تغییر جنسیت|تغییر جنسیت در حقوق ایران|آثار تغییر جنسیت در ازدواج

تغییر جنسیت چیست؟

وب سایت حقوقی یاروکیل به معرفی و بررسی تخصصی تغییر جنسیت چیست؟و شرایط تغییر جنسیت پرداخته تا به بهترین نحو شما را از حق و حقوقتان آگاه سازد.

مقدمه تغییر جنسیت  :

تغییر جنسیت
تغییر جنسیت

سال های طولانی نارضایتی از جنسیت در قالب بیماری یاد می شده است و به سبب این فشار اجتماعی اشخاصی که جنس روحی آن ها با جنسیت فیزیکی آن ها تفاوت داشت، مورد فشار و تمسخر و تحقیر قرار می گرفتند.

نارضایتی و ناخشنودی نسبت به موضوع جنسیت به مفهوم همجنسگرایی نیست و در حقیقت شخص به منظور این که متمرکز بر گرایش جنسی خود باشد در مورد جنسیت خود دنبال راه چاره می باشد.

امروزه  شیوه هایی از نظر فقها در نظر گرفته شده است که در شکل فتوا ارائه گردیده اما این شیوه کامل نیست و فقط به این اشخاص این اجازه را می دهد که به جنسیت مورد نظر خود تغییر شکل دهند. کسی که  درخواست تغییر جنسیت را دارد به منظور اعمال آن به شکل قانونی باید شرایطی را در نظر بگیرد. در این مقاله به  این موضوع می پردازیم و شرایط آن را شرح می‌دهیم.

شرایط تغییر جنسیت :

پزشکی قانونی کشور در آماری که هر ساله ارائه می کند بیانگر آن است که سالی بیشتر از ۲۷۰ ایرانی عمل تغییر جنسیت را انجام می دهند. بر اساس آمارهای سازمان پزشکی قانونی سالانه نه تنها از این تعداد کم نمی شود بلکه به آن افزوده نیز می گردد.

با توجه به آمارهای رسمی که از سال ۱۳۸۵ تا ۸۹ ارائه شده است بیشتر از هزار و سیصد و شصت و شش نفر در ایران اجازه تغییر جنسیت پیدا کرده‌اند که از بین آن ها حدود ۵۶ درصد به سمت زن  و چهل و چهار درصد به سمت مرد شدن گرایش داشتند.

انواع اختلالات جنسی :

-تراجنسی :

به اشخاصی تراجنسی گفته می شود که به سبب ناخشنودی از وضعیت جنسی خود خواهان تغییر جنسیت شان هستند چون آن چه در روح و روان خود احساس می کنند با آن چه که از آن برخوردارند در تضاد قرار گرفته است.

تغییر جنسیت
تغییر جنسیت

این اشخاص از هنگامی که با روح و روان خود آشنایی می‌یابند به این احساس دست پیدا می‌کنند که جنسیت آن ها چیز دیگری است و در جسم اشتباهی متولد شده اند. در حقیقت کسانی که به اختلال هویت جنسی دچار هستند، نسبت به جنسیت خود نارضایتی دارند بدون آن که در جسم آن ها مشکلی رویت شود.

-دوجنسی :

در اختلال دو جنسیتی که به اصطلاح هویت جنسی مشهور هستند با شخصی مواجه هستیم که از آغاز تولد آلت تناسلی او بین زن و مرد قرار دارد.

پیامد اقدام به تغییر جنسیت یا عدم آن :

آن اشخاصی که به اختلال تغییر جنسیت گرفتار و دچار هستند چنان چه به سبب نگرانی از عکس العمل های اشخاص دیگر به درمان خود نیندیشند، صدمات زیادی را به خود و اطرافیان ایراد می نمایند.

زیرا که مسیر تکامل هویت جنسی از لحاظ زن یا مرد بودن در آن ها به شکل درست انجام نشده و روشن نمودن در قالب جنسیتی که در واقعیت به آن تعلق ندارند  سوا از صدماتی که به هویت جنسی شان وارد می شود سایر مسائل زندگی را نیز ز دچار تاثیر می کند.

