نشر اکاذیب|مجازات نشر اکاذیب|مجازات نشر اکاذیب در فضای مجازی

نشر اکاذیب چیست ؟

نشر اکاذیب
نشر اکاذیب

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی نشر اکاذیب چیست؟ و شرایط نشر اکاذیب پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه نشر اکاذیب

جرم نشر اکاذیب از دسته جرائمی می باشد که به شکل مستقیم با حقوق اشخاص مرتبط است و شخصی که مرتکب این جرم می شود، گفته هایی را بیان می کند که کذب است و امکان دارد عواقب نامناسبی را راجع به موقعیت شخصی و اجتماعی فرد به دنبال بیاورد. نشر اکاذیب امکان دارد در شکل‌های مختلفی انجام شود.

قانون جرم نشر اکاذیب

با توجه به ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی در ارتباط با نشر اکاذیب تعیین شده است که هر کس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله نامه و شکوائیه یا مراسلات یا عرایض یا گزارش و یا توضیح هرگونه اوراق چاپی یا خطی با امضا یا بدون امضاء اظهارکند یا با همان مقاصد اعمالی را بر خلاف حقیقت رأسا یا به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی تصریحا یا تلویحا نسبت دهد اعم از این که طریق مزبور به نحوی از انحا ضرر مادی یا معنوی به غیر وارد شود یا خیر، مضاف بر اعاده حیثیت در صورت امکان باید به حبس از ۲ ماه تا ۲ سال یا شلاق تا ۷۴ ضربه محکوم شود که بر اساس قانون کاهش  و افزایش تعزیر از یک ماه تا یک سال است.

شرایط احقاق جرم نشر اکاذیب

-در خصوص جرم نشر اکاذیب باید گفت که بیانات کذب در جرم نشر اکاذیب باید به شکل کتبی انجام شود و صرف این که فردی به شکل شفاهی اظهارات دروغی را به شخص دیگری نسبت دهد، جرم نخواهد بود. بنابراین شخص مذکور مجازات نمی شود. نکته قابل توجه این که شخص باید بیانات دروغین را که به شکل نامه و شکوائیه یا هر شکل مکتوب دیگری تهیه نموده و ارائه کند و تا وقتی که این نسخ راجع به بیانات کذب در نزد کسی که آن را نوشته است، وجود داشته باشد و فرد دیگری از آن آگاه نشود، جرم نشر اکاذیب اتفاق نیافتاده است.

-در مفاد ماده فوق در مفهوم جرم نشر اکاذیب کلمه جمع به کار برده شده است و امکان دارد در نظر اول برداشت شود که نشر اکاذیب باید در شکل چندین بیان و عنوان های مختلف راجع به یک فرد به وجود بیاید. اما برخلاف این برداشت همین که یک بیان کذب نسبت به یک شخص هم صورت بگیرد این جرم تحقق می‌یابد و امکان آن وجود دارد که مسئولیت کیفری را با کلیه شرایط آن برای مرتکب جرم پیش بینی نمود.

-در جرم نشر اکاذیب الزامی وجود ندارد که حتماً نتیجه خاصی از اعمال مجرمانه راجع به مجنی علیه به وجود بیاید و بنابراین ضرر و زیان مادی و معنوی چه از بیانات کذب به وجود بیاید چه خیر، جرم تحقق یافته است.

-مرتکب جرم نشر اکاذیب با هدف ضرر زدن به دیگری و تشویش اذهان عمومی و مقام رسمی به این موضوع اقدام می نماید. بنابراین چنان چه در این مورد قصد انجام امر خیر خواهانه ای داشته باشد مثلاً موردی که شخص در ارتباط با ورشکستگی یکی از تاجران نشر دهد با این هدف که باعث کمک مالی برای او شود نه این که قصد پیشگیری از معامله بقیه تاجران با او ضرر زدن به او باشد، این امکان وجود ندارد که مرتکب را به جرم نشر اکاذیب محاکمه نمود.

نشر اکاذیب
نشر اکاذیب

مصادیق جرم نشر اکاذیب

جرم نشر اکاذیب به مفهوم انتساب اظهارات دروغ و غیر حقیقی به شخص خاصی می باشد و از هر اظهار نظری کذبی که باشد و با هدف ضرر زدن به دیگری و تشویش اذهان عمومی انجام شود، در قالب جرم مذکور قابل مجازات می باشد. از دسته مواردی که به عنوان جرم نشر اکاذیب باید به آن اشاره نمود بیانات دروغین راجع به این که شخص دارای زن دوم می باشد و به این منظور سبب ضرر و زیان معنوی و از بین رفتن موقعیت فردی و اجتماعی او شود.

نشر اکاذیب و قابل گذشت بودن آن

مقصود از جرایم قابل گذشت آن است که شاکی قادر است در هر مرحله از مراحل انجام تحقیقات مقدماتی و رسیدگی و زمان اجرای حکم از شکایت خود صرف نظر نموده و بر این اساس محکمه قضایی با توجه به گذشتی که انجام شده و حکم توقف تعقیب را صادر نماید. بر اساس ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس های تعزیری جرم نشر اکاذیب از دسته جرایم قابل گذشت است و همین که شاکی خصوصی گزارش نماید، تعقیب کیفری مرتکب در هر مرحله‌ای توقف می یابد.

دفاع از اتهام نشر اکاذیب

نشر اکاذیب
نشر اکاذیب

شخصی که با اتهام نشر اکاذیب تحت تعقیب واقع می شود، ضرورت دارد که به منظور اثبات بی گناهی خود در دادگاه از خود دفاع نماید تا به واسطه آن رای به محکومیت اش صادر نشود.

