نفی ولد|اثبات دعوای نفی ولد|مرور زمان|نکات مهم

نفی ولد چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی نفی ولد چیست؟ و نکات مهم نفی ولد پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه نفی ولد :

نفی ولد
نفی ولد

از مباحث بحث بر انگیز در حوزه حقوق موضوع نسب می باشد زیرا آثار با اهمیتی را سبب میشود یکی از این آثار ارث می باشد  برخی اوقات این نسب  انکار می گردد و دعواهایی در دادگاه نسبت به این موضوعات اقامه می شود. در این مقاله سعی می کنیم این دو موضوع را به تفسیر شرح داده و به بحث بپردازیم.

مفهوم نفی نسب :

در مفهوم لغوی نسب رگ و ریشه را القا می نماید و در حوزه  حقوقی به معنی رابطه خونی بین دو نفر می باشد که یکی به طور مستقیم  از درون دیگری  متولد شده است. در این جا این امکان وجود دارد که کسی که ظاهرا با شخص دیگر قرابت نسبی دارد این قرابت را منکر شود.

به این موضوع نفی نسب گویند. این نفی می تواند از سوی پدر مادر فرزند و هر فرد صاحب منفعتی عنوان شود. در حقیقت در دعوای نفی نسب الحاق فرزند به پدر و مشروعیت نسبت او مورد بحث است و این ادعا هم می تواند از سوی پدر طرح شود هم از طرف هر صاحب منفعتی.

مثلا وراث ادعا می نماید که فرزند جزو وراث نیست یا مادر ادعا می نماید که اصلا فرزندی از او متولد نشده و این بچه را به جای طفل خود معرفی نموده است.

ابطال شناسنامه :

سوال این جاست که نفی نسب و باطل کردن شناسنامه به چه صورت است؟ اگر کسی با رای دادگاه نسب او نفی شود باید دادخواستی برای باطل نمودن شناسنامه با توجه به این که یک طرف دعوا اداره ثبت احوال باشد تقدیم دادگاه نماید. دادگاه بعد از رسیدگی رای به بطلان شناسنامه خواهد داد.

می دانیم که میان بچه خواهنده و پدر و مادر خوانده ارتباط خونی نیست. به همین سبب فرزند خوانده از افرادی که او را به فرزندی قبول نموده اند ارثی نخواهد برد. پس افراد صاحب منفعت مثل وراث قادرند نفی نسب بچه خوانده را ادعا و  تقاضا کنند. فرضا اگر نام فرزند خوانده در گواهی انحصار وراثت درج شده باشد و جزو وراث آمده باشد بقیه وراث قادرند دادخواستی برای نفی نسبیت با او  در دادگاه اقامه نمایند.

با توجه به این که یک طرف دعوا فرزند خوانده باشد. دعوای نفی نسب  علاوه بر پدر یا مادر از سوی اشخاص صاحب منفعت هم طرح می شود. این افراد دارای منفعت ورثه متوفی هم می توانند باشند.

نفی ولد
نفی ولد

پس اگر وراث از این نفی و انکار نسب سودی ببرند دعوای مذکور را برعلیه او اقامه می نمایند. فرضا امکان دارد شصی فوت کند و در بین فرزندان او پسر یا دختری که با متوفی پیوند خونی ندارد وجود داشته باشد که مورد بحث قرار گیرد.

در این حالت به این دلیل که وراث از نفی نسب دختر یا پسر سودی نمی برند قادرن دعوای نفی نسب را بر ضد او اقامه کنند. پس هنگامی که اثبات شود که حقیقتا بین متوفی و یکی از فرزندان ارتباط نسبیت نیست فرزندمذکور ارث نخواهد برد و نامش در گواهی انحصار وراثت درج نمی شود.

مفهوم نفی ولد :

انکار نسبیت از سوی پدر را نفی ولد گویند.قبلا هم گفتیم که نفی نسب می تواند از سوی پدر مادر یا هر صاحب منفعتی اقامه شود اما نفی ولد مختص شخص پدر می باشد. در این دعوا پدر مدعی است که نطفه بچه متعلق به او نیست و این نطفه بر اثر رابطه مادر با مرد دیگری بسته شده است.

در این مبحث یک قاعده معروف تحت عنوان قاعده اماره فراش وجود دارد. در ماده 1158 قانون مدنی مقرر شده است که بچه به دنیا آمده در زمان ازدواج متعلق به شوهر می باشد منوط بر این که از زمان زناشویی تا موقع به دنیا آمدن فرزند کمتر از شش ماه و بیش تر از ده ماه نگذشته باشد.

و ادامه می دهد که هر بچه ای که بع از سقوط عقد نکاحبه دنیا بیاید متعلق به شوهر می باشد منوط بر این که مادرش ازدواج نکرده باشد  و از زمان سقوط ازدواج تا زمان تولد بچه بیش تر از ده ماه نگذشته باشد جز این که تثبیت شود که از  زمان زناشویی تا موقع تولد فرزند کم تر از شش ماه و یا بیش تر از ده ماه گذشته باشد. بنا بر این پدر برای اثبات نفی ولد باید برعکس چیزی که در قاعده اماره فراش مطرح است را ثابت کند.

