مهرو موم ترکه|شیوه مهر و موم ترکه|نکات مهم

مهرو موم ترکه چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی مهرو موم ترکه چیست؟ و نکات مهم مهرو موم ترکه پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه مهرو موم ترکه :

پس از آن که افراد فوت می نمایند، دارایی هایی که از آن‌ها به جای می‌ماند، باید میان ورثه تقسیم شود. برای رسیدن به این منظور روندی باید طی شود که در این مقاله گروه حقوقی دادسرایار، تلاش بر این است که به طور مفصل راجع به این موضوع توضیح داده شود.

مهرو موم ترکه
مهرو موم ترکه

با فوت یک شخص اموالی که از او باقی می‌ماند، مجهول المالک نمی‌باشد. بلکه به وراث او تعلق می گیرد و چنان چه میت به کسی بدهکار باشد، از محل آن اموال این حساب را باید تسویه کرد. هرآن چه باقی می‌ماند ترکه می باشد.

 تعریف ترکه :

منظور از ترکه، دارایی مثبت و منفی می باشد که از متوفی به جای می ماند. ورثه نسبت به بخش مثبت دارایی ذیحق حساب می شوند. این دارایی شامل اموال عینی و منافع بستانکاری ها و هر حقوق مالی، متعلق به متوفی است. بدهی متوفی بر حقوق وراث اولویت دارد.

اگر متوفی به هرشکلی بدهی داشته باشد، ابتدا باید این بدهی‌ها به طلبکاران پرداخت شود و آن چه باقی مانده بین وراث تقسیم می گردد.

بنابراین با توجه به نظر مشاور حقوقی  هر شکل تقسیمی که با حقوق طلبکاران در تضاد باشد، تبعات حقوقی داشته و نقل و انتقال ناشی از آن ارزش و اعتبار ندارد.حتماً باید این اقدامات از سوی اشخاص خاصی انجام شود که مسلط به قوانین باشد.

اگر متوفی نسبت به دیگری دیه دریافت کند، این دیه به شکل قهری به ورثه انتقال می یابد و باید آن را در دارایی ها و  اموال مثبت متوفی تلقی نمود. نکته قابل تذکر این است که بعد از فوت متوفی، همه دیون متوفی حال می شود.

 مهر و موم ترکه :

بعد از پرداخت دیون متوفی، مرحله ی ‌دوم  مهر و موم ترکه می باشد. مهر و موم ترکه، با هدف حفظ و در  امنیت واقع شدن دارایی‌های متوفی  انجام می شود.بنابراین برای آن که ترکه حیف و میل نشود و  از سوی هر فردی که ورثه ی متوفی به اشخاص ثالثی که احتمال دارد، دسترسی به آن اموال داشته باشد، حفظ و نگهداری شود، مهر و موم انجام می شود. تا وقتی که موعد تقسیم برسد.

به این شکل از نگهداری و پیشگیری از حیف و میل ترکه ی متوفی، مهر و موم ترکه گفته می شود که با زدن موم گداخته شبیه به مهر های قدیمی یا قرار دادن لاک بر درب آن جایی که دارایی موجود است انجام می گردد.

تقاضای مهر و موم اموال از شخصی قبول می شود که نسبت به اموال متوفی دارای حق است. مثلا متوفی وصیت کرده باشد که برای شاگرد مغازه اش خانه‌ای در فلان جا قرار داده و آن خانه را به آن بدهید.

در این حالت آن شاگرد قادر است، مهر و موم ترکه را از مرجع صالح بخواهد تا مالش از بین نرود یا در فرضی دیگر چنان چه متوفی برای اموالش وصی قرار داده باشد و شخصی را مامور این وصیت کرده باشد، او معمولا به منظور اجرای کامل وصیت قادر است ترکه را مهر و موم کند .

کسانی که قادرند درخواست مهر و موم ترکه را بدهند، همان‌ها هم می‌توانند رفع مهر و موم را تقاضا کنند.

 غرض از مهر و موم ترکه اقدام در جهت حفظ و نگهداری و عدم استفاده و جلوگیری از حیف و میل آن است؛ بنابراین، مهر و موم باید طبق مقررات فصل دوم ق.ا.ح. و به ترتیبی که از استفاده بعضی از وارث به ضرر دیگران جلوگیری نماید، انجام شود.

خواهان مهر و موم ترکه:

در این خصوص باید بین اموال شخص با اموال دولتی و عمومی قائل به تفکیک شد:

در خصوص اموال شخصی:

  اشخاص زیر می توانند در خواست مهر و موم ترکه را بنمایند.

– هر یک از ورثه متوفی یا نماینده قانونی آن ها؛

-موصی له در صورتی که وصیت به جزء مشاع شده باشد؛

-طلبکار متوفی که طلب او مستند به سند رسمی یا حکم قطعی باشد به مقدار طلب در صورتی که در مقابل طلب، رهن نبوده و ترتیب دیگری هم برای تامین طلب نشده باشد؛

-کسی که از طرف متوفی به عنوان وصایت معین شده باشد.