در مورد پیامدهای ناشی از این عمل باید اشاره نمود با این عمل جراحی تغییر جنسیت مانند هر عمل جراحی دیگر سوا از مسائل روانشناختی گسترده، مانند مواجهه ی شخص با هویتی مغایر با آن چه که تا امروز در کالبد آن قرار داشته است، پیامدها و آثار جسمانی بعد از عمل جراحی نیز دچار فرد می‌شود.

پیامدهایی که قبل از اقدام به جراحی شخص باید نسبت به آن ها جزئیات و دقت می کرد و  آگاهی می یافت و با قبول عواقب احتمالی و نهایی دست به این عمل جراحی می زد.

کسانی که خواستار عمل تغییر جنسیت می باشند باید نسبت به این موضوع آگاهی داشته باشد که ممکن است بعد از جراحی تغییر جنسیت به خشنودی کامل نسبت به جنسیت خود دست نیابند. یعنی امکان دارد که بعد از عمل جراحی متوجه شوند به آن چه که می اندیشیده اند یا خواسته ی آن ها بوده است  بدل نشده اند.

اشخاص مبتلا باید آگاه باشند در آخر هم با یک زن و مرد معمولی فرق هایی دارند و بر این اساس و با این درجه از اطلاعات و آگاهی نسبت به خوشنودی خود راجع به این موضوع اقدام به عمل جراحی کنند.

مجوز شرعی تغییر جنسیت :

در مذاهبی مثل اسلام و مسیحیت و تشیع و تسنن تغییر جنسیت اشخاص مبتلا، به دنبال عمل جراحی دارای مجوز شناخته شده است . با این وجود راجع به افراد تراجنسی در مذهب مسیحیت و تسنن مجوز داده نشده است.

تغییر جنسیت
تغییر جنسیت

در حقیقت اشخاصی که دچار اختلال ابهام جنسی هستند یا دو جنسیتی ها مجوز تغییر جنسیت را ندارند. اما در دین تشیع به دستور امام خمینی اشخاصی که از نظر پزشکی و روانشناسی نیازمند تغییر جنسیت می باشند و این موضوع احراز یافته باشد این اجازه را در اختیار خواهند داشت که عمل جراحی را انجام دهند.

منوط بر آن که دو شرطی که در ادامه به آن اشاره می شود را داشته باشند:

 اول این که بیماری تراجنسیتی به شکل حقیقی و قطعی بروز یافته باشد. پس اشخاصی که بیماری آن ها مورد شک و ابهام است مجاز به تغییر جنسیت نمی باشند.

دوم این که تغییر جنسیت باید به شکل کامل انجام شود. یعنی مثلاً زن بعد از عمل جراحی تغییر جنسیت باید به شکل کامل تبدیل به مرد شود و مرد نیز بعد از عمل جراحی مذکور به شکل کامل باید تبدیل به زن شود تا مقررات و احکامی که در قانون برای زن و مرد تعیین شده است راجع به آن ها قابلیت اجرا داشته باشد.

روند دریافت مجوز جراحی :

به شکل کلی تنها محکمه ی صلاحیت دار به منظور دریافت مجوز جراحی تغییر جنسیت ، دادگاهی است که از دو طریق قابل اعمال نمودن این حق را داشته می باشد:

روش اول آن است که شخص به روانپزشک دارای اعتبار و صلاحیتدار مراجعه نموده و دوران روان درمانی را سپری کند و یک تاییدیه مبنی بر ترنس بودن خود از روانپزشک اخذ نماید. بعد از آن آزمایشات مربوط به تست تعیین سطح هورمون به منظور یقین سبب اختلال فرد و  این که دچار بیماری‌های هورمونی و کروموزومی نیست کسب شود.