 مفهوم لعان :

لعان چه ارتباطی با نفی ولد دارد؟ لعان همان طور که می دانیم در معنای لغوی به مفهوم نفرین می باشد وقتی لعان محقق می گردد که شوهر به زن نسبت زنا داده یا بچه ای را که به دنیا آورده منکر نسبتش به خود شود.

در ترتیب لعان همین بس که زنوشوهر در نزد قاضی حاضر شده و مرد با چهار دفعه سوگند خوردن  راستش را می گوید و در دفعه پنجم این جمله را می گوید که لعنت خدا بر من باد اگر دروغ بگویم.

بعد از آن زن چهار مرتبه قسم می خورد که مرد دروغ گفته و بعد می گوید خشم خدا بر من باداگر او راست بگوید. بعد از انجام لعان این زن و مرد برای همیشه حرمت ابدیمی شوند و دوباره قادر نخواهند بود که باهم نکاح کنند.

بچه ای که مورد لعان قرار گرفته هم قابل الحاق به شوهر نیست پس بچه از پدر و برعکس هیچ یک از هم ارث نمی برند. امرووزه در عمل لعان اجرا نمی گرددو این موضوع  ترک شده است. اما اگرشخص پدر نادم شود و از لعان بازگردد بدین معنی که بچهمورد لعان را متعلق به خود بداند این بازگشت فقط نسبت به خود پدر اثر دارد. یعنی با رجوع پدر از لعان بچه از او ارث می برد اما پدر از فرزند ارث نمی برد.

مرور زمان دعوای نفی ولد :

وقتی پدر می خواهد دعوای نفی ولد را اقامه نماید باید این امر را در زمان مشخصی انجام دهد. در ماده 1162 قانون مدنی هم به این نکته تاکید شده است که باید دعوای مربوط به نفی ولد در یک مدت زمان معمول بعد از آگاهی  شوهر از تاریخ  به دنیا آمدن فرزند مطرح شود و به هر صورت این دعوا بعد از پایان یافتن دو ماه از زمان آگاهی شوهر از تولد بچه قابل شنیدن نمی باشد.

نفی ولد
نفی ولد

چنان چه شوهر از زمان واقعی به دنیا آمدن فرزند آگاه نباشد و به او تاریخی اشتباهی گفته باشند تا فرزند را به او نسبت دهند  و در آینده وی از تاریخ واقعی  و صحیح تولد طفل آگاه گردد در این صورت دعوای نفی ولد را باید در عرض دو ماه از زمانی که به فریب پی برده است اقامه نماید. سوال این که چه فرقی بین نفی ولد و نفی نسب می باشد؟

نفی ولد زیر مجموعه نفی نسب است و دو فرق با آن دارد: اول این که وقتی دعوای نفی نسب اقامه می شود هم پدر هم مادر و هم هر فرد صاحب منفعتی این امکان را خواهد داشت که دعوای مزبور را اقامه نماید.

اما در دعوای نفی ولد چنین نیست و فقط پدر می تواند این امکان را دارد که طرح دعوا کند. دوم این که اقامه دعوای نسبی محدودیت زمانی ندارد. ولی برای دعوای نفی ولد باید در عرض دو ماه از زمان آگاهی شوهر نسبت به تولد طفل دعوا اقامه شود.

این را هم بگوییم که مرجع صالح برای اقامه دعوای نسب و ولد ذاتا دادگاه خانواده می باشد اما اگر بخواهیم از نظر محلی در نظر بگیریم دادگاه خانواده ی محل اقامت خوانده مرجع صالح رسیدگی به دعاوی مزبور می باشد.

روش اثبات دعوای نفی ولد :

1- اقرار:

اقرار می تواند هم نزد قاضی صورت گیرد هم در حضور شخص دیگری. و همان فرد برای شما می تواند گواهی به این موضوعدهد. فرضا فردی به شخص دیگری بگوید که من را از پرورشگاه آورده اند.

2- شهادت شهود:

یکی از پر اهمیت ترین طرق جهت نفی ولد و نفی نسب شهادت شاهدان می باشد فرضا شخصی گواهی بدهد که من شخصا رویت نموده ام که طفل را زن دیگری زاییده است.

نفی ولد
نفی ولد

3- نظر پزشک قانونی:

این امکان وجود دارد که از پزشک قانونی برگ دی ان ای تثبیت نسب را دریافت نمود. این درخواست را خواهان می تواند به پزشک قانونی بدهد.

4- سند عادی و رسمی:

گاه این امکان وجود دارد که با سند عادی یا رسمی بتوان انتساب فرد را ثابت نمود. فرض کنیم شخصی در وصیت نامه خود چنین بنگارد که فلان کس فرزند من نبوده و یا این که بگوید پدر واقعی من کس دیگری می باشد.   البته که برای اثبات این دعوا از روش های دیگری هم می توان بهره برد مثل یک پیام یا صدای ضبط شده  که در پرونده می تواند کمک کند.