مالیات بر ارث|شرایط و نکات مالیات بر ارث|میزان مالیات بر ارث

مالیات بر ارث چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی مالیات بر ارث چیست؟ و نکات مهم مالیات بر ارث پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله مالیات بر ارث

مقدمه مالیات بر ارث :

موضوع مالیات بر ارث در سال های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. خیلی از افراد هنوز مفهوم مالیات بر ارث را نمی‌دانند که میزان آن به چه اندازه است و به چه چیز تعلق می گیرد. در این مقاله قصد بر این است که به این سوالات پاسخ داده شود.

به طور کلی مالیات نقش بسیار مهمی در درآمد یک کشور دارد و از با اهمیت ترین مآخذ کسب درآمد دولت می‌باشد. انواع مختلفی از مالیات جاری می باشد که از جمله پر اهمیت ترین آن ها مالیات بر ارث است.

مالیات بر ارث
مالیات بر ارث

مفهوم مالیات بر ارث

مالیات بر ارث شکلی از مالیات مستقیم می باشد که بر میراث باقی مانده از اشخاص جاری می شودو بعد از فوت اشخاص اموال منقول و غیرمنقول از آن‌ها به جای می‌ماند که میان ورثه قابل تقسیم است.

این وارثان بر اساس سهم الارث خود و نیز به اندازه ی قرابت و نزدیکی که با شخص متوفی دارند باید مالیات بر ارث بپردازند. اگر این مالیات پرداخت نشود وراث قادر نیستند مالکیت اموال منقول و غیر منقول شخص فوت شده را به خود انتقال دهند یا در آن دخل و تصرف کنند. مثلاً نمی توانند آن اموال را بفروشند.

موضوع مالیات بر ارث از قدیم در ایران مورد عنایت بوده است و نخستین قانون آن در سال ۱۳۱۶ تصویب شده است با این وجود  طی این سال‌ها همیشه مقررات راجع به مالیات بر ارث تغییر کرده است.

میزان مالیات بر ارث :

بسیاری از اشخاص با این سوال مواجه هستند که مالیات بر ارث به چه مقدار است؟ با توجه به مقررات جدید با اهمیت ترین علت موثر در تعیین مقدار این شکل از مالیات طبقه می باشد که سقف مالیات در آن تعیین شده است. زیرا طبقه اول کمترین نرخ مالیات و طبقات بالاتر بیشترین نرخ مالیات را خواهند داشت.

در ای نجا باید یادآور شد که منظور از طبقه اول پدر و مادر و زن و شوهر و فرزند و فرزندان فرزندان است و طبقه دوم دربرگیرنده ی اجداد و برادر و خواهر و فرزندان آن ها می باشد و طبقه سوم عمو و عمه و دایی و خاله و فرزندان آن ها را در بر می گیرد.

با توجه به ماده ی ۱۷ قانون مالیات‌های مستقیم در سال ۱۳۹۵ حداقل مالیات بر ارث به طبقه اول تعلق می گرفته است و برای طبقات دوم و سوم نرخ مالیات بر ارث به دو تا چهار برابر می رسید. بر این اساس اموال در دوره های مختلف هر کدام مالیات مختلفی را خواهند داشت.

یقینا باید اشاره نمود که دارایی ها طبقه‌بندی می‌شود و به صراحت نمی‌توان بیان داشت که مالیات بر ارث چند درصد محسوب می شود. با توجه به ماده ی قانونی فوق درصد مالیات بر

ارث بر دارایی طبقه اول به ترتیب ذیل خواهد بود و این درصد برای طبقات بعدی ۲ و ۴ برابر می شود:

-وسایل نقلیه موتوری هوایی و زمینی و دریایی شامل دو درصد مالیات بر ارث می شود.

– حق امتیاز و سایر حقوق مالی ۱۰ درصد مالیات بر ارث خواهند داشت/

– املاک و سرمایه گذاری محل دو و نیم برابر نرخ‌های ماده ی ۵۹ مالیات بر ارث دارد.

