نماینده دادستان|وظایف نماینده دادستان|نکات مهم نماینده دادستان

نماینده دادستان کیست؟

نماینده دادستان
نماینده دادستان

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی نماینده دادستان کیست؟ و شرایط نماینده دادستان پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه نماینده دادستان :

نماینده دادستان یا دادیار مقام قضایی می‌باشد که در دادسرا تحت ریاست و نظارت دادستان و به وکالت از سوی او وظایف خود را انجام می‌دهد و از دادستان پیروی می کند. او با  دستور دادستان امور سرپرستی و تحقیقات مقدماتی و اجرای احکام و بقیه تکالیفی که بر دوش دادستان قرار دارد را به عهده می گیرد و در دادگاه برای دفاع از کیفرخواست به نام دادستان صحبت می کند.

دادستان بالاترین مقام دادسرا است و دادسرا در حقیقت به ریاست دادستان تشکیل می‌گردد که در حقیقت نماینده جامعه در دادگاه محسوب می‌شود و به همین سبب مدعی‌العموم تلقی می گردد. وظایفی مثل صدور اعتبارنامه علیه متهمان و نیز نظارت بر اجرای مجازات ها و غیره بر دوش او می باشد. به شکل کلی باید این طور توضیح داد که وظیفه ی دادستان پیگیری اجرای عدالت و دفاع از حقوق مردم یک جامعه می باشد و تکلیف کلی و اجرای امنیت و نظم در جامعه و حفظ امنیت آن است.

با عنایت به بخش اعظمی از پرونده‌های ارسالی به دادسرا و نیز لزوم نظارت و صدور کیفرخواست برای هر یک از آن ها به این نتیجه می‌توان دست یافت که انجام کل وظایف از عهده یک نفر بیرون است و باید اشخاصی  وجود داشته باشند که در راستای انجام وظیفه دادستان و اجرای بهتر عدالت به انتخاب دادستان در این مسیر به او همکاری کنند.

دادستان بالاترین مقام دادسرا می‌باشد و وظایف و تکالیف زیادی در راستای احقاق عدالت و نظارت بر دادرسی پرونده متهمان در دادگستری بر دوش او قرار می گیرد. به منظور اجرای بهتر عدالت و کاستن از حجم مسئولیت‌های دادستان در دادسرا شخصی در کنار  دادستان قرار می گیرد که با او همکاری می‌کند.

از جمله مسئولیت هایی که بر عهده او قرار می گیرد، مسئولیت قضایی و  وظایف قضایی دادستان و  وظایف اداری دادستان و اجرا نمودن احکام جزایی و دستور دادستان می باشد. دادستان با  این هدف که این تکالیف را به نحو درست انجام دهد به حضور نماینده و دادیار نیازمند است که در روند رسیدگی و اجرای حکم به او یاری می رساند.

نماینده دادستان یا دادیاران مقامات قضایی محسوب می‌شوند که در دادسرا زیر نظر ریاست دادستان و به نمایندگی از سوی  او انجام وظیفه می نمایند و از نظر اظهار نظر از دادستان پیروی می کنند.

نماینده دادستان یا دادیاران با دستور دادستان و وظایفی مثل سرپرستی و تحقیقات مقدماتی و اجرای احکام و بقیه تکالیفی را که بر دوش دادستان است عهده دار می شوند و نماینده دادستان یا دادیاران هنگام حضور در دادگاه به منظور دفاع از کیفرخواست به نام دادستان حرف می زند. آن ها در مورد اجرای احکام بر اساس مقررات ، وظیفه شان را انجام می دهند.

مفهوم دادسرا:

دادسرا نهادی می باشد که ۴ مرحله از مراحل دادرسی کیفری یعنی کشف جرم و تحقیقات از متهم و تعقیب و اجرای حکم کیفری را بر دوش می گیرد. مقامات دادسرا که همه دارای پایه قضایی هستند با عنوان‌های دادستان و معاون دادستان و بازپرس و دادیار وظایف خود را انجام می دهند.