مهرو موم ترکه
مهرو موم ترکه

در خصوص اموال دولتی و عمومی :

دادگاه بخش (شورای حل اختلاف) در موارد زیر پس از اطلاع اقدام به مهر و موم می نماید:

– در مورد کسی که در خانه استیجاری یا مهمان خانه و امثال آن فوت شده و کسی برای حفظ اموال او نباشد؛

– در صورتی که از اموال دولتی یا عمومی نزد متوفی امانت باشد؛

– در مورد شق اول این ماده مالک خانه یا مدیر مهمان خانه و امثال آن ها مکلفند به دادگاه بخش اطلاع بدهند.

جهت راهنمایی بیش تر در این مورد باید از یک وکیل حقوقی آنلاین  بهره  گرفت.

طریقه مهر و موم ترکه :

رئیس دادگاه درمواردی که باید اقدام به مهر و موم شود فوراَ باید خود یا به وسیله کارمند علی البدل اقدام به مهر و موم نماید و اگر علتی موجب تأخیر این اقدام گردد علت مذکور را در صورت مجلس می نویسد و همچنین در هر موردی که از طرف مأمورین (اعضا و شورای حل اختلاف) ترکه مهر و موم می شود.

مأمورین نام برده کلید قفل هایی که که بر روی آن مهر و موم خورده است در پاکت یا لفافی مهر و موم نموده و به دادگاه بخش می فرستند. وقت مهر و موم را دادگاه به اشخاصی که ذینفع بداند اطلاع می دهد، ولی نباید این امر موجب تأخیر مهر و موم شود.

در صورتی که قبل از حضور دادرس دادگاه بخش، در محل ترکه، اقدام فوری برای حفظ ترکه لازم باشد، اقدام مزبور توسط دادستان و در جایی که دادستان نباشد ، توسط کلانتری محل و اگر مأمورین شهربانی نباشند ، توسط دهبان با حضور دو نفر معتمد محلی به عمل می آید.

در مورد مداخله ی دهبان، دادستان می تواند در حدی که مقتضی بداند دهبان را از مداخله منع کرده و صاحب دفتر رسمی یا یکی از مأمورین دولتی یا دو نفر معتمد محلی را متفقاّ به انجام این کار مأمور نماید، مأمورین نام برده مراتب را در صورت مجلس نوشته و آن را به دادگاه بخش می فرستند.

کلید قفل هایی را که بر روی آن مهر و موم خورده است در پاکت یا لفافی مهر و موم نموده و به دادگاه بخش می فرستند.

در صورتی که بین ورثه محجوری باشد که ولی یا وصی یا قیم نداشته باشد، دادرس باید پس از مهر و موم مراتب را به دادستان اطلاع دهد که جهت تعیین قیم اقدام نماید و همچنین در صورتی که بین ورثه غایبی باشد که برای اداره اموال خود نماینده نداشته باشد، اگر محل غایب معلوم است، دادرس مهر و موم ترکه را به او اطلاع می دهد و اگر محل غایب معلوم نباشد، به دادستان اطلاع خواهد داد که در صورت اقتضاء جهت تعیین امین برای او اقدام کند.

طریقه تنظیم صورت مجلس مهر و موم ترکه :

در موقع مهر و موم صورت مجلس با رعایت موارد ذیل تنظیم و باید به امضاء کسی که مباشر مهر و موم است و اشخاص ذینفع برسد و در صورتی که اشخاص مزبور نخواهند یا نتوانند امضاء کنند مراتب در صورت مجلس ذکرمی شود.

– تاریخ سال و ماه و روز و ساعتی که اقدام به مهر و موم شده است؛

– نام و مشخصات کسی که مباشر مهر و موم است .

– علتی که موجب مهر و موم شده است؛

– نام و مشخصات و محل اقامت کسی که درخواست مهر و موم نموده و اگر دادرس به نظر خود اقدام به مهر و موم کرده باشد این نکته را در صورت مجلس می نویسد؛

– نام و مشخصات و اظهارات اشخاص ذینفع که در موقع مهر و موم حاضر بوده اند؛

– تعیین جایی که ترکه در آن جا مهر و موم شده از قبیل اتاق، صندوق خانه و گنجه؛

– وصف اجمالی از اشیایی که مهر و موم نشده است؛

– اموال در محل خود مهر و موم شده است یا محل آن تغییر داده شده؛

– نگهبان در صورتی که معین شده باشد با ذکر اینکه نگاهبان را دادرس مستقلا معین کرده یا برچسب معرفی اشخاص ذینفع بوده؛

– اظهار کتبی و صریح با قید التزام از کلیه اشخاصی که با متوفی در یک جا زندگی کرده و یا اموال در تصرف آن ها بوده، منوط بر این که چیزی از اموال متوفی را خارج یا مخفی نکرده و مطلع نیستند که دیگری به طور مستقیم یا غیر مستقیم اموال متوفی را برده یا مخفی کرده است.

مهرو موم ترکه
مهرو موم ترکه

-اشیاء ضایع شدنی یا اشیائی که نگاهداری آن ها مستلزم هزینه بی تناسب است یا با اموال کم قیمتی که حمل ونقل و نگاهداری آن ها مستلزم زحمت و اشغال مکان وسیعی است ممکن است مهر و موم نشود و در این صورت اگر اشیاء نام برده مورد احتیاج اشخاص واجب النفقه نباشد، فروخته شده و پول آن در صندوق دادگستری یا یکی از بانک های معتبر تودیع می شود و در صورتی که متوفی مالی نداشته یا مال قابل مهر و موم نباشد دادرس صورت مجلسی تنظیم نموده و این مظلب را در آن قید می نماید.

– در موقع مهر و موم یا برداشتن مهر و موم اشیاء یا نوشتجاتی که داخل در ترکه نبوده و متعلق به زن یا شوهر متوفی یا متعلق به غیر باشد به صاحبان آن ها رد و مشخصات اشیاء نام برده در صورت مجلس نوشته می شود.

– آن مقدار از اثالث البیت و غیره که برای زندگانی عیال و اولاد متوفی ضرورت دارد و همچنین اشیائی که قابل مهر وموم نیست، مهر و موم نمی شود و اشیاء مزبور در صورت مجلس توصیف می گردد.

– هزینه ای که برای کفن ودفن متوفی با رعایت شئوناو لازم وضروری است از وجوه نقد برداشته می شود. اگر وجه نقد نباشد از ترکه برداشته و به فروش می رسد و بقیه مهر و موم خواهد شد.

طریقه رفع مهر و موم ترکه :

شورای حل اختلاف ای که مهر و موم را برمی دارد، روز و ساعت برداشتن مهر و موم را معین و به عموم وراث و وصی و موصی لهم که معروف و محل اقامت آن ها در حوزه آن شورا باشد ابلاغ می نماید و نسبت به اشخاص ذی نفع که محل اقامت آن ها خارج از حوزه دادگاه باشد، ابلاغ وقت به آن ها لازم نیست و اگر وقت و اشخاص مذکور اطلاع داده نشود

دادگاه به جای آن ها متصدی رسمی یا یک نفر از معتمدین محل را معین و او را دعوت می کند که با حضور او مهر و موم برداشته شود و البته عدم حضور اشخاصی که وقت برداشتن مهر و موم به آن ها اطلاع داده شده، مانع از برداشتن مهر و موم نخواهد بود.

در صورتی که بین ورثه، غایب یا محجور باشد، رفع مهر و موم بعد از

تعیین وکیل یا امین برای غایب و تعیین قیم برای محجور به شرط تحریر ترکه به عمل خواهد آمد و همچنین است در صورتی که وراث متوفی معلوم نباشد.

طریقه تنظیم صورت مجلس رفع مهر و موم ترکه :

در موقع برداشتن مهر و موم صورت مجلسی مشتمل بر امور زیر تنظیم می شود :

– تاریخ، ساعت، روز، ماه، سال با تمام

– حروف نام و مشخصات درخواست کننده؛

-حضور و اظهارات اشخاص ذینفع و نمایندگان آن ها و اشخاصی که دادگاه بخش دعوت کرده است؛

-مهر و موم صحیح و بی عیب بوده یا دست خورده با توصیف کامل از دست خوردگی؛

– نام و سمت کسی که مهر و موم را برمی دارد؛

-امضاء کسی که مهر و موم را برمی دارد و سایر حاضرین.

در موقع برداشتن مهر و موم صورت ریز آن چه از ترکه مهر و موم شده، مطابق ترتیب مذکور در تحریر ترکه برداشته خواهد شد و اگر تنظیم صورت ریز ترکه در یک جلسه تمام نشود، در آخر هر جلسه آن قسمتی از ترکه که مهر و موم آن برداشته شده، مجدداً مهر و موم می شود.

اگر در ضمن ترکه اشیاء یا نوشتجاتی متعلق به غیر باشد و صاحبان آن ها استرداد آن را درخواست نمایند، باید به کسی که حق گرفتن اشیاء و نوشتجات را دارد رد شود و هرگاه صاحبان اشیاء و نوشتجات حاضر نباشند اشیاء و نوشتجات و نام برده حفظ می شود تا به صاحبان آن ها مسترد شود.

مهرو موم ترکه
مهرو موم ترکه

موارد رفع مهر و موم بدون نیاز به تنظیم صورت مجلس :

در موارد زیر مهر و موم بدون تنظیم صورت ریز ترکه برداشته می شود:

  1. در صورتی که درخواست کننده مهر و موم درخواست رفع مهر و موم را بدون تنظیم صورت ریز ترکه نماید و بین ورثه، محجور یا غایب و علت دیگری برای مهر و موم و تحریر ترکه نباشد.
  2. در صورتی که مهر و موم به درخواست بستانکار به عمل آمده و ورثه پرداخت طلب او را تعهد نمایند یا بستانکار با برداشتن مهر و موم بدون تنظیم صورت ریز ترکه رضایت دهد و علت دیگری برای مهر و موم یا تحریر ترکه نباشد.
  3. اگر علت مهر و موم قبل از برداشتن مهر و موم یا در جریان آن مرتفع شود.