– سپرده بانکی و انواع اوراق بهادار و سودی که به آن ها تعلق می گیرد شامل ۳ درصد مالیات بر ارث می شود.

-سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم آن ها یک و نیم برابر نرخ های ماده ۱۴۳ مالیات بر ارث خواهد داشت.

– اموال متوفی ایرانی خارج از کشور شامل ۱۰ درصد مالیات بر ارث می شود.

اگر مالیات بر ارث به بعد از سال ۹۵ موکول شود با بهره گرفتن از درصد های بالایی این امکان به وجود می آید که مالیات بر ارث را تعیین نمود وگرنه باید با توجه به فرمول مالیات بر ارث قبل از سال ۹۵ میزان مالیات را محاسبه کرد.

مالیات بر ارث
مالیات بر ارث

موارد معافیت مالیات بر ارث :

با توجه به قانون دسته ای از معافیت ها برای مالیات بر ارث تعیین شده است که این موضوع در اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم سال ۱۳۹۵ مورد عنایت واقع شده است. امروزه معافیت مالیات بر ارث در موضوع مالیات بدین ترتیب است:

-اثاث خانه محل سکونت متوفی. مقصود از اثاث اقلام ضروری زندگی و لوازم خانگی می باشد.

-اموالی که به وسیله ی موسسات دولتی و وزارتخانه‌ها و سیستم هایی که بودجه آن ها به وسیله دولت مهیا می‌شود معاف از مالیات هستند.

-اموال شهدای انقلاب اسلامی به وراث طبقه اول و دوم

-مبالغ بازنشستگی در وظیفه و پس انداز خدمت و مزایای پایان خدمت و بازخرید خدمت مردم.

– مطالبات راجع به خسارت اخراج مرخصی استحقاقی استفاده نشده و بیمه های اجتماعی و نیز مبالغ پرداختی به وسیله موسسات بیمه و بیمه گذار و یا کارفرما از جمله انواع بیمه های عمر و زندگی و خسارت فوت و بیمه عمر.

عواقب فرار از مالیات بر ارث :

پرداخت مالیات بر ارث از جمله ضروریات محسوب می‌شود و گریز از آن شامل جریمه خواهد شد. از با اهمیت ترین جریمه های فرار از این شکل از مالیات عدم انجام انتقال دارایی به ورثه می باشد. زیرا بر اساس مقررات تا زمانی که وراث مالیات بر ارث را پرداخت نمایند قادر نیستند مالک اموال متوفی شوند.

-مالیات بر ارث مغازه :

با توجه به قوانین جدید مقدار مالیات بر ارث مغازه برای متوفیان پس از سال ۹۵ به اندازه ۳ درصد قیمت اعلام شده مغازه به وسیله کارشناس رسمی اداره مالیات می باشد. با توجه به مقررات فوق نیز میزان ۳ درصد از قیمت اجناسی که در مغازه وجود دارد شامل پرداخت مالیات می شود.

-مالیات بر ارث خودرو :

با توجه به مقررات درصد مالیات بر ارث خودرو به اندازه ۲ درصد ارزش و قیمت حصول شده ی خودرو به وسیله کارشناس سازمان امور مالیاتی خواهد بود. باید در نظر داشت که این درصد برای طبقه اول در نظر گرفته شده است و با توجه به قانون سایر طبقات به ترتیب ۲ تا ۴ برابر مالیات می پردازند.

-مالیات بر ارث ملک مسکونی :

در مورد مالیات بر ارث ملک مسکونی نخست باید ملک به وسیله کمیسیون املاک سازمان امور مالیاتی ارزش گذاری شود و پس از آن برای هر یک از طبقات ارث یک مالیات تعیین شده که بر این اساس برای طبقه اول این مبلغ به اندازه هفت و نیم درصد از ارزش تعیین شده ملک خواهد بود و برای افرادی که در طبقات دیگر قرار می گیرند این درصد تغییر می کند. به شکلی که وراث طبقه دوم و سوم به ترتیب باید دو و چهار برابر طبقه اول مالیات پرداخت کنند.