تعریف دادیار:

از جمله مقامات قضایی دادسرا، دادیار می باشد که به نمایندگی از دادستان وظایفش را انجام می‌دهد. دادستانی و معاون آن در انجام امور، تکالیف خود را به دادیار انتقال می دهند. مسئولیت و رسالت دادیار در دادسرا برای یاری رساندن به دادستان می باشد. هر یک از دادیاران در زمینه موضوعات مطرح شده از سوی دادستان یا نماینده او تکالیف خود را انجام می دهد.

مثلاً دادستان یا معاون دادستان انجام هر قسمت از تکلیف خود را به یکی از دادیاران انتقال می‌دهد . پس تقسیم وظایف بر عهده دادیاران بر اساس تخصص آن ها در دادسرا می باشد و آن ها بر اساس نوع تکالیفی که از سوی دادستان یا معاون دادستان به آن ها انتقال داده شده است به وظایف خود عمل می کنند.

تکالیف نماینده دادستان:

نماینده دادستان
نماینده دادستان

دادستان به منظور انجام بهتر تکالیف مختلف خود در دادسرا و نظارت بر شیوه دادرسی و تحقیقات تا زمان صدور کیفرخواست، ضمن تعیین جرم یا عدم جرم عمل ارتکابی از سوی متهم، نیازمند حضور معاون و دادیار آن می باشد. هر یک از آن ها در زمینه تکالیفی که از سوی دادستان به آن ها انتقال داده شده است جانشین و نماینده دادستان هستند. نمایندگان انتخابی از سوی دادستان یا نماینده دادستان در زیر شرح داده شده است.

دادیار ارجاع:

با توجه به این که امور کیفری و اعمال تحقیقات مقدماتی جرایم ، از جمله اختیارات قانونی دادستان محسوب می‌شود، دادیارانی که به نمایندگی از دادستانی تکالیف را انجام می‌دهند، دادیار ارجاع محسوب می‌شوند.

ارجاع پرونده های کیفری به بازپرسی یا دادیار تحقیق به منظور عمل به تحقیقات مقدماتی از تکالیف دادستان است. اما دادستان قادر است انجام این تکالیف را مثل سایر تکالیف خود به معاون یا یکی از دادیاران که دادیار ارجاع خوانده می شود بسپارد.

دادیار تحقیق:

بر اساس بند –و- ماده ۳ قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب، دادستان قادر است تحقیقات مقدماتی راجع به جرایم به جز جرایمی که در صلاحیت دادگاه کیفری استان واقع شده است، را به طور شخصی انجام دهد یا به دادیار بسپارد.

دادیار تحقیق با ارجاع این تکلیف از طرف دادستان به انجام تحقیقات مقدماتی در مورد جرایم می‌پردازد. در این صورت نقش دادیار تحقیق بسیار شبیه به نقش بازپرس می‌باشد. صدور قرار مجرمیت و منع تعقیب و موقوفی تعقیب و تعلیق تعقیب و عدم صلاحیت و قرار اناطه کیفری از جمله اختیارات دادیار تحقیق می باشد. که چنان چه دادستان با این قرار توافق نماید، در حکم تصمیم دادسرا خواهد بود و اجرا می شود.

دادیار اظهارنظر:

از جمله تکالیف دادستان اظهار نظر راجع به قرارهای صادر شده از سوی دادیار تحقیق و بازپرس می باشد. با توجه به تبصره ۵ ماده ۳ قانون تشکیل دادگاه عمومی و انقلاب در امور کیفری، دادستان یکی از دادیاران باتجربه خود را به منظور اظهار نظر راجع به قرارهای صادره از طرف بازپرس و دادیار تحقیق مشخص می نماید که به عنوان دادیار اظهارنظر می کند.

