تغییر و تبدیل مهریه|تبدیل مهریه عندالمطالبه به عندالاستطاعه|نکات مهم

تغییر و تبدیل مهریه چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی تغییر و تبدیل مهریه چیست؟و شرایط تغییر و تبدیل مهریه پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

 مقدمه تغییر و تبدیل مهریه

مهریه، مالی می باشد که مرد در هنگام عقد ازدواج به زن پرداخت می‌کند و با احراز عقد زن، صاحب و مالک مهریه می گردد و مرد الزام به پرداخت آن دارد. زن با ملکیت مهریه  حق دارد که هرگونه دخل و تصرفی در آن بنماید یا این که هر زمان اراده کند آن را درخواست نماید و شوهر مکلف است آن را پرداخت کند.

تغییر و تبدیل مهریه
تغییر و تبدیل مهریه

مهریه یکی از مهم‌ترین حقوق مالی زن می‌باشد که همین که عقد نکاح جاری شد و مالک ان خواهد شد. از نظر عرفی وقتی که عقد نکاح جاری می شود فرقی ندارد که دائم یا موقت باشد دو طرف برای میزان مهریه توافق می کنند و آن را معین می نمایند.

با عنایت به این موضوع که در ازدواج دائم مشخص نشدن مهریه سبب بطلان عقد نکاح نمی شود و این امکان وجود دارد که بعد از عقد نکاح برای تعیین مهریه تراضی  نمود. اما این مورد دلیل بر آن نیست که امکان تبدیل مهریه پس از عقد و ثبت آن در عقدنامه میسر است. امکان دارد دسته ای از افراد مجبور شوند مثلاً به سبب شرایط خانوادگی میزان مهریه را در زمان عقد نکاح کمتر از حد معمول یا بیشتر از آن مشخص کنند. سوالی که ممکن است ذهن بیاید آن است که آیا امکان تغییر مهریه بعد از ثبت شدن در سند ازدواج میسر است یا خیر؟

مفهوم مهریه

ابتدا در تعریف مهریه باید بگوییم که مهریه مقدار مالی است که مرد هنگام نکاح به زن خود پرداخت می کند یا وظیفه دارد آن را بپردازد. به بیان دیگر می توان گفت که مهریه مالی است که با وقوع نکاح  بر طبق شرع و عرف و عادت از سوی مرد به همسرش پرداخت می شود و اسامی دیگری هم برای آن به کارکی رود از آن جمله صداق صداقیه کابین و قرض می باشد.

مهریه عند المطالبه چیست؟

در این نوع از مهریه زن به محض این که عقد نکاح شکل می گیرد صاحب مهریه می شود و این مالکیت نسبی می باشد یعنی نسبت به نیمی از مهریه ثابت شده و نسبت نیمی دیگر از مهریه متزلزل می باشد

مهر المسمی (عند المطالبه یا عند الاستطاعه)

در مورد مهر المسمی همان طور که در قانون هم می خوانیم دو حالت پیش می آید یا عندالمطالبه می باشد یا عند الاستطاعه. اگر مهریه عندالاستطاعه باشد بدین مفهوم است که بر ضمه ی مرد قرار می گیرد. اما این شرط را می نهد که هر گاه استطاعت مالی داشت مهریه را پرداخت می نماید. اما اگر این شرط را قید نکرد مهریه عندالمطالبه خواهد بود و جزو دیون حال قرار می گیرد.

وقتی می گوییم مهریه عندالمطالبه می باشد یعنی به محض  این که زن تقاضای مهریه نمود باید از سوی مرد پرداخت شود حال در شرایطی که مهریه عند الاستطاعه باشد زن باید توانای مرد در پرداخت را اثبات کند.

