نفقه چیست؟|مجازات ترک نفقه|مطالبه نفقه فرزند و زن

نفقه چیست

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی نفقه چیست و مجازات ترک نفقه پرداخته تا بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

نفقه
نفقه

مفهوم نفقه

 

همه نیازهای معمول و مطابق با عرف  زن از جمله لباس، مسکن و نان و اثاث منزل و مخارج درمانی و بهداشتی که مرد باید آن ها را فراهم کند. هر آن چیزی که مرد تحت عنوان نفقه برای زن فراهم می کند، باید مطابق عرف باشد. یعنی همان طور که عرف زمان و مکان ضرورت دارد در نوع و جنس و مقدار نفقه باید شان و منزلت اجتماعی زن در نظر گرفته شود.

آن چه از ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی برداشت می شود، این است که چنان چه زن بدون عذر موجه از انجام تکالیف زناشویی خودداری کند، نفقه به او تعلق نخواهد گرفت. اگر زن تمکین نکند یعنی یکی از وظایفی که بر اثر زوجیت عهده دار می شود را انجام نداده است ناشزه خواهد بود.چنان چه زن با ارائه ی قباله ازدواج از دادگاه تقاضای نفقه مشخصی از زمان قبل را بنماید،  بر مرد واجب است آن را پرداخت کند. مثل اینکه مرد ثابت کند  نفقه در مدتی که درخواست شده است پرداخت گردیده است.

مانند آن که شوهر این موضوع را اثبات می کند که زن در خانه او زندگی نموده و این موضوع ظاهراً به مفهوم پرداخت نفقه از سوی زوج به زوجه می باشد .دیگر این که مرد ثابت کند که زوج بعضی از تکالیف زوجیت را انجام نداده و ناشزه بوده است. مثل آن که بتواند این موضوع را ثابت کند که زوجه خانه را حرکت کرده و به منزل آشنایان خود رفته و بدون اذن شوهر روزانه از خانه خارج می شده است و اگر شوهر قادر نباشد یکی از این موارد را ثابت کند، دادگاه از طریق کارشناس میزان نفقه را معین کرده و رای به پرداخت آن می دهد.

شرایط فسخ در عقد نکاح

پس از آن که زوجیت محقق شد و عقد نکاح منعقد شد. بین زن و مرد این رابطه حاصل می شود و شرایط حقوقی میان آن ها برقرار خواهد بود تا زمانی که ازدواج منحل شود. منحل شدن نکاح به سه طریق میسر خواهد بود: یا بر اثر طلاق یا فوت یا فسخ اتفاق می‌افتد. عقد ازدواج عقدیست خاص، که جنبه عمومی و مالی را دارا می باشد. از آن جایی که وجه ی مالی دارد، شامل قوانین خاص معاملات تا جایی که با جنبه عمومی در تضاد نباشد، می شود.

به همین سبب غبن که بر اساس تعادل ارزش عوضین واقع شده است در عقد ازدواج جا و مفهومی ندارد. یا مثلاً در عقد ازدواج این امکان وجود ندارد که شرط خیار فسخ قرار دهند که در مدت معین بتوان آن را از بین برد. اما این موضوع مانع از آن نیست که قانون این به وسیله عوامل دیگری به هر دو طرف اجازه دهد که قادر باشند با میل و اراده خود رابطه زوجیت را از بین ببرند تا از این طریق آثار بد ناشی از آن به وقوع بپیوندد و این موضوع از موارد فسخ نکاح می باشد.

نفقه
نفقه

در مفهوم عیب باید بگوییم منظور از عیب نقص یا افراط در شرایط طبیعی یک چیز می باشد. از نظر قانون هر مدل از عیب سبب فسخ مکان نخواهد بود و آن دسته از عواملی در رابطه زوجیت سبب فسخ ازدواج می شودکه با ادامه ی آن زندگی خانوادگی از بین می رود. بنابراین برای رعایت قوانین و رعایت قانون لاضرر حق فسخ نکاح را مقرر نموده است.

– یکی از مواردی که بر اساس آن می توان نکاح را فسخ نمود جنون هریک است دو طرف است که برای طرف مقابل سبب حق فسخ خواهد شد

-از موارد دیگر فسخ نکاح تدلیس می باشد .تدلیس در واقع اقداماتی نسبت به زن یا مرد می باشد که سبب فریب یک طرف در ازدواج با او شود. مثلاً در هنگام عقد نکاح اگر برای یکی از طرفین صفت خاص و ویژگی خاصی شرط شود و بعد از عقد نکاح معلوم شود که طرف مقابل وصف مورد نظر را نداشته است.

بنابراین برای طرف مقابل او حق فسخ ایجاد می شود. چه وصف مورد نظر در نکاح تصریح شده باشد یا این که متباینا بر پایه ی آن استوار گردیده باشد. در هر حال خیار فسخ فوری خواهدبود و چنان چه آن طرف عقد که حق فسخ دارد پس از آگاهی به علت فسخ، ازدواج را فسخ نکند، خیار او زائل می شود.

عقد نکاح و حق تسلط زن بر دارایی خود

وقتی عقد ازدواج منعقد می گردد، نسبت به زن در مورد اموالش هیچ محدودیتی ایجاد نمی کند و زن قادر است مانند پیش از ازدواج هرگونه دخل و تصرفی در اموال خود داشته باشد و هر نفعی که از آن حاصل شود، متعلق به شخص زن خواهد بود و نیز قادر است برای اقامه و طرح دعوای و جوابگویی از آن در دادگاه یا مرجع قضایی صالح رجوع نماید.