دادیار اظهارنظر راجع به قرارهای نهایی یا مقدماتی بازپرس مثل قرار بازداشت موقت و قرار تشدید تامین و نقض قرار تامین خواسته و در مورد قرارهای دادیار تحقیق اظهارنظر می‌کند.

هنگامی که دادستان این تکلیف بسیار پر اهمیت را به او سپرده است بنابراین دادیار اظهارنظر از همان تکالیف و اختیارات دادستان بهره‌مند می‌شود. در برخی موارد خاص قانونی بازپرس موظف به پیروی از نظر دادیار اظهارنظر می باشد. با توجه به نظر مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه، اگر دادستان یا دادیار اظهارنظر تحقیقات بازپرس را دچار نقض بداند، قادر است آن را تکمیل کند و بازپرس موظف است که درخواست قانونی دادستان را اجرا نماید.

دادیار اجرای احکام و وظایف آن:

نماینده دادستان
نماینده دادستان

عموماً در هر دادسرایی با ابلاغ دادستانی و معاون او یک یا چند نفر از دادیاران به عنوان دادیار اجرای احکام ، تکالیف خود را در واحد یا شعبه اجرای احکام انجام می‌دهند و رای صادر شده از طرف دادگاه کیفری را به اجرا می‌رساند.

دادیار یا  نماینده دادستان در دادگاه با عنایت به بند ج ماده ۱۴ اصلاح قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب ضرورت دارد که دادستان یا معاون اول یا یکی از دادیاران با گزینش دادستان در جلسات دادگاه کیفری حضور یابند.

با توجه به این که دادستان به خصوص در شهرهای بزرگ خودش قادر نیست به سبب بخش وسیعی از پرونده های کیفری این امر را انجام دهد، این تکلیف را به یک یا چند نفر از دادیاران خود می‌سپارد. دادیاران مسئول، به عنوان نماینده دادستان در جلسات دادگاه کیفری حضور یافته و از کیفرخواست صادر شده دفاع می نمایند.

بر اساس قسمت دوم تبصره ۲ ماده ۲  قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری دادستان شهرستان مرکز استان یا معاون اول یا یکی از دادیاران به تعیین دادستان، تکالیف دادستان را در دادگاه کیفری استان انجام می دهد.

دادستان موظف است در جلسات دادگاه حضور یابد یا نماینده خود را به منظور حضور یافتن معرفی کند و با توجه به این که حضور او همواره میسر نیست، او قادر است یک یا چند تن از دادیاران را به منظور شرکت در جلسات دفاع از کیفرخواست به دادگاه معرفی بنماید.

ماده ۳۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری در این خصوص بیان داشته است که در کل جلسات دادگاه کیفری دو، دادستان یا معاون اول یا یکی از دادیاران به انتخاب دادستان قادر هستند برای دفاع از کیفرخواست حضور پیدا کنند. جز این که دادگاه حضور این افراد را لازم بداند که در این خصوص و در کل جلسات دادگاه کیفری یک، حضور دادستان یا نماینده او ضرورت دارد. عدم حضور این افراد سبب توقف رسیدگی نخواهد شد. جز آن که دادگاه حضور آن ها را ضروری بداند.

دادیار ناظر زندان:

نماینده دادستان
نماینده دادستان

دادیار ناظر زندان در اموری مثل موافقت با پیشنهاد آزادی مشروط زندانیان و مرخصی آن ها و بررسی شایستگی آنان در  برخورداری از بخشش، نماینده دادستان می باشد.

صدور حکم آزادی مشروط و موجه به پیشنهاد سازمان زندان‌ها و تایید دادستان یا دادیار ناظر زندان و توافق دادگاهی که  آن را صادر کرده است، می باشد. در مکان‌هایی که دادیار ناظر زندان وجود نداشته باشد، تکلیف او را دادستان یا دادگاه که رای صادر می کند به انجام می رساند.