بعد از آن شخص باید به دادگاه رجوع نموده و دادخواست تغییر جنسیت خود و تغییر نام  آن در شناسنامه را  هم زمان ارائه نماید. بعد از آن دادگاه فرد تراجنسی را به پزشک قانونی ارجاع می‌دهد تا مدارک و اسناد پزشکی مورد تایید این مرجع قرار بگیرد.

وقتی پزشک قانونی اسناد و مدارک شرکت را مورد تصدیق قرار داد او را به قاضی ارجاع می دهد.پس از آن قاضی حکم مقتضی را بر اساس صدور جواز نسبت به تغییر جنسیت و تغییر نام شخص در شناسنامه صادر می کند و فرد این حکم را باید دریافت کند.

روش دوم بر این اساس است که شخص به دادگاه خانواده رجوع می‌کند و دادخواست تغییر جنسیت و تغییر نام در شناسنامه را به این مرجع تسلیم می نماید. دادگاه فرد فرا جنسیتی را به پزشک قانونی می فرستد.

پزشک قانونی فرد مذکور را به یک روان پزشک دارای صلاحیت معرفی می نماید تا مراحل روان درمانی را سپری کند. بعد از آن آزمایشات ضروری به منظور کسب اطمینان از این که او دچار اختلالات هورمونی و کروموزومی نیست باید انجام دهد .

پس از آن  شخص مورد تصدیق روانپزشک قرار گرفته و به پزشک قانونی رجوع داده می شود. بعد از آن از طرف پزشک قانونی مورد تایید قرار می‌گیرد و نزد قاضی ارجاع می گردد.

در نهایت قاضی حکم لازم و مناسب را مبنی بر اجازه تغییر جنسیت شخص صادر نموده و هم زمان حکم تغییر نام در شناسنامه را نیز صادر می کند و به او تسلیم می دارد.

راهنمایی های ضروری انجام صحیح روند تغییر جنسیت :

به منظور انجام مراحلی که پیشتر به آن اشاره شد و دریافت اجازه  با هدف تغییر جنسیت از سوی دادگاه این امکان وجود دارد که شخص به یک وکیل دادگستری رجوع نماید. شاید این مطلب از آن نظر حائز اهمیت است که وکیل دادگستری با اشراف حقوقی که بر روند دریافت مجوز دارد، این مراحل را به طور سریع تر انجام می دهد.

دادگاهی که واجد صلاحیت در مورد صدور مجوز تغییر جنسیت است، دادگاه عمومی حقوقی در تهران و شهرستان ها می باشد.

به منظور دریافت مجوز تغییر جنسیت این امکان وجود دارد که از دادگاه محل سکونت در هر جایی که شخص ساکن است اقدام کند اما این دادخواست باید به طرفیت اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه ثبت و تنظیم شود.

اقداماتی که یک وکیل می تواند در مسیر راهنمایی شخص متقاضی تغییر جنسیت انجام دهد آن است که اولاً دادخواست مورد نظر او را با عنوان تغییر جنسیت و نام کوچک شخص تنظیم نموده و آن را به دادگاه صالح به ترتیت اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه شخص تسلیم می کند.

تغییر جنسیت
تغییر جنسیت

وکیل باید در جلسات دادرسی حضور به هم رسانده و از موکل خویش به منظور اثبات ادعایی که اقامه کرده است دفاع نماید. وکیل باید حکم صادره از دادگاه را به اجرا در بیاورد و در این مسیر به اداره ثبت احوال رجوع کرده و به منظور انجام تغییر جنسیت و نام کوچک فرد در شناسنامه اقدام کند.

همچنین وکیل باید مدارک و اسناد جدید هویت را به موکل تقدیم نموده و این مسیر به پایان می‌رسد .

این نکته را نیز باید در نظر داشت که وکیل متذکر آن خواهد بود که عموماً از سن ۱۸ سالگی که اشخاص به سن قانونی می رسند این امکان را خواهند داشت که نسبت به عمل جراحی تغییر جنسیت اقدام کنند اما عموماً اشخاص از ۲۲ سالگی وارد عمل می شوند.