بر اساس ماده ۱۱۸ قانون مدنی زن به طور مستقیم قادر است در دارایی خود هرگونه دخل و تصرفی که به میل و اراده اوست انجام دهد. مهریه و جهیزیه از جمله اموال زن می باشد. پس قادر است آزادانه با میل و اختیار خود، همه یا بخشی از دارایی هایش را به آشنایان و خانواده خود یا به شوهر یا هر فرد دیگری  انتقال دهد. در مورد جهیزیه در قانون مدنی ، عنوان خاصی مشخص نشده است. اما از جمله اموری می باشد که در رابطه  با زوجیت در ایران بسیار رایج است و جهیزیه در واقع وسایل خانه و لباس و اساسی است که در هنگام عروسی زن با خود به خانه شوهر می آورد.

نفقه
نفقه

همین که عقد ازدواج حاصل شد زن صاحب مهریه می گردد و قادر است هر دخل و تصرفی در آن داشته باشد است. هر آن چه دارای مالیات است و قابل تملک می باشد، می تواند جزو مهریه محسوب شود و به عنوان مهریه قرار بگیرد. مشخص نمودن اندازه ی مهریه با توافق زوج و زوجه انجام می شود. چنان چه در عقد ازدواج شرط شودکه اگر مهریه در ازدواج نباشد در مدت مشخصی عقد نکاح باطل می شود، عقد نکاح و مهریه به دنبال این شرط باطل خواهد بود. چون عقد به طور صحیح واقع شده است و عقد صحیح باشد و نکاح باطل نمی شود. اما این شرط بر خلاف قوانین آمره نمی باشد.

نفقه در عقد موقت

بر اساس قانون مدنی و با توجه به عرف رایج در ایران در عقد منقطع و موقتی یا در اصطلاح عرفی در صیغه، مرد هیچ الزام و تکلیفی به پرداخت نفقه نخواهد داشت. جز این که در هنگام عقد موقت این موضوع شرط شده باشد که مرد مکلف است به زن هزینه هایش را پرداخت کند و در غیر این صورت زن حق مطالبه و درخواست نخواهد داشت.

نفقه در طلاق

چنان چه زن و شوهر از هم طلاق بگیرند و طلاق از نوع رجعی باشد،در زمان عده که برابر با سه طهر می باشد نفقه بر دوش زوج سابق می باشد. چون در طلاق رجعی زوجه در حکم همسرش می باشد. جز این که طلاق در زمان نشوز زن اتفاق افتاده باشد. اما در جایی که فسخ نکاح صورت گرفته است یا طلاق از نوع باین است مثل طلاق قبل از نزدیکی یا طلاق در زمان یائسگی و طلاق خلع و مبارات که برای شوهر حق رجوع برقرار نیست، مرد، تکلیف پرداخت نفقه را  ندارد.

جز این که طلاق بائن در هنگام حاملگی زن اتفاق بیفتد که در این حالت تا زمانی که زن وضع حمل نماید، مرد باید نفقه را بپردازد. در واقع این نفقه برای امرار معاش زن وجبران سختی هایی است که زن در دوره حاملگی تحمل نموده است.

نفقه در زمان وفات زوج

چنان چه مرد فوت کند، در دوره عده که برابر با چهار ماه و ده روز می باشد، نفقه باید به زن تادیه گردد و تادیه آن برعهده نزدیکانی که تکلیف پرداخت نفقه دارند، می باشد.

درخواست نفقه

مطابق  آن چه که پیش‌تر گفتیم اگر مرد نفقه زن را تامین نکند او قادر است به وسیله ی مراجع قضایی صالح خانوادگی و شورای حل اختلاف حق خود را درخواست کند. در این دعوا مرد باید ثابت کند در خانه ای مشترک وسایل اولیه زندگی را برای زن آماده کرده و نیز مخارج درمان و خوراک و پوشاک و غیره را با در نظر گرفتن جایگاه و منزلت زن فراهم کرده است. اما چنان چه مرد هزینه‌های زن را پرداخت نکرده باشد و قادر نباشد که تأییدیه آن را اثبات کند با در نظر گرفتن نظریه کارشناسی که بر اساس شرایط زن صادر می شود، نفقه گذشته و حال و آینده زن مشخص شده و رئیس دادگاه بر اساس آن را صادر می‌کند که مرد مکلف به پرداخت آن به شکل ماهیانه می باشد.

نفقه
نفقه

ترک انفاق

چنان چه زوج به مدت ۶ ماه خانه را ترک کند و هزینه‌های زن را پرداخت نکند یا مرد هزینه ی زن خود را ندهد و به شکلی که قادر نباشد حداقل هزینه ها و موضوعات اولیه زندگی را برای زن تامین کند و به مدت چندین ماه هیچ نفقه ای به زن تادیه نماید، زن قادر است دادخواست کیفری ترک انفاق را اقامه کندکه چنان چه اثبات شود، مرد به حبس و جزای نقدی محکوم خواهد شد.

جمع بندی

همان طور که اشاره کردیم  نفقه بسیار پر اهمیت و بحث برانگیز در روابط میان زن و شوهر است. چه بسا زمانی که زن و شوهر با اختلاف مواجه می شوند، باید  به مسیرهای قانونی جهت درخواست حق و حقوق خود آگاه باشند. از آن جایی که این امر از امور تخصصی خانواده تلقی می شود، در این راه باید از وکیل خانواده خوب به منظور احقاق حق خود بهره بگیرند. نفقه از موارد مهم در دعوای طلاق است پس باید به شکل صحیح طرح و اثبات شود و در این مسیر باید از وکیل نفقه در شیراز  مشاوره گرفت که از ابتدا تا انتهای کار را برعهده بگیرد و بهترین نتیجه را برای موکل به ارمغان  بیاورد.