مفهوم تبدیل مهریه

آن چه که دارای مالیات منفعت عقلایی مشروع باشد در هنگام عقد نکاح یا پیش از آن می‌تواند در قالب مهریه مشخص شود و در سند ازدواج به ثبت برسد. در عقد ازدواج دائم بر خلاف ازدواج موقت این امکان وجود دارد که بعد از جاری شدن صیغه ی عقد، مهریه را مشخص نمود اما این بدان مفهوم نیست که در عقد ازدواج دائمی یا موقتی پس از جاری شدن صیغه ی عقد و تراضی بر مهریه این امکان وجود دارد که نوع و اندازه ی مهریه را تغییر داد یا تبدیل نمود.

تغییر و تبدیل مهریه
تغییر و تبدیل مهریه

به این مفهوم که مثلاً مهریه در هنگام عقد ۱۴ عدد سکه بهار آزادی بوده است پس از عقد و پس از ثبت مهریه در سند ازدواج دو طرف نمی توان به جای ۱۴ عدد سکه شش دانگ خانه مسکونی را ثبت نمود. بنابراین امکان تبدیل و تغییر مقدار و نوع مهریه که در عقد ازدواج مشخص شده میسر نیست. اما زن و شوهر این امکان را دارند که در یک سند رسمی جدا و مستقل به این موضوع اقرار نمایند که در ازای این میزان سکه  به عنوان مهریه تعیین شده است.

مثلا خانه‌ای با سند رسمی و با مشخصات پلاک به زن پرداخت شود و  مبلغ خانه‌ای که در جای مهریه قرار گرفته است در سند  مستقلی به زن پرداخت می‌گردد و این میزان امکان دارد کمتر یا بیشتر از مقدار مهریه باشد که در عقد نامه ذکر شده است. اما به هیچ عنوان مقدار مهریه ای  که در سند ازدواج به ثبت رسیده است در عقد ازدواج دائم یا موقت امکان تغییر را نخواهد داشت.

تبدیل مهریه از عندالمطالبه به عندالاستطاعه

با توجه به آن چه پیش‌تر اشاره شد راجع به این موضوع که نمی‌توان در مقدار مهریه و نوع مهریه در سند ازدواج به ثبت برسد تغییر ایجاد کرد. حال این سوال به ذهن می‌آید که به جز تغییر تبدیل در اندازه ی مهریه و نوع مالکیت در قالب مهریه در سند نکاحی درج شده است که آیا این امکان وجود دارد به نوع پرداخت مهریه از سوی مرد انجام شده است مبدل نمود.

تغییر و تبدیل مهریه
تغییر و تبدیل مهریه

یعنی آیا این امکان وجود دارد که مهریه را از شکل مهریه ی عندالاستطاعه به مهریه ی عندالمطالبه تغییر و تحول داد. در پاسخ باید اشاره کرد که همه ی مواردی  که در عقد ازدواج به ثبت رسیده در یک سند  رسمی لازم الاجرا درج شده است. یعنی زن قادر است با توجه به آن هر زمان که تمایل داشته باشد مرد را ضرورت به پرداخت مهریه ی عندالمطالبه بنماید.

چنان چه نوع مهریه به شکل عندالمطالبه باشد اما وقتی مهریه به صورت عندالاستطاعه است زن فقط زمانی که قادر است با سند ازدواج مرد را ضرورت به پرداخت مهریه کند که بتواند توانایی مالی مرد را به اثبات برساند . بنابراین با توجه به آن چه که شرح داده شد مرد قادر است هر زمان که ضرورت داشت یا در اختیار گرفتن شناسنامه و عقد نامه رسمی ازدواج به دفترخانه رجوع نماید و طلبش را به زن خود از عند الاستطاعه به طلب عندالمطالبه تبدیل نماید.

