده‌اند وقتی دوباره اجازه خروج از کشور را می یابد که دین خود را به طور کامل پرداخت نموده باشد و یا به شکلی از بستانکار خود رضایت دریافت کنند تا قادر باشد از کشور خارج شود رفع ممنوع الخروجی شیوه‌های خاص خود را خواهد داشت و با توجه به علت و نوع ممنوع الخروجی فرق می کند.

مثلاً اگر متهم به دلیلی ممنوع الخروج شده باشد این امکان را خواهد داشت که با سپردن وثیقه مقتضی با مبلغ از بازپرس درخواست و اجازه او را به منظور خروج از کشور موقتاً صادر کند.

در بیشتر مواقع با دریافت یک وثیقه با ارزش مالی زیاد که با جرم هماهنگ باشد و امکان جبران خسارت به واسطه آن وجود داشته باشد، بازپرس ها اجازه خروج از کشور را خواهند داد و نیز در شرایطی که شخص بدهکار به سبب عسر و حرج قادر به پرداخت یک جای بدهی خود نباشد و با صادر شدن حکم اعسار بدهی او مورد تقسیط قرار بگیرد،  این امکان به وجود می آید که تقاضای رفع ممنوع الخروجی خود را بنماید.

این نکته قابل ذکر است که بدهکاران بانکی و مالیاتی نیز چنان چه حکم ورشکستگی آن ها صادر گردد قادرند درخواست رفع ممنوع الخروجی خود را بنمایند.

قرار ممنوع الخروجی
قرار ممنوع الخروجی

نکته قابل ذکر آن است که اگر فردی ممنوع الخروج شود اما به سبب الزاماتی که پیش آمده است برای او تصمیم به خروج از کشور اتخاذ شده است قادر است یک بار و حداکثر مدت ۶ ماه از کشور بیرون رود.

اما با توجه به آن که خودش یا شخص ثالثی سند ملکی را به عنوان ضمانت بازگشت معرفی نماید. البته سند مذکور با نظر کارشناسان رسمی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد تا در رهن باز داشت باشد.

ویدیو قرار وثیقه