مهریه بعد از فوت شوهر|نحوه مطالبه مهریه بعد از فوت شوهر|نکات مهم

مهریه بعد از فوت شوهر چیست

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی مهریه بعد از فوت شوهر چیست؟ و شرایط مهریه بعد از فوت شوهر پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

ویدیو مقاله مهریه بعد از فوت شوهر

مقدمه مهریه بعد از فوت شوهر

یکی از حقوق مهمی که بر اساس شرع و  قانون متعلق به زن است، مهریه‌ ی زن می باشد که بر اساس عقد ازدواج بین زن و شوهر معین می‌شود. با توجه به قانون مدنی زن به محض این که عقد نکاح واقع شد، مالک مهریه خواهد بود و مرد از همان لحظه ابتدایی متعهد است که مهریه زن را پرداخت کند. از نظر عرفی درخواست مهریه عموماً در حین دعوای طلاق در دادگاه اقامه می‌شود مهریه از جمله حقوق مالی زن می باشد که از هنگام عقد نکاح برای زن ایجاد می‌شود.

در موارد بسیاری مرد قبل از این که مهریه زن را بپردازد فوت می‌کند. در حقوق این موضوع برقرار است که همه بدهکاری های شوهر هنگامی که شخص فوت می کند باید بعد از انجام تشریفاتی که نسبت به پرداخت ارث از ماترک انجام می شود مهریه هم به شکلی دین و بدهی محسوب شود.

در این مقاله پرسش هایی نظیر این که مهریه چیست و در چه شرایطی به زن تعلق می گیرد و بعد از فوت شوهر تکلیف مهریه به چه صورت خواهد بود و در چه شرایطی مهریه بعد از فوت شوهر متعلق به زن است و مقررات راجع به مهریه ی زن دوم به چه صورت است و روش های مطالبه مهریه بعد از فوت شوهر  مورد بررسی واقع می شود.

مفهوم مهریه زن

یکی از با اهمیت ترین حقوق مالی که بر اساس عقد نکاح تعلق به زن دارد مهریه می باشد. بر اساس آن چه در ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مقرر شده است به مجرد عقل نکاح زن صاحب مهریه خواهد بود و قادر است هر شکل دخل و تصرفی که تمایل دارد در آن کند. بدین ترتیب از این ماده می توان برداشت نمود و به محض این که عقد نکاح بین زن و مرد منعقد شد او صاحب مهریه هست که پیش از فوت مرد بر دوش او واقع شده است و قادر است هر زمان که بخواهد در آن را مطالبه کند یا مهریه ای را که بر ذمه مرد قرار دارد ببخشد و مرد را از این زن بری نماید.

مهریه بعد از فوت شوهر
مهریه بعد از فوت شوهر

مشخص نمودن مهریه از شروط صحت ازدواج موقت می باشد. به این مفهوم که در شرایطی که در صیغه مهریه تعیین نشود عقد نکاح موقت باطل خواهد بود. در حالی که در عقد نکاح دائم ضرورتی ندارد، حتما مهریه تعیین شود تا عقد صحیح باشد. پس مهریه زن در هر حالت حتی بعد از فوت شوهر قابلیت مطالبه را خواهد داشت و مسائلی مثل رابطه نامشروع و نشوز یا عدم تمکین  زن ارتباطی با مطالبه مهریه از سوی او  و پرداخت مهریه زن به وسیله مرد نخواهد بود.

شرایط مهریه زن بعد از فوت شوهر

با توجه به آن چه که اشاره کردیم به محض عقد ازدواج مهریه جاری می‌شود و زن  مالک مهریه می گردد و او  قادر است هر شکل دخل و  تصرفی را در آن بنماید. اما باید در این جا به این پرسش پاسخ داد که تکلیف مهریه بعد از فوت شوهر چیست؟ باید گفت که مهریه زن در واقع دینی می باشد که بر ذمه ی مرد واقع شده است. یعنی از بدهی‌های مرد تلقی می‌شود و مهریه زن بعد از فوت شوهر مانند دیگر  دیون او  از محل میراث شوهر قابل پرداخت خواهد بود. چنان چه مردی قبل از این که با زنش رابطه نزدیکی برقرار کند فوت کند زن قادر است مهریه خود را از میراث مرد مطالبه نماید و از این حیث با طلاق  فرق می‌کند که مهریه دختر باکره بعد از طلاق نصف مهریه ای است که در سند ازدواج قید شده است. اما چنان چه شوهر قبل از رابطه زناشویی فوت کند زن مستحق کل مهریه می باشد.

بر اساس ماده ۲۲۶ قانون امور حسبی ورثه مجبور به پرداخت مهریه نمی باشند و در شرایطی که ترکه به اندازه کافی برای پرداخت مهریه یا دیگر بدهی‌های متوفی نباشد اموال باقی مانده میان طلبکاران با توجه به بدهی  او تقسیم خواهد شد و ورثه ضرورتی ندارد غیر از ترکه ی به جا مانده چیزی به بستانکاران پرداخت کند و چنان چه میراث برای پرداخت همه بدهی ها کافی نباشد ترکه بین همه بستانکاران به نسبت طلب آن ها قابل تقسیم خواهد بود. درست است که بر اساس ماده ۲۲۸ قانون مذکور چنان چه ورثه تمایل داشته باشند از اموال خود مهریه را پرداخت کنند منعی در این زمینه وجود ندارد.

ورثه قادرند دیون خود را از ترکه یا از مال خود بپردازند. مهریه زن بعد از فوت شوهر هم در عقد نکاح دائم و هم صیغه قابلیت دریافت را دارد و از این حیث فرقی ندارند. تنها فرق آن ها آن است که چنان چه عقد موقت به ثبت رسمی نرسیده باشد امکان دریافت آن از طریق اجرای ثبت برقرار نیست.

این شرایط در حالات معکوس نیز صدق میکند به این معنا که مهریه از پس فوت زن   به وراث وی تعلق میگیرد.

 مهریه زن دوم پس از فوت شوهر

با توجه به آن چه که پیش تر اشاره کردیم از جمله موارد مهم حقوق زن بعد از فوت شوهر مهریه می باشد که با جاری شدن عقد ازدواج زن صاحب و مالک مهریه خواهد بود و فرقی بین مهریه زن دوم بعد از فوت شوهر با زن اول نیست. مهریه ی زن دوم در هر حالتی قابل مطالبه است. حتی با وجود این که ازدواج زن دوم و مرد به صورت دائمی نباشد و حتی اگر زن و شوهر در عقد صیغه و نکاح موقت از هم ارث نمی‌برند. اما تکلیف مهریه ارتباطی به این موضوع ندارد و زن بعد از فوت شوهر قادر است مهریه را از میراث او مطالبه کند. مهریه زن اول اولویتی بر مهریه زن دوم نخواهد داشت.

شیوه دریافت مهریه زن بعد از فوت شوهر

مهریه بعد از فوت شوهر
مهریه بعد از فوت شوهر

با توجه به قانون مدنی وقتی که فردی فوت می‌کند، اول باید بدهی های مالی او پرداخت شود. بعد اگر چیزی از میراث او باقیمانده بین ورثه قابل تقسیم است. پس در شرایطی که مردی فوت کند و مهریه زنش را نپرداخته باشد زن قادر است مهریه خود را دریافت کند. شیوه دریافت مهریه زن بعد از فوت شوهر در زیر شرح داده شده است. هزینه درخواست مهریه از اجرای ثبت مساوی با یک بیستم مبلغ مهریه می باشد.

1- زن باید اول سند ازدواج خود را همراه خود به دفتر محلی که عقد نکاح در آن جا به ثبت رسیده است برده و به آن دفتر رجوع کند و سردفتر، اجراییه پرداخت مهریه را صادر نماید. بعد از آن ورثه را نسبت به این اجراییه با پست سفارشی آگاه نماید و در شرایطی که ورثه طی مدت ۱۰ روز از اخذ ابلاغیه مهریه او را پرداخت نکردند ترکه مهر و موم و توقیف خواهد شد و در شرایطی که دارایی  مرد برای توقیف در کار نباشد، زوجه بعد از اخذ یک گواهی از اداره ثبت قادر است از طریق دادگاه مبادرت کند.

2- دادگاه در شرایطی که زن موفق به اخذ مهریه خود به واسطه اجرای ثبت نشود باید درخواست مهریه را با توجه به طرفیت ورثه متوفی به دادگاه خانواده ارائه نماید.

مهریه بعد از فوت شوهر
مهریه بعد از فوت شوهر

3- مخارج دادرسی مهریه در دادگاه مساوی با نیم درصد هزینه مهریه خواهد بود. مهریه زن بر اساس ماده ۲۲۶ قانون امور حسبی از دیون ممتاز محسوب می‌شود. یعنی  مهریه ی زن بر دیگر بدهی‌های متوفی اولویت دارد و ضرورتی ندارند غیر از ترکه چیزی به بستانکاران پرداخت کند و اگر دارایی متوفی برای پرداخت همه بدهی‌های او کفایت نکند کل میراث  او بین همه بستکاران به نسبت طلبشان قابل تقسیم است.

4- در هنگام تقسیم بدهی بر اساس قوانین ، ورثه دارای تقدم و تأخر هستند و این موضوع مراعات می شود. بستانکاران زیر هر کدام بر اساس اولویت بر دیگران طبقه بندی می شوند.

طبقه چهارم نفقه زن بر اساس ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی و مهریه زن تا میزان ۱۰ هزار ریال و نیز بر اساس ماده مذکور درست است که خوانده دعوای مهریه بعد از فوت مورد بررسی خواهند بود، مهریه از اموال به جای مانده متوفی اعطا می گردد و زن به هیچ عنوان نمی تواند مهریه را از وراث مرد طلب کند و مهریه فقط باید از محل ترکه پرداخت گردد. جز این که اموال برای پرداخت مهریه کافی باشد و نیز در شرایطی که اموالی که متوفی از او به جای مانده کافی نباشد به نسبت بدهی‌های هر شخص اموال او میان طلبکاران تقسیم می گردد.

نکته بسیار مهم راجع به مهریه زن بعد از فوت شوهر آن است که مهریه زن غیر از ارثی می باشد که به او می رسد. به این مفهوم که اگر شوهر فوت کند او قادر به درخواست ارث بر اساس قانون مدنی می باشد و می تواند مهریه خود را درخواست کند. نکته دیگر آن که بعد از فوت شوهر، زن قادر است مهریه و سهم الارث خود را به شکل کامل درخواست کند و درخواست این دو هم زمان با هم میسر می باشد.

مهریه بعد از فوت شوهر

مهریه بعد از فوت شوهر
مهریه بعد از فوت شوهر

در دوران عقد چنان چه بین زن و شوهر رابطه نزدیکی واقع نشود و مرد فوت کند  دوشیزه متوفی قادر است کل مهریه را از آن چه از مرد به جای مانده یعنی ما ترک او دریافت کند. چنان چه مهریه زن وجه نقد باشد بر اساس نرخ روز مورد محاسبه قرار می‌گیرد و اگر مهریه سکه باشد معیار تعیین آن عین سکه می باشد. پس مهریه بعد از فوت شوهر در صورت باکره بودن هم به شکل کامل پرداخت خواهد شد.

 وصول مهریه از دیه شوهر فوت شده

اگر دیه بر شخصی مستقر شود جزو اموال او تلقی خواهد شد و ورثه قادرند سهم الارث خود را از دیه درخواست کنند. مضاف بر برداشت سهم الارث، وراث متوفی مهریه زن که به نوعی دین ممتاز و بر ذمه ی شوهر قرار دارد. یعنی مهریه زن به عنوان یک دین ممتاز است تا پیش از تقسیم ترکه بین ورثه به شوهرش به او تعلق خواهد گرفت. در این بین زن قادر است با تامین خواسته اموال شوهرش را توقیف نماید. برای دستیابی به این منظور باید دادخواست خود را به دادگاه حقوقی تقدیم کند.