 امکان تبدیل در مقدار مهریه

با توجه به آن چه که توضیح داده شد امکان تغییر و تبدیل مهریه در سند رسمی ازدواج چه در عقد دائم و چه در عقد موقت  نیست. بنابراین امکان تبدیل در مقدار و اندازه ی مشخص شده مهریه هم به اندازه ی کمتر یا بیشتر از مبلغ معین شده در سند ازدواج جاری نمی باشد. مثلا وقتی میزان مهریه ۱۰۰ عدد سکه بهار آزادی تعیین شده است و این امکان  را ندارد که شناسنامه را در دست گرفته به دفتر نامه ی اسناد رسمی رجوع کند و آن 100 سکه را به ۱۰۱ سکه تغییر دهد.

زن و شوهر قادر نیستند مهریه را از سکه به مال منقول یا غیرمنقول تغییر دهد. یا حتی بالاتر یا پایین تر از مهریه تبدیل کند و همچنین بلعکس. تبدیل از مال منقول و غیر منقول هم در مهریه در سند رسمی امکان پذیر نمی باشد. این موضوع را هم باید یادآوری کرد که چنان چه زن از دادگاه درخواست پرداخت مهریه را کند و مرد با حکم قطعی محکوم به پرداخت مهریه شود در هنگام پرداخت مرد این توانایی را خواهند داشت که با هم به تراضی و توافق برسند که مثلاً مرد به جای سکه پول نقد پرداخت کند یا به جای پول مالی از اموال مرد معادل ارزش مهریه زن انتقال داده شود.

شرایط افزایش مهریه پس از عقد

افزایش یا کاهش مهریه در عقد رسمی ازدواج اصولاً صورت نمی گیرد. بلکه به شکل ثبتی این میزان از مهریه کم یا مقداری به مهریه افزوده می شود. چنان چه شرایط ضروری برای افزایش و کاهش مهریه برقرار باشد می‌توان به آسانی مقدار آن را دچار تغییر کرد. در حقیقت شیوه‌های افزایش مهریه فرق می‌کند و نمی‌توان یک شیوه ی مشخص و معین را معرفی نمود.

انتخاب شیوه ی مناسب به منظور تغییر مهریه موضوعی می باشد که فقط در تخصص یک وکیل مهریه می باشد. این که چه طور می توان مهریه را افزایش و کاهش داد و این موضوع بعد از عقد انجام شود منوط به شرایط زن و شوهر می باشد. چنان چه زن و شوهر قادر باشند مشکلات خود را به شکل توافقی حل و فصل کنند مشکلات کمتری به وجود خواهد آمد.

تغییر و تبدیل مهریه
تغییر و تبدیل مهریه

تغییر مهریه به شکل توافقی موضوع بسیار مهمی می باشد. زیرا اختلاف نظر در این خصوص سبب تلف شدن وقت و ایجاد برهم زدن نظم دادرسی در پرونده می شود . در شرایطی که مشکلات به شکل توافقی و تراضی حل و فصل نشود، یک وکیل قادر است بر اساس قانونی که مقرر شده در مورد مشکلات به وجود آمده اقدام کند. این نکته را نیز باید یادآور شد که تغییر مهریه از مسائل بسیار پیچیده ای می باشد که دارای روند و مسیر قضایی. خاصی است تغییر مهریه پس از ازدواج مسئله ی تخصصی در حوزه تخصصی وکیل خانواده می‌باشد. به همین سبب اشخاصی که دارای تجربه کافی در این حوزه نیستند این امکان ندارند که شخصاً این اقدام را به انجام برسانند.

مدارک ضروری به منظور تغییر مهریه

اولا برای افزایش  و کاهش مهریه باید مدارک ضروری به مرجع قانونی تقدیم شود. نخست دادخواست تغییر مهریه از سوی وکیل تنظیم گردد. توافقنامه ثبتی بین زن و شوهر و نیز سند ازدواج از مهمترین اسناد به منظور تغییر مهریه شمرده می‌شود . به علاوه مدارک و اسناد و شناسایی زن شوهر مثل شناسنامه و کارت ملی نیز از دیگر مدارک و اسنادی می باشد که برای این منظور مورد استفاده قرار می گیرد.