با توجه به حقوق کیفری و وجود اصلی به نام اصل برائت که یکی از اصول بنیادین حقوق افراد در قانون اساسی می باشد، وقتی که شخصی تحت تعقیب کیفری واقع می‌شود، ضرورتی ندارد که به منظور آزادی و برائت خود دلیلی را اقامه نماید. بلکه شاکی باید به منظور اثبات اتهامی که بیان داشته است به اسبآبی استناد یابد.

در قانون هم از جمله ی این دلایل  یا شهادت شهود و اقرار و علم قاضی و بقیه ادله می باشد. حال وقتی که شخصی به اتهام نشر اکاذیب تحت تعقیب واقع می شود،نخست شاکی باید مدارکی که به شکل مکتوب اظهارات دروغین در آن درج شده است به مقام قضایی نشان دهد و در مرحله دوم باید ثابت شود که متهم با هدف ضرر زدن و تشویش اذهان عمومی این رفتار را انجام داده است. بنابراین چنان چه شخصی بدون داشتن سوء نیت و فقط از روی خیرخواهی چنین رفتاری را مرتکب شود،نباید برای او مجازاتی در نظر گرفت.

شاکی به منظور اثبات اتهامی که به متهم نسبت داده است قادر است هر شکل دلیلی را که به دانش قاضی یاری می رساند در دادگاه اقامه کند. از جمله ی این دلایل و اسناد شهادت شهود و اقرار به ارتکاب جرم به وسیله ی متهم و بقیه اسناد و دلایلی می‌باشد که در ارتباط با این جرم وجود دارد.

نشر اکاذیب در فضای مجازی

در روزگار کنونی با توسعه فناوری و گسترده شدن فضای سایبری، جرم نشر اکاذیب به واسطه ی دنیای مجازی نیز اتفاق می‌افتد. امروزه با وسیع شدن فضای سایبری، جرم نشر اکاذیب بیشتر از قبل قابل ارتکاب است. قانون‌گذار با توجه به ماده ۱۸ قانون جرایم رایانه‌ای با همان تعریفی که در ماده ۶۹۸ انجام شده است، نشر اکاذیب به واسطه ی سامانه‌های مختلف اجتماعی را جرم انگاری کرده است و مجازات مختلفی برای این جرایم در نظر گرفته است و بر این اساس جرم نشر اکاذیب رایانه‌ای قابل گذشت نیست و شاکی قادر نیست در مراحل مختلف دادرسی با گذشت خود سبب صدور قرار موقوفی تعقیب مجرم شود.

نشر اکاذیب و توهین و افترا

در جرم نشر اکاذیب بیاناتی که با هدف ضربه زدن به دیگران یا تشویش اذهان عمومی اتفاق ‌افتد و بیاناتی که حتماً باید به شکل مکتوب و یا در فضای سایبری اتفاق بیفتد، قابل تعقیب است. لازم به ذکر است که این بیانات فقط عنوان مجرمانه ای را به دیگری نسبت نخواهد داد. چون انتساب عنوان مجرمانه به فرد دیگر به عنوان یک اتهام دیگر با موضوع جرم افترا ، قابل پیگیری و مجازات است و قانونگذار در ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی مقررات ویژه‌ای را برای این جرم پیش‌بینی کرده است .

در جرم افترا، مرتکب جرم ، موضوع را به صراحت به فرد دیگری نسبت می دهد که بر اساس قانون، آن موضوع جرم تلقی می‌شود و شخصی که این نسبت را به شخص دیگری منسوب نموده است ، قادر به اثبات درستی آن در محکمه نمی باشد و کیفری به عنوان افتراء نسبت به این جرم انجام می شود. مرتکبین جرم افترا باید با سوء نیت و قصد، موضوعی را به  دیگری نسبت دهد.

در مورد جرم توهین هم باید اشاره داشت که در حقوق، توهین به مفهوم انتساب اصطلاحات و عباراتی بر خلاف شئون و فرهنگ عمومی و فردی می باشد و این نسبت سبب تحقیر شخص دیگر در برابر افراد جامعه می شود. مصادیق توهین متنوع بوده و در هر جا و مکانی امکان دارد یک مصداق داشته باشد. پس به منظور آشنایی با مصادیق توهین باید عرف را در نظر گرفت.

شیوه شکایت از جرم نشر اکاذیب

نشر اکاذیب
نشر اکاذیب

در فضای مجازی چنان چه جرم نشر اکاذیب در فضای مجازی اتفاق بیفتد و بیانات دروغینی نسبت به شخصی ارائه گردد و او بخواهد نسبت به این اظهارات شکایت کیفری طرح نماید، ضرورت دارد که این بیانات دروغین و بقیه مدارک و دلایل را به انضمام متن شکایت خود را به دفاتر خدمات قضایی اقامه کند و شکایت خود را بعد از پرداخت هزینه دادرسی به ثبت برساند و قابل توجه این که به منظور اقامه شکایت به واسطه ی دفاتر خدمات قضایی ضرورت دارد که از قبل ثبت نام در سامانه ثنا انجام شود.

پس از  آن که شکایت طرح شد ، شکایت به دادسرا ارسال می شود و دادسرا تحقیقات مقدماتی را انجام می‌دهد. در این مرحله ضرورت دارد که شاکی بعد از ابلاغی که به واسطه سامانه ثنا برای او  انجام می‌شود در دادسرا حضور یابد و اسناد و دلایل و مدارک اش را ارائه کند که اگر جرم محرز شود، قرار جلب به دادرسی صادر می‌شود و پرونده به منظور صدور رای به دادگاه فرستاده می‌شود.