قانون مالیات بر ارث پیش از سال ۹۵

در کشور ایران نخستین قانون مالیات بر ارث در سال ۱۳۱۶  از سوی مجلس مورد  تصویب قرار گرفته است. اما پس از آن این قانون چندین دفعه دچار تغییر شد تا این که در سال ۱۳۹۴ قانون مالیات های مستقیم به وسیله مجلس مورد اصلاح قرار گرفت و در سال ۹۵ ابلاغ گردید.

مالیات بر ارث
مالیات بر ارث

بر اساس این اصلاحیه مواد قانونی مالیات بر ارث تغییراتی نمود. بنابراین مالیات بر ارث پیش از سال ۱۳۹۵ و بعد از آن با هم اختلاف دارند. در حقیقت متوفیان پیش از سال ۹۵ با توجه به قوانین قبل و  متوفیان پس از سال ۹۵ با توجه به مقررات جدید تعیین تکلیف می شوند. البته باید در نظر داشت که وجه اشتراکاتی هم بین این دو دسته از متوفیان وجود دارد. در قانون پیش از سال ۹۵،دو امر اثرگذار در مشخص نمودن مقدار مالیات اثر داشتند که در برگیرنده مقدار دارایی شخص متوفی و نیز تعداد وراث بود.

مقصود از میراث، دارایی می‌باشد که از متوفی برجای می ماند. ترکه یا میراث متوفی  بخشی از دارایی‌ها و نیز تعهدات و دیون شخص را شامل می شود در حقیقت متوفیان پیش از سال ۹۵ اول باید دارایی آن ها ارزش گذاری می شد و بعد تعهدات و دیون آن ها کم می گردید و در مرحله بعد مقدار های مالیاتی در شرایطی که به میراث تعلق بگیرد انجام میشود و فی النهایت بر اساس قانون، مقدار مالیات هر ورثه تعیین می شد.

این در صورتی است که برای متوفیان بعد از سال ۹۵ مقررات به شکل دیگری مشخص شده است . در این گروه از اشخاص اول اموال باقیمانده طبقه‌بندی می‌شود و بعد از آن با توجه به گروه و دسته مشخص شده به آن مالیات تعلق خواهد گرفت.

گواهینامه واریز مالیات بر ارث :

براساس ماده ۳۵ قانون مالیات های مستقیم ادارات ثبت اسناد و املاک زمانی که مال غیر منقول را به نام وراث یا موصی له به ثبت می‌رسانند و نیز همه دفاتر اسناد رسمی در زمانی که قصد دارند تقسیم نامه یا هر شکل معامله وراث راجع به میراث را به ثبت برسانند باید گواهینامه اداره امور مالیاتی صلاحیت دار را بر اساس عدم شمول مالیات یا این که مالیات تعلق گرفته به شکل کلی پرداخت شود یا  به ترتیب و تضمین ضروری، به منظور اعطای آن داده شده است را درخواست نمایند ، پیش از ارائه این گواهینامه اجازه ثبت آن را نخواهند داشت.

مراجع حل اختلاف :

نخستین مرجع برای رفع اختلاف بین وراث و مامور تعیین مالیات بعد از صادر شدن اوراق تشخیص مالیات و ابلاغ آن رییس اداره امور مالیاتی ذیربط می باشد و طی مدت ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات قادر هستند به او رجوع نموده و با اعطای اسناد و ادله معتبر و ضروری به صورت کتبی درخواست رسیدگی نمایند.

مالیات بر ارث
مالیات بر ارث

رئیس اداره امور مالیاتی  در مدت ۳۰ روز موضوع را مورد بررسی قرار داده و اگر مدارک را موثر تشخیص دهد در آمد مشمول مالیات مورد مطالبه از سهم ارث را تعدیل می نماید و گرنه پرونده به هیئت حل اختلاف مالیاتی رجوع داده می‌شود و رای  این هیئت با  نظر اکثریت آرا قطعی و لازم الاجرا خواهد بود.