لعان چیست|آثار لعان|شرایط لعان|لعان مانع ارث|

لعان چیست

لعان
لعان

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی لعان چیست؟ و شرایط لعان پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه لعان

همیشه از قدیم تا الان نزاع هایی میان مرد و زن برقرار بوده و یکی از اجزای هر رابطه تلقی می شود. به شکلی که یک جمله معروف است که می گوید دعوا نمک زندگی است. متاسفانه امروزه اختلافات میان زن و شوهر از حد معمول  فراتر رفته و شک و تردید در زندگی به وجود آمده است و همین موضوع سبب اختلافات فیزیکی و تهمت و افترا و فحاشی نسبت به دو طرف می شود. در حوزه حقوقی از جمله معمول ترین  جدایی های  زن و شوهر طلاق می باشد.

مفهوم لعان

لعان به مفهوم دور نمودن و راندن   و نفرین کردن می باشد و در  روایات  لعان بدین شکل اتفاق می‌افتد که شوهر زن خود را به زنا یا نفی ولد متهم می نماید و زن ادعا کند که فرزند مال شوهر است.  زمانی که لعان محقق شد، قاضی بین زن و شوهر جدایی می افکند به شکلی که نسبت به هم حرام ابدی خواهند شد.

پس از این که جدایی صورت گرفت، زن باید به منظور نکاح مجدد  عده را جاری سازد. در وضعیت های مختلف زن باید نسبت به زمان عده توجه داشته باشد. در مواردی مثل لعان که ازدواج با فسخ نکاح و طلاق زائل می شود عده زن همان عده طلاق خواهد بود. یعنی باید سه پاکی از خون حیض نگه دارد.

لعان احکام ویژه‌ای دارد. اصطلاحاً به این مفهوم که مرد ادعا می کند که زنش دارای روابط نامشروع می باشد و زنا کار شده است یا فرزند به دنیا آمده تعلقی به او ندارد و از طریق رابطه نامشروع زن با شخص دیگر متولد شده است. از سوی دیگر زن ادعاهای مطرح شده از طرف مرد را انکار می کند و یا در هنگام تولد فرزند مشترک آن را به رابطه مشروع خود با شوهرش متعلق می داند.

شرایط انجام لعان

از آن جایی که لعان احکامی را دارد که برخی از آن ها قابل جبران نیست، شرایط ویژه‌ای را در بر می‌گیرد. برای به وقوع پیوستن لعان و به دنبال آن طلاق مرد بعد از اقامه دادخواست تحت عنوان لعان به دادگاه بعد از ملاحظه موضوع مرد را قسم می دهد.

به این شکل که مرد باید چهار دفعه قسم بخورد به خدا سوگند می خورم که در ادعای خودم یعنی روا داشتن نسبت زنا و فرزند نامشروع راستگو هستم و دوباره قسم می‌خورد که اگر ادعای من به دروغ باشد خدا مرا لعنت کند. بعد از قسم خوردن مرد در شرایطی که زن بر ادعای خود یعنی رابطه نامشروع نداشتن یا الحاق فرزند مشترک به شوهرش پافشاری نمود او هم قسم می خورد که ادعای مرد دروغ است و دوباره قسم می خورد که اگر ادعای مرد درست باشد خداوند مرا لعنت کند.

ارتباط لعان و ارث

آثار و احکام وارده بر لعان

قبلاً هم اشاره شد که لعان دارای آثار خاصی می باشد. به همین سبب نیازمند تشریفات و مراحل ویژه‌ای است از جمله مهمترین پیامد های وارده بر لعان، طلاق و جدایی بین زن و شوهر و خاتمه ی رابطه زوجیت است.

هر چند که در مواردی مثل طلاق و فسخ نکاح سبب جدایی بین زن و شوهر می شود، اما این طلاق اگر بر اثر لعان صورت گرفته باشد ابدی خواهد بود. یعنی چنان زن و شوهر بعد از انجام عمل لعان، از افتراقی که بین آن ها حاصل شده است  نادم گردند، قادر نخواهند بود  که دوباره با هم عقد نکاح را منعقد کنند و حرمت همیشگی بین زن و شوهر ایجاد می کند.

از جمله عواقب دیگر به وقوع پیوستن لعان در مورد ارث می باشد. چنان چه  لعان واقع شود، زن و شوهر از هم ارث نخواهد برد و نیز در شرایطی که موضوع آن سلب فرزند باشد، یعنی پدر ادعا کند که فرزند به دنیا آمده از آن اوو نیست در این حالت با احقاق لعان مضاف بر این که زن و شوهر از هم ارث نمی برند فرزند به دنیا آمده هم از شوهر و نیز مرد از فرزند به دنیا آمده ارث نخواهد برد. البته فرزند در هر شرایطی از مادر خود ارث می برد.

لعان در شرایط کنونی

باید اشاره داشت که لعان در بخش شریعت ما ریشه دارد و در قانون مدنی در قسمت خانواده مورد توجه قرار گرفته است. اما با توجه به پیشرفت جوامع بشری و نیز توسعه فناوری همیشه راه نوینی به منظور حل و فصل مساله و اختلافات و ارائه خدمات نسبت به افراد آموزش داده می شود. حکم لعان بر اساس فقه و قانون مدنی که مدت خیلی زیادی از تصویب آن سپری شده است با مشکلاتی مواجه می باشد.

لعان
لعان

این را باید اشاره داشت که در شرایطی رای به لعان می شود کههیچ مدرک و سندی در مورد خیانت زن به شوهر خود و جاری نمودن رابطه جنسی با مرد دیگر یا ادعای تعلق نداشتن فرزند به دنیا آمده به شوهر موجود نباشد. اما امروزه پزشکی قانونی نقش بسیار مهمی در اثبات و باطل نمودن خیلی از دعاوی دارد و می‌تواند به زن و شوهر کمک های بسیاری کند. مثلاً در شرایطی که مرد ادعا کند فرزندی به دنیا آمده تعلقی به او ندارد با انجام آزمایشات این موضوع به آسانی قابل شناسایی می باشد. نکته قابل توجه آن که مرد قادر است خارج از لعان است دعوای نفی نسب را نیز طرح کند . بدین ترتیب که حداکثر طی دو ماه از زمان آگاهی از عدم تعلق فرزند به دنیا آمده به شوهر و جاری نمودن دعوا و اثبات آن و رای دادگاه در مورد فرزند متولد شده به مرد الحاق نمی یابد.

 انتساب زنا به همسر

نکته قابل تذکر در این جا در مورد نسبت دادن رابطه زنا به زن بدون در اختیار داشتن اسناد و شواهدی که قادر باشد ادعای خود را به اثبات برساند، جرم تلقی شده و در صورت شکایت زن از او حد ۸۰ ضربه شلاق محکومیت به دنبال خواهد داشت.

جز این که این انتساب توأم با لعان باشد که در این حالت مضاف بر انجام تشریفات و آثار صورت گرفته زن به سبب این انتصاب قادر نخواهد بود از شوهر شکایت کند و خواهان مجازات ۸۰ ضربه شلاق شود.  حتی اگر ادعای شوهر بر اساس زنا بدون دلایل و مدارک باشد. حال چنان چه دعوای نفی نسب به اثبات برسد می تواند دلیلی بر درستی ادعای مرد یعنی رابطه نامشروع زن خود باشد و بدین علت نسبت به زن خود شکایت به عنوان زنای محصنه اقامه می کند.

شرایط انجام لعان

-مرد باید همسرش را به زنا متهم نموده باشد و بتواند اثبات کند که این عمل را دیده است ولی دلیل و سند و شاهد در اختیار نداشته باشد.

-زن همسر همیشگی مرد باشد و به زنا شهرت نداشته باشد.

-با در نظر گرفتن این شرایط چنان چه مردی به زن خود نسبت زنا داده است او را به اصطلاح قذف کرده است. یعنی به او تهمت زنا زده است. اما اگر قادر نباشد دلیل و شاهدی برای این موضوع اقامه کند به منظور این که به مجازات قذف گرفتار نشود، باید زنش را لعان کند.

مراحل انجام لعان

لعان
لعان

برای انجام لعان باید مراحل زیر انجام شود:

– زن و شوهر هر دو در محضر قاضی شرعی ایستاده قرار می گیرند.

– مرد بعد از تکرار ادعای خود ۴ دفعه می گوید خدا را شاهد می گیرم که در ادعای خود راستگو هستند.

– سپس یک دفعه می گوید اگر  در ادعای خود دروغگو باشم لعنت خدا بر من باد.

– چنان چه زن ادعای مرد را بپذیرد که در این حالت سکوت اختیار کرده و از اقامه قسم خودداری می کند.

– در این حالت زنا به اثبات می رسد و به مجازات آن محکوم خواهد شد. اما اگر ادعای اقامه شده را قبول نکند، در پاسخ مرد چهار دفعه می گوید خدا را شاهد می‌گیرم که شوهر در مورد ادعای خود دروغ می‌گوید.

– پس از آن می گوید اگر مرد در ادعای خود راستگو باشد لعنت و خشم خدا بر من باد.

حد قذف و حد زنا

بعد از لعان حد قذف یعنی ۸۰ ضربه شلاق نسبت به مرد و حد زنا که کیفیت آن با در نظر گرفتن شرایط گوناگون مختلف است، نسبت به زن، از بین می رود. اما چنان چه مرد بعد از اتهام قرض فحشا لعان کرد، اما زن از آن امتناع  نمود، یعنی قسم ها و جمله هایی را که باید ادا کند نگفت ، مرد از حد قذف آزاد می شود. اما زن محکوم به حد زنا خواهد بود.

حرمت بین زن و شوهر

بعد از لعان، زن و مرد دیگر اصلاً به هم نامحرم نخواهند بود و بعد از این طلاق زن باید برای ازدواج مجدد عده نگه دارد. در این حالت زن باید همچون زن مطلقه به اندازه سه طهر که از خون حیض بگذرد که برابر با ۳ ماه می باشد عده نگه دارد. در دوران عده زن قادر نیست عقد نکاح را منعقد کند. اما بعد از آن بلا اشکال است.

انحلال عقد نکاح بین زن و شوهر

هنگامی که لعان در مقابل قاضی شرع اتفاق می‌افتد بین آن ها طلاق ایجاد می‌شود به شکلی که باعث حرمت ابدی بین زن و شوهر می گردد و هرگز امکان ازدواج دوباره آن ها جاری نیست. در جدایی بین زن و شوهر با لعان خواندن صیغه طلاق و انجام تشریفات آن ضرورتی ندارد. بلکه خود لعان سبب فسخ نکاح خواهد شد و هیچ موضوع دیگری ضرورت ندارد.

لعان در نفی ولد

لعان
لعان

مضاف بر مواردی که در بالا ذکر شد، نسبت والد و فرزندی بر اثر لعان و فرزند و شوهر و اقوام و شوهر با فرزند  از بین می رود و از هم ارث  نخواهند برد. اما نسبت بین فرزند و مادرش  هیچ گاه قطع نمی شود و از هم ارث